RU
Koronasiýa tagty,, şeýle-de Müňýyllyk Oturgyjy ýa-da Keramatly Eduard Oturgyjy (St. Edward’s Chair) diýlip hem atlandyrylýar, Beýik Britaniýanyň monarhlarynyň koronasiýa dabarasynda asyrlar boýy ulanylyp gelinýän iň esasy elementleriň biridir. Ol diňe bir mebel däl-de, eýsem, Britan monarhiýasynyň ýedi asyrlyk taryhyny özünde jemleýän hakyky taryhy ýadygärlikdir.Oturgyç 1296-1300-nji ýyllar aralygynda Angliýanyň Patyşasy Eduard I-iň (Edward I) buýrugy bilen, Londondaky Westminster abbatlygy (Westminster Abbey) üçin ýasaldy.
Ol esasan dub (aýagaly) agajyndan ýasalypdyr. Asyl nusgasy altyn çaýylan nagyşlar we reňkli şaý-sepler bilen bezelipdi, ýöne olaryň köpüsi asyrlaryň dowamynda ýitipdir ýa-da ogurlanypdyr.Koronasiýa oturgyjyny beýleki tagtlardan tapawutlandyrýan esasy aýratynlyk onuň aşaky böleginde ýerleşdirilýän ýörite ýeridir. Bu ýer Şotlandiýanyň gadymy koronasiýa daşy bolan Skunyň Daşyny (Stone of Scone ýa-da Destiny Stone) saklamak üçin niýetlenipdi.Patyşa Eduard I bu daşy 1296-njy ýylda Şotlandiýadan Angliýa alyp gelipdi. Ol Şotlandiýanyň patyşalarynyň koronasiýasynda ulanylypdy. Oturgyç bilen Daşyň birleşdirilmegi Angliýanyň we Şotlandiýanyň tagtlarynyň birleşmegi (soňlugy bilen Beýik Britaniýanyň döremegi) üçin möhüm simwoliki ähmiýete eýedi. 1996-njy ýylda Daş Şotlandiýa gaýtarylyp berildi, ýöne ol diňe koronasiýa dabaralary üçin yzyna getirilýär.Koronasiýa Oturgyjy ýedi asyryň dowamynda 38 sany Britan monarhynyň koronasiýasyna şaýatlyk etdi.
Ol Angliýanyň graždanlyk urşy döwründe zyýan ýetirilmezligi üçin birnäçe gezek gizlenildi. 1914-nji ýylda sufražistler (aýal-gyzlar hukugy ugrunda göreşijiler) oturgyjy bomba bilen partlatmaga synanyşyk etdiler, ýöne ol az-kem zyýan çekdi.Oturgyç Westminster abbatlygynda goralyp saklanýar we diňe koronasiýa dabaralarynda ulanmak üçin çykarylýar. Soňky gezek 2023-nji ýylda Patyşa Çarlz III-niň (Charles III) dabarasynda ulanyldy.
Bu oturgyç diňe bir tagt däl-de, eýsem, Britan milletiniň durnuklylygynyň, taryhynyň we monarhiýasynyň ähmiýetiniň güýçli simwolydyr.
Merdanowa Dünýägözel
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 103-nji toparynyň talyby
