RU
Kongresiň Kitaphanasy diňe bir Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň iň uly federal medeni edarasy däl, eýsem kolleksiýasynyň ululygy boýunça dünýäde birinji orny eýeleýän kitaphanadyr. Ol esasan ABŞ Kongresiniň agzalaryna ylmy-barlag we maglumat hyzmatlaryny etmek üçin döredilse-de, häzirki wagtda ähli halk üçin açyk milli kitaphananyň funksiýasyny ýerine ýetirýär.Kitaphana 1800-nji ýylda, ABŞ-nyň paýtagty Filadelfiýadan Waşingtona göçürilende, Prezident Jon Adams (John Adams) tarapyndan Kongrese hyzmat etmek üçin esaslandyryldy.
1814-nji ýylda Iňlis goşunlary Waşingtony basyp alanda, kitaphananyň esasy kolleksiýasy ýandyryldy. 1815-nji ýylda öwezini doldurmak üçin, öňki Prezident Tomas Jefferson (Thomas Jefferson) öz şahsy we ägirt uly kolleksiýasyny (6,487 kitap) Kongrese satdy. Bu kolleksiýa LOC-yň düýbüni tutujy we giň ugurly ylmy kitaphanasyna öwrülmeginde esasy rol oýnady.LOC Waşingtonda üç sany esasy binadan ybaratdyr, olar binalaryň özleri hem arhitektura ajaýyplygydyr.
1897-nji ýylda açylan bu taryhy bina, iň gözel we kaşaň ýeridir. Onuň esasy okalga zaly (Great Hall) we beýik gümmezi bar.Jeýms Madison Binasynyň (James Madison Memorial Building)1980-nji ýylda açylan iň uly bina, esasan arhiw materiallaryny, neşirleri we Kongresiň Ylmy-barlag gullugyny (Congressional Research Service – CRS) ýerleşdirýär.
Kongresiň Kitaphanasy 470-den gowrak dilde 170 milliondan gowrak zady saklaýar. Her gün bu kolleksiýa on müňlerçe täze zat bar.39 milliondan gowrak kataloglaşdyrylan kitaplar bar.74 milliondan gowrak golýazma we şahsy arhiwler, şol sanda ABŞ-nyň Prezidentleriniň (George Washington, Thomas Jefferson, Abraham Lincoln we beýlekiler) resminamalary.5,5 milliondan gowrak karta bilen dünýäniň iň uly kartografiki kolleksiýalarynyň biridir.17 milliondan gowrak surat, plakat we beýleki wizual materiallar bar.Dünýäniň iň uly kanun kitaphanasy, ol dünýäniň ähli ýurtlarynyň kanunlaryny we hukuky resminamalaryny öz içine alýar.8,2 milliondan gowrak nota ýazgylary, şol sanda George Gershwiniň we John Philip Susa ýaly beýik amerikalylaryň eserleri.
LOC-yň esasy hyzmatlary onuň iki sany esasy rolundan gelip çykýar.Kitaphana Kongresiň Ylmy-barlag Gullugy (CRS) arkaly Kongres agzalaryna kyn we çylşyrymly meseleler boýunça doly, bitarap we gizlin ylmy barlaglary we analitik hyzmatlary berýär. LOC, ABŞ-daky awtorlyk hukugyny bellige almak we goralmagy üçin jogapkär esasy edaradyr. Awtorlyk hukugy üçin berlen her bir eseriň nusgasy (kitap, film, aýdym) kitaphana kolleksiýasynyň has hem baýlaşmagyna ýardam edýär.LOC, taryhy materiallaryny sanlylaşdyrmakda dünýäde öňdebaryjydyr. Onuň sanly ýygyndylary millionlarça zady öz içine alýar we internet arkaly bütin dünýäde elýeterlidir. Bu, amerikan taryhyny we medeniýetini öwrenmek üçin uly mümkinçilik döredýär.Kongresiň Kitaphanasy diňe bir Amerikanyň intellektual we demokratik ýörelgeleriniň simwoly däl-de, eýsem adamzat biliminiň ähli ulgamlaryny öz içine alýan gymmatlyklaryň ählumumy goralýan ýeridir.
Döwrangeldiýewa Maýsa
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 102-nji toparynyň talyby
