RU
Karnarfon Galasy Uelsiň demirgazygynda, Gwynedd sebitinde, Seiont derýasynyň agzynda ýerleşýän ägirt uly orta asyr galasydyr. Ol diňe bir Uelsiň iň gowy goralan galasy bolman, eýsem, Britaniýa taryhynda möhüm syýasy we medeni rol oýnap gelýän taryhy desga.Karnarfon Galasy, Angliýanyň Patyşasy Eduard I-niň (Edward I) Uelsi basyp almagynyň we öz hökümdarlygyny berkitmeginiň beýik nyşany hökmünde gurlupdyr. Gurluşyk 1283-nji ýylda, Eduard I Uelsiň soňky garaşsyz hökümdary bolan Lywelin ap Grifidi ýeňenden soň başlady. Galanyň esasy maksady diňe bir gorag bolman, eýsem, Angliýanyň Uelsdäki agalygyny we harby güýjüni görkezmek bolupdyr. Ol diňe bir gala bolman, eýsem, patyşalyk we administratiw merkezi bolup hyzmat edipdir.
Eduard I, Karnarfon galasyndan başga-da, Konwi we Harleh ýaly Uelsiň daş-töwereginde başga-da birnäçe “demir halka” galalary gurup, bu sebitiň bütewi goranyş sistemasyny döretdi.Karnarfon Galasy Ýewropanyň orta asyr harby arhitekturasynyň iň täsirli we iň gymmat mysallaryndan biridir. Galany beýleki Angliýa galalaryndan tapawutlandyrýan aýratynlyk, onuň köp burçly (prizmatik) we ýasylan diňleridir. Beýleki galalar köplenç tegelek diňler bilen gurlan bolsa, Karnarfon diňleri on iki burçly gurluşy bilen ünsi çekýär. Käbir taryhçylar Reniň gurluşynyň Konstantinopolyň gadymy diwarlaryndan ylham alandygyny belleýärler. Bu, Eduard I-niň galanyň syýasy we simwoliki ähmiýetini näderejede ýokary goýandygyny görkezýärGalanyň gurluşygynda ýerli gyzyl daşlardan başga-da, reňkli daşlar ulanylypdyr, bu hem onuň has patyşalyk we mertebeli görünmegini üpjün edipdir.Galanyň häzirki medeni ähmiýeti onuň Uels Şazadasy (Prince of Wales) däbi bilen berk baglanyşykly bolmagydyr.Rowaýata görä, Eduard I Uels halkyna, “Uelsde doglan we iňlis dilinde gürlemeýän” bir şazadany berjekdigini wada beripdir. Ol soňra öz ogluny (geljekki Eduard II) gala getirip, ony täze Şazada diýip yglan edipdir. Bu, “Uelsde doglan” diýen wadasynyň ýerine ýetirilendigini görkezmek üçin syýasy hereket bolupdyr. 1911-nji ýylda Eduard VIII-ä we has meşhury, 1969-njy ýylda Patyşa Çarlz III-e (o wagtky Şazada Çarlz) Uels Şazadasy ady bu taryhy galada geçirilen dabaralar bilen berildi. Bu dabaralar galanyň Uelsiň milli şahsyýeti üçin möhüm ähmiýetini tassyklaýar.
Karnarfon Galasy, diňe bir Orta asyr harby binagärliginiň baş eseri bolman, eýsem, Angliýa bilen Uelsiň arasyndaky taryhy gatnaşyklaryň we Uelsiň milli ruhunyň güýçli nyşanydyr. Ol Bütindünýä Miras Sanawyna (UNESCO World Heritage Site) girizilendir.
Gurbandurdyýewa Oguljennet
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 103-nji toparynyň talyby
