Werasaýyň baglary dünýäde iň meşhur we iň owadan taryhy seýilgählerden biridir. Olar, esasan-da, Fransiýanyň Patyşasy Lýudowik XIV-niň (Gün Patyşasy) hökümdarlyk eden döwründe, onuň ajaýyplygyny görkezmek üçin döredilipdir.Döredilen döwri: XVII asyryň ikinji ýarymy. Andre Le Notr (André Le Nôtre). Onuň işi “Fransuz formal bagçylyk stili” (Jardin à la française) diýilýän stil üçin nusga bolup hyzmat edýär.Takmynan 800 gektara golaý meýdany eýeleýär.1979-njy ýylda Werasaý köşgi we onuň seýilgähi bu sanawa girizildi.Andre Le Notr-yň dizaýny Gün Patyşasynyň güýjüni we tebigat üstünden eden agalygyny aňladýar. Esasy aýratynlyklary: Bütün baglar tegelek, inedördül we üçburçlyk ýaly geometrik şekillerde, aýratyn çyzyklara eýerilip guruldy. Her zat iň kiçijik detallara çenli takyklyk bilen ýerleşdirilipdir. Köşgiň esasy penjirelerinden uzynlygyna giden giň ýollar we suw howdanlary (Grand Canal) döredilip, gözi alysda ýitýän ýaly edip, ägirt uly giňişlik duýgusyny berýär.Agaçlar we gyrymsy agaçlar kesilip, dürli geometrik we haýwan şekillerinde heýkel ýaly döredilipdir. Köp sanly çüwdürimler, howdanlar we suw oýunlary baglaryň möhüm bölegi. Suwuň hereketi we sesi owadanlygy artdyrýar.

Baglaryň esasy merkezini emele getirýän “haç” görnüşli uly suw howdany. Uzynlygy takmynan 1.6 km bolup, bir wagtlar patyşanyň gondolalarda we kiçi gämilerde gezelenç etmegi üçin ulanylypdyr.Köşgiň esasy fasadynyň golaýynda ýerleşýän owadan çüwdürim. Ol Rim mifologiýasyndan bolan Latonany we onuň çagalaryny (Apollon we Diana) şekillendirýär.Uly Kanalyň girişinde ýerleşýän howdan. Onda Gün Hudaýy Apollonyň arabasyny sürmegi şekillendirilipdir, bu bolsa Lýudowik XIV-niň “Gün Patyşasy” bolmagyny nygtaýar.

Uly agaçlaryň we gyrymsy agaçlaryň arasynda ýerleşýän kiçi, gizlin we aýratyn dizaýnly seýilgähler. Olaryň hersiniň özbaşdak temasy, çüwdürimi we heýkelleri bar (mysal üçin, Sütünler seýilgähi, Enselo seýilgähi).Jules Hardouin-Mansart tarapyndan gurlan uly bina. Ol ýerde gyş aýlarynda müňlerçe sitrus (limon, apelsin) we beýleki subtropik agaçlar saklanýar.Baglaryň günbatar böleginde ýerleşýär. Kiçi Trianon (Petit Trianon) we Uly Trianon (Grand Trianon) köşeklerini öz içine alýar. Mariýa Antuanettanyň (Marie Antoinette) göwün beren ýeri bolan Fermer obasy (Hameau de la Reine) hem şu ýerde ýerleşýär.

​Häzirki wagtda Werasaýyň baglary häzir hem doly saklanyp, dünýäniň ähli ýerinden syýahatçylary kabul edýär. Ýylyň dowamynda aýratyn çäreler gurnalýar.Bahar we tomus aýlarynda gadymy suw nasoslarynyň ulgamy işledilip, aýdym-saz bilen utgaşykda suw oýunlary görkezilýär. Tomus aýlarynda agşamlyk yşyklandyrylan çüwdürimler we feýerwerkler guralýar.Werasaýyň baglary diňe bir gözel künjek däl, eýsem fransuz taryhynyň, sungatynyň we ylhamynyň aýdyň nyşanydyr.

Döwletgeldiýewa Arzygül
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 109-njy toparynyň talyby

DEGIŞLI MAKALALAR:AWTORYŇ BEÝLEKI MAKALALARY: