Sanly bazaryň mawy önümi

Ýurdumyzda dürli pudaklaryň sanlaşdyrylmasy bu günki gün edilýän işleriň asyrlara barabardygyny subut edýär. Hut şu nukdaýnazardanhäzirki wagtda ýurdumyzyň ykdysady çözgütleriniň beýik beýannamasy hökmünde nebit we gaz ulgamynda hem edilýän işler ummasyzdyr. Halkymyzyň beýik basgançaklara ýetmegi bolsa, bu ugruň sanlaşmagynda türkmen nebitiniň hem-de gazynyň dünýä bazaryna çykmagynda uly mümkinçilikleriň bardygydyr. Kompýuterleriň biziň durmuşymyz bilen gönüden – göni bagly bolmasy bu günki gün adamzadyň durmuşyny düýbünden özgertdi. Häzirki zaman kompýuterleşdirilen üstünlikleri bolan dürli enjamlar, hyzmatlar, öý we beýleki ýerler kompýuterleriň kömegi bilen düýbünden başga bir görnüşli işe geçip gitdi .Ösüşlerden ösüşlere beslenýän ajaýyp diýarymyzda bolsa, bu ugurdan zähmet çekýän ynsanlar has-da abraý alýar. Çünki tehnologiýalar häzirki döwürde ösjek derejesinde ösdi.Gadymdan gelýän däp-dessurlaryna eýerip, goňşuçylyk gatnaşyklarynda bir- biregi goldamak we bir –birege sarpa goýmak endikleri türkmen halkynyň ganynda bar. Ösüşleriň arasynda dost- doganlyk gatnaşyklary bilen bir hatarda ykdysady reformalaryň hem geçirilmesi bu günki gün biziň durmuşymyzy tehnologiýalaryň gurşap alandygyny aňladýar. Tehnologiýalar biziň durmuşymyza şeýlebir siňdi, ol görülip- eşidilmedik derejede telefon ulgamy hem-de sanlaşdyrma arkaly dünýäniň bir künjünden beýleki künjüne çenli nejeme menzil aşýan wagt birligini sanlyja sekuntda iş herektini amala aşyrmak, nebit we gaz ulgamynyň dünýä standartlaryndaky iň ýokary çözgüdini kemala getirmegi bilen berk baglanşyklydyr. Häzirki zaman kompýuterleşdirilen üstünlikleri bolan dürli enjamlar, hyzmatlar, öý we beýleki ýerler kompýuterleriň kömegi bilen düýbünden başga bir görnüşli işe geçip gitdi. Ykdysady reformalaryň hem geçirilmesi bu günki gün biziň durmuşymyzy tehnologiýalaryň gurşap alandygyny aňladýar.Häzirki zaman kompýuterleşdirilen üstünlikleri bolan dürli enjamlar, hyzmatlar, öý we beýleki ýerler kompýuterleriň kömegi bilen düýbünden başga bir görnüşli işe geçip gitdi. Ýurdumyzda bilim ulgamy boýunça geçirilýän işleriň aýratynlyklaryny, şeýle- de dünýä ülüňlerine talabalaýyklygy bilen birlikde edilýän işleriň üstünlikli amala aşmasynda Hormatly Prezidentimiziň hem-de Gahyrman Arkadagymyzyň hyzmatdaşlygy ýola goýmakda edýän işleri utgaşyp, hakykatdan hem üstünlikden- üstünlige barýan halkymyzyň gelejegini abadanlaşdyrmakda, parahatçylygyň hemişe höküm sürmegini gazanmakda bilim ulgamynyň goşandy bolmagyny subut edýär. Bu ulgam boýunça uly üstünlikler gazanyp, dünýä bazaryna türkmen nebitini we gazyny çykarmak, şonuň bilen birlikde hem bu ugruň ýokary derejeliliginde ilkinji nobatda sanlaşdyrmagyň mümkinçilikleriniň has-da giňelýändigini öňe çykarmak bu günki gün ýurdumyzda Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Gahryman Serdarymyzyň bu ulgam boýunça alyp barýan işleriniň dünýä nusgalykdygyny aýtmak gerek.

Dürli tebigy baýlyklara baý ulgam bolan nebit we gaz ulgamy bolsa, bu günki gün ýokary netijeleri gazanmakda edilýän işlere uly baha berilmegi esasynda ýüze çykýar.Tebigy serişdelere baý döwlet bolan Türkmenistanyň bu ulgamy diwersifikasiýa ýoly bilen ösdürmäge ygrarlydygy nygtaldy. Ýurdumyzda energiýanyň arassa, daşky gurşawa zyýansyz bolmagyny üpjün etmek ugrunda maksatnamalaýyn işler amala aşyrylýar. Maglumat tehnologiýalary, bazar ykdysadyýeti biziň durmuşymya gowy ornaşmak bilen bilrikde ýokary hilli netijeleri gazanmak üçin täze gözlegler edilmegi edil häzirki günde adamzadyň ýokary derejeli üstünliklerini yzarlamaga we şol üstünlikleriň hemrasy boljak adamzadyň durmuşynda täzelik döretmäge bolan höwesler häzriki zaman tygşytlylygyny hem- de öz baýlykalryňa eýelik etmek şygary bilen birlikde hereket edýär.Tebigy baýlyklaryň möçberiniň, işçi güýjini, köpeltmegiň mümkinçilikleriniň çäkliligi sebäpli ekstensiw ösüş ýoly belli bir derejede amatsyzdyr. Munuň özi Türkmenistanda durmuşa geçirilýän durnukly energetika taslamalaryna ýa-da täze başlangyçlara Hazarüsti halkara gatnawlary işjeňleşdirmegiň, bu ugurdaky kuwwatlyklardan doly peýdalanmagyň wajypdygyna üns çekildi. Ýewropa we Aziýa sebitlerini birleşdirýän Türkmenbaşy Halkara deňiz portunyň üstaşyr geçirijilik kuwwatyny artdyrmakda uly mümkinçilikleriň bardygy bellenildi.Şeýle ugurlarda hem logistiki aragatnaşygyň sanlaşdyrma esasynda dünýä bazaryna ýokary mümkinçilikler açmagy bu gün ýurdumyzda iň ýokary netijeliligi gazanmak bilen ähli ulgamlarda sanlaşdyrmagyň zerurlygyny ýüze çykarýar. Türkmenistanyň üstaşyr ulag geçelgelerini döretmek boýunça amala aşyrylýan taslamalara gatnaşmak babatda Ýewropanyň Täzeleniş we ösüş bankynyň anyk tekliplerine seretmäge taýýardygy Türkmenistanyň bu ulgam boýunça ösüşlerde ýokary dereje gazanandygyny alamatlandyrýar.

Ýaşlara terbiýe bermekde hem- de olaryň durmuşynda ýokary derejeli ösüşleri gazanmagyň ýollaryny salgy bermekde ýokary okuw jaýlary diňe bir öz mugallymlarynyň tejribesini ulanman, eýsem, dürli hünär ugry babatynda dünýä tejribesini, dünýäniň gazananlarynyň ugry boýunça ugurdaş nebit we gaz ugrundan okaýan ýaşlara, ýokary okuw jaýlarynyň hem tejribesi ulanylýar. Umumy ýaşaýyş jaýlarynda talyplaryň ýaşamaklary, okamaklary we dynç almaklary üçin ähli amatlyklar we şertler döredilendir. Şeýlelikde bu ugur bolsa, ösüşleri saglaýan ýurdumyzda ýaş nesil üçin edilýän aladanyň bir nyşanydyr. Bu günki gün geçirilýän dabaralar bolsa, ýurdumyzyň bilim ulgamynda ösüşleriň ýokary göterilýändigini subut edýär. Dünýäniň ýüzünde bolup geçýän sanly täzelikler bilen deň derejede gitmek nebit we gaz ulgamynda hem ýokary netije gazanmaga dürli mmükinçilikleri döredýär.

Munuň özi körpe nesillerimize hem ýaşlara hem uly nesliň görelde görkezmesi hem-de gelejekde gatnaşykalaryň belent nusgasyny görkezmekde uly görelde mekdebi bolmaga mümkinçilikler döredýär.

