RU
Stenford Uniwersiteti (Leland Stanford Junior University), köplenç Stenford diýlip atlandyrylýar, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň (ABŞ) Kaliforniýa ştatynyň Stenford şäherçesinde ýerleşýän, abraýly hususy ylmy-barlag uniwersitetidir. Ol dünýäniň iň öňdebaryjy ýokary okuw jaýlarynyň biri hasaplanýar.Uniwersitetiň düýbi 1885-nji ýylda demir ýol magnaty Leland Stenford (Kaliforniýanyň öňki gubernatory we ABŞ-nyň Senatory) we onuň aýaly Jane Stenford tarapyndan, ýaş ýogalan ýeke-täk ogullary Leland Jr. hatyrasyna tutulýar.Uniwersitet ilkinji talyplaryny 1891-nji ýylda kabul edip başlaýar. Ol döwürde köp mekdepleriň diňe erkekleri kabul edýän döwründe, Stenford bilelikde okatmaga we dini däl edara hökmünde açylýar.
Ikinji Jahan Urşundan soň, prorektor Frederik Terman (Frederick Terman) ýerli öz-özüni ekleýän senagaty (soňra Kremniý jülgesi – Silicon Valley adyny alan) gurmak üçin telekeçilik medeniýetini döredýär.Stenfordyň kampasy 8,180 akr (3,310 gektar) meýdany bilen ABŞ-daky iň uly uniwersitet kampuslarynyň biridir. Ol Palo Alto şäheriniň golaýynda, Kremniý jülgesiniň merkezinde ýerleşýär.Uniwersitet özüniň “The Farm” (Ferma) diýlen lakamyna eýedir, sebäbi ol düýbüni tutujylaryň öňki ferma ýerinde guruldy.Binalaryň gurluşy köne Kaliforniýa missiýalaryny ýatladýan gyzyl kafelistikli damlary we açyk arka-tamlary (arkalary) bilen tanalýar.
Stenford Uniwersiteti, giň gerimli ylymlar we ugurlar boýunça ýokary hilli bilimi we barlaglary hödürleýän ýedi mekdebiň daşynda guralýar:
Biznes Aspiranturasy (Graduate School of Business)
Mugallymçylyk Aspiranturasy (Graduate School of Education)
Inženerçilik Mekdebi (School of Engineering)
Ynsanperwerlik we Ylymlar Mekdebi (School of Humanities and Sciences)
Hukuk Mekdebi (Stanford Law School)
Lukmançylyk Mekdebi (School of Medicine)
Doerr Durnuklylyk Mekdebi (Stanford Doerr School of Sustainability)
Barlag we Innowasiýa
Stenford “R1: Doktorlyk Uniwersitetleri – Örän ýokary barlag işjeňligi” diýlip klassifikasiýa edilýär, bu onuň barlag işlerindäki aýratyn ornuny görkezýär.
Uniwersitetde köp sanly ylmy-barlag institutlary, şol sanda meşhur Guwer Instituty (Hoover Institution) (jemgyýetçilik syýasaty boýunça pikir merkezi) we Adam merkezli emeli intellekt instituty (Stanford Institute for Human-Centered Artificial Intelligence – HAI) ýerleşýär.Onuň Kremniý jülgesi bilen ýakyn gatnaşygy, tehnologiýa we innowasiýa ugurlarynda dünýäde täsirli bolmagyny üpjün edýär. HP-iň (Hewlett-Packard) düýbüni tutujylary ýaly köp sanly tanymal telekeçiler Stenfordyň uçurymlarydyr.
Stenfordyň sport toparlary “Kardinal” (Cardinal) diýlip tanalýar we olar NCAA (Milli Kollej Atletika Assosiasiýasy) çempionatlarynda uly üstünlikler gazanýarlar. Uniwersitet köp ýyllaryň dowamynda NACDA Direktoryň Kubogyny (Direktors’ Cup) gazandy.Stenfordly talyplar we uçurymlar Olimpiki oýunlarda 300-den gowrak medal (şol sanda 150-den gowrak altyn medal) gazandylar.Talyplaryň 97%-den gowragy kampusda ýaşaýar.Stenford, dünýäniň syýasatyna, tehnologiýasyna, we medeniýetine uly täsir eden köp sanly tanymal şahsyýetleri ýetişdirdi, şol sanda Google-iň, Yahoo!-nyň, Netflix-iň we beýlekileriň düýbüni tutujylar, şeýle hem ABŞ-nyň öňki prezidentleri, Nobel baýragynyň eýeleri we meşhur artistler.
Stenford Uniwersiteti, ylmyň, innowasiýanyň we bilimiň iň ýokary derejesini görkezýän, dünýäde ykrar edilen okuw merkezidir.
Annageldiýew Orazguly
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 123-nji toparynyň talyby
