RU
Fransiýanyň Milli Kitaphanasy (Bibliothèque Nationale de France ýa-da BnF), dünýäniň iň köne we iň uly kitaphanalarynyň biridir. Onuň taryhy Orta asyrlara uzalyp, häzirki wagtda Fransiýanyň ähli neşir edilen mirasyny gorap saklamak we halka elýeterli etmek boýunça esasy borjy ýerine ýetirýär. Ol diňe bir fransuz medeniýetiniň däl, eýsem global bilimiň esasy merkezlerinden biridir.
Kitaphananyň kökleri XIV asyra, has takygy, Patyşa Çarlz V-iň (Charles V) döwrüne uzalýar. Ol ýörite patyşa kolleksiýasyny döredipdir. 1537-nji ýyldan başlap, Patyşa Fransuanyň I (François I) Karary bilen, ähli fransuz neşirýatlarynyň kitaphanada bir nusgasyny goýmak (depozit) mejbury edildi. Bu, BnF-iň kolleksiýasynyň yzygiderli we doly ýygnanmagyny üpjün etdi.
Fransuz rewolýusiýasyndan soň, patyşalyk kolleksiýasy “Milli Kitaphana” diýlip atlandyryldy we halkyň eýeçiligine berildi, bu hem onuň ähmiýetini has artdyrdy.BnF häzirki wagtda Parižiň dürli ýerlerinde ýerleşýän dört sany esasy binada işleýär, olaryň her biri özboluşly we aýratyn funksiýa eýedir.
Kitaphananyň häzirki esasy merkezi bolup, 1996-njy ýylda açyldy. Ol dört sany beýik, açyk kitap görnüşli binalardan ybaratdyr we 11 milliondan gowrak kitaby öz içine alýan esasy kolleksiýany saklaýar.Esasy okalga zallary we häzirki zaman neşirleri üçin niýetlenendir.
BnF-iň taryhy binasy bolup, ozalky Patyşa Kitaphanasynyň esasy bolup hyzmat edipdir. Ol ajaýyp taryhy zallary we okalga otaglary bilen meşhurdyr. Esasan, Gymmatly golýazmalar, kartalar, yşyklandyrylan (illuminated) golýazmalar we sungat eserleri ýaly aýratyn kolleksiýalary saklaýar.Pariž operasynyň taryhy we kolleksiýalaryna bagyşlanan aýratyn kitaphanadyr.
Edebiýat we taryh boýunça ýöriteleşen kolleksiýalary saklaýar.BnF-iň kolleksiýasy 40 milliona golaý zady öz içine alýar we ol dünýäniň iň baý we iň köpdürli kolleksiýalarynyň biridir. IX asyra degişli Karolyň Kitabynyň nusgalary, orta asyrlaryň yşyklandyrylan kodeksleri we meşhur fransuz ýazyjylarynyň şahsy golýazmalary. Dünýäniň ähli döwürlerinden we sebitlerinden müňlerçe topografiki, taryhy we syýasy kartalaryň uly kolleksiýasy.
Dünýäniň iň gymmatly we iň köne kolleksiýalarynyň biri bolan gadymy grek, rim we beýleki siwilizasiýalaryň müňlerçe teňňeleri we medallary. Fransuz we halkara aýdym-saz eserleriniň notalary, ýazgylary we filmleri.
BnF-iň iň möhüm başlangyçlarynyň biri Gallica atly sanly (digital) kitaphanasydyr. Bu platforma BnF-iň kolleksiýasynyň taryhy we meşhur böleklerini ähli dünýä ylmy jemgyýetçiligi üçin internet arkaly elýeterli edýär.Gallica arkaly ýüz müňlerçe kitap, millionlarça gazet sahypasy, suratlar we ses ýazgylary elýeterlidir. Bu, fransuz diliniň we medeniýetiniň global derejede ýaýramagyna uly goşant goşýar.Fransiýanyň Milli Kitaphanasy, diňe bir Fransiýanyň intellektual taryhynyň merkezi däl, eýsem, ylmy-barlagçylaryň, taryhçylaryň we kitap aşyklarynyň dünýäniň ähli künjeginden gelýän esasy ybadathanasydyr.
Allaberdiýew Mergen
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 103-nji toparynyň talyby