Türkmen Halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň göreldeli mekdebinden ruhlanyp, ýol ýörelge baýdak edinen Arkadagly Serdarymyz hem-de ýurdumyzyň ýaşlary hem bu günlerki günde ýurdumyzyň gelejegini ýokary götermek üçin Milli Liderimiziň hem-de Arkadagly Serdarymyzyň daşyna jem bolup, zähmet çekýärler. Türkmenistanda ynsanperwerlik nusgalarynyň biri bolan nebit –gaz ulgamy boýunça edilen nusgalyk iş munuň şeýledigini subut etdi. Gahryman Arkadagymyzyň ýolgörkezijiligi bilen Arkadagly Serdarymyzyň ýolbaşçylygynda nebithimiýa pudagynyň kärhanalaryny tehniki taýdan enjamlaşdyrmak, täze gaz we nebiti gaýtadan işleýän önümçilikleri gurmak onuň ileri tutulýan ugry bolup durýar. Hususan-da, durkunyň düýpli täzelenmegi we döwrebaplaşdyrylmagy netijesinde Türkmenbaşydaky nebiti gaýtadan işleýän zawodlar toplumy Merkezi Aziýada ýokary oktanly awtomobil benzinini, uçar kerosinini, gidro usul arkaly arassalanan dizel ýangyjyny, nebit koksuny, tehniki ýaglary, suwuklandyrylan gazy öndürýän iri topluma öwrüldi.

Bu nusgalyk iş nebit – gaz ulgamynda alnyp abrylýan işleriň mundan beýläk-de ilerlemesinde gahryman Arkadagymyzyň görelde mekdebiniň bardygyny subut etdi. Çünki goňşuçylyk gatnaşyklarda bu ajaýyp yzygiderli göreldeleri görkezmek bilen gaz bilen üpjün edilen maşgalalaryň şatlygynyň çäksizligi uly buýsançdyr. Şeýle ajaýyp görelde biziň ýurdumyzda ata- baba gelýän däp-dessurlaryň biridir. Sanly ulgam häzirki döwürde ýurdumyzda uly üstünliklere beslenýär. Gahryman Arkadagymyzyň taýsyz tagallasy bilen ýurdumyzy innowasiýon ösüşleriň mekanyna öwürmek hem- de täzelikleriň mekany bolan Türkmenistany innowasiýon özgertmeler esasynda ösdürmek hem- de bu ösüşleriň sakasynda halkymyzyň ýaşaýyş şertleriniň has- da gowulanmagyny gazanmak, türkmenleriň ýaşaýyş derjesini öňküden has ösen döwletleriň bagtyýar halkyna öwürmek bu günki gün öňde goýulan wezipeleriň biridir. Türkmen Halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Serdarymyzyň tagallasy bilen birlikde ýokary derejede ösüşleri bolan halkymyzyň bu günki gün ýaşaýşynyň ýokarlanmagyna täze jaýalryň gurlup ulanylmaga berilmegi hem- de gelejegi nazarlaýan halkymyzyň körpe nesliniň kemala gelmeginde innowasiýon ösüşleriň derejesiniň ýokarlanmagy bilen edilýän işler has- da artýar Gahryman Arkadagymyzyň hem-de Arkadagly Serdarymyzyň tagallasy bilen halkymyz hakda edýän aladalaryndan ugur alyp, Garaşsyzlyk ýyllary içinde kompýuterleriň kämilleşmegi, gazanylan üstünlikleriň tehnologiýalar merkezleriniň döredilmegi we şol sanda nebit we gaz ulgamynda bolup geçýän täzelikleriň komputer ulgamy arkaly döredilen işlerdigini subut etmek ususllary bu günki gün has-da ýoň hala geldi. Kompýuter tehnologiýalaryndan okatmak, ol ugur boýunça ýörite dersleri ugrukdyrmak hem ilkinji üstünliklere ýetirdi.

Nebit gaz ulgamynda komputerler bilen baglanşykly işleri amala aşyrmakda edilýän işleriň has ýokarlandyrmagy bolsa, bizi ýaş nesil hökmünde öňkülerden hem has uly üstünliklere ýetmäge mümkinçilik döredýär. Biziň halkymyz gadymy döwürlerden bäri bir- birege goňşuçylyk gatnaşyklarynda kömek etmek, ýardam bermek hem-de bir-birek bilen ynsanperwer gatnaşyklaryny ýola goýmak esasynda ýaşaýar. Türkmen halky hem goňşy döwletler bilen halkara gatnaşyklaryny ýola goýmak bilen birlikde, ynsanperwer we hoşniýetlilik gatnaşyklarynda hem dünýä ýüzüne görelde görkezýär. . Ýurdumyzyň nebit we gaz ulgamynyň hünärmenleri hem döwrebap önümleri öndürmek bilen bir hatarda Gahryman Arkadagymyzyň tagallasy bilen ýurdumyzyň ialtynyň bagtyýar durmuşyny saglamak hem- de ilata häzirki döwrüň talabyna laýyk ýaşamak üpjünçiligini gowulandyrmakda edilýän işleriň has- da wajypdygyna düşünmek bilen , halkymyza hyzmat edýär.

Sanlaşdyrylan bu pudakda nebit –gaz ulgamynda alnyp abrylýan işleriň mundan beýläk-de ilerlemesinde gahryman Arkadagymyzyň görelde mekdebiniň bardygyny subut etdi. Nebit we gaz ulgamynda komputer tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy bu ugurda zähmet çekýän raýatlaryň işlerini ýeňilldirdi we ýaş nesle goltgy boldy. Okadylýan dersleriň sanawy durnukly bolan orta mekdepler bilen deňeşdirilende ýokary okuw mekdeplerde bilimleriň täze ugurlar bilen bilelikde täze ýörite dersler hem peýda bolýar. Täze dersleri tejribede öwrenmek we özleşdirmek üçin kesgitlenen wagt örän çäklidir, şol sebäpli hünärmenleriň köpüsi bilimiň mazmunyny modelirlemekligiň usullaryň üsti bilen öwrenmekligi maslahat berýärler. Şeýlelikde kompýuterleriň programma üpjünçiliginiň ýola goýulmagy esasynda edilen işlere sarpa goýmak, häzirki zaman ösen tehnologiýalar ulgamy bilen gyzyklanýan islendik adama täze bir älemi açmaga kömek berdi. Nebit – gaz ulgamynda alnyp abrylýan işleriň mundan beýläk-de ilerlemesinde gahryman Arkadagymyzyň görelde mekdebiniň bardygyny subut etdi. Çünki goňşuçylyk gatnaşyklarda bu ajaýyp yzygiderli göreldeleri görkezmek bilen gaz bilen üpjün edilen maşgalalaryň şatlygynyň çäksizligi uly buýsançdyr. Şeýle ajaýyp görelde biziň ýurdumyzda ata- baba gelýän däp-dessurlaryň biridir. Biziň halkymyz gadymy döwürlerden bäri bir- birege goňşuçylyk gatnaşyklarynda kömek etmek, ýardam bermek hem-de bir-birek bilen ynsanperwer gatnaşyklaryny ýola goýmak esasynda ýaşaýar. Türkmen halky hem goňşy döwletler bilen halkara gatnaşyklaryny ýola goýmak bilen birlikde, ynsanperwer we hoşniýetlilik gatnaşyklarynda hem dünýä ýüzüne görelde görkezýär.

Häzirki zaman ösen tehnologiýalar zamanasynda emele gelen kompýuter giňişligindäki işjeňligiň hem gadyry artdy. Sanlaşdyrylan ulgamlaryň içinde iň kämili hem nebit we gaz ulgamydyr.Nebit we gaz ulgamynda komputer tehnologiýalarynyň ornaşdyrylmagy bu ugurda zähmet çekýän raýatlaryň işlerini ýeňilldirdi we ýaş nesle goltgy boldy. Türkmen Halkynyň Milli Lideri Gahryman Arkadagymyzyň göreldeli mekdebinden ruhlanyp, ýol ýörelge baýdak edinen Arkadagly Serdarymyz hem-de ýurdumyzyň ýaşlary hem bu günlerki günde ýurdumyzyň gelejegini ýokary götermek üçin Milli Liderimiziň hem- de Arkadagly Serdarymyzyň daşyna jem bolup, zähmet çekýärler.

Jennet Weliýewa 

Göwher Akmyradowa 

Türkmengaz Döwlet konserniniň Mary nebit – gaz orta hünär mekdebiniň mugallymlary