RU
Ahal welaýatynyň, şol sanda Arkadag şäheriniň administratiw merkezinde ýerleşýän Döwlet arhiwiniň düzümindäki ýörite Muzeý bölümi (ýa-da Sergi zaly) resminamalaryň we maglumatlaryň ýönekeý saklanylýan ýeri däl-de, eýsem, welaýatyň taryhy ýoluny we ruhy baýlygyny açyp görkezýän aýdyň binýatdyr. Bu bölüm, arhiw gaznasynyň iň gymmatly we seýrek duş gelýän nusgalaryny jemgyýetçilige görkezmäge niýetlenendir.
Arhiw binalary, gurluşyň aýratynlyklary we howpsuzlyk talaplary sebäpli, adatça berk düzgünler bilen işleýär. Şonuň üçin, olaryň muzeý bölümi hem häzirki zaman tehnologiýalaryny we millilik öwüşginini özünde utgaşdyrýar.
Muzeýiň eýwany adatça türkmen milli arhitekturasynyň elementleri, haly gölleri we bezegler bilen dabaraly we ýagty reňklerde bezelýär. Resminamalaryň we sergileriň reňkini we gurluşyny goraýan ýörite yşyklandyryş ulgamlary ulanylýar. Bu, esasan, gadymy we gymmatly kagyzlaryň ýitmeginiň öňüni almaga gönükdirilendir.
Sergilenýän gymmatlyklar üçin ýörite goralýan aýnadan ýasalan sergi tekjeleri (witrina) ulanylýar. Bu tekjeler resminamalaryň temperaturadan, çyglylykdan we howanyň beýleki täsirlerinden goramagyny üpjün edýär.Muzeý bölümi welaýatyň taryhy, medeniýeti we häzirki zaman ösüşi barada giňişleýin maglumat berýän tematiki sergileri guraýar.
Bu sergi, gadymy arheologik tapyndylardan tä Garaşsyzlyk döwrüne çenli Ahalyň taryhy ösüşini, sebitiň geografiýasyny we esasy taryhy wakalaryny beýan edýän nusgalyk resminamalary öz içine alýar. Türkmenistanyň, esasan-da Ahal welaýatynyň etniki aýratynlyklaryny, milli däp-dessurlaryny, senetçiligini we meşhur şahsyýetlerini görkezýän golýazmalar, suratlar we dokumental materiallar sergilenýär.
Oba hojalygynyň, senagatyň we gurluşyk pudagynyň (şol sanda Arkadag şäheriniň gurluşynyň) esasy resminamalarynyň nusgalary görkezilýär.Bu iň täze we wajyp bölüm, “akylly” şäheriň taslamalary, ilkinji kararlary we onuň gurluşygynda ulanylan innowasion çözgütleri beýan edýän resminamalary we multimediýa görkezilişlerini öz içine alýar.
”Akylly” şäheriň konsepsiýasyna laýyklykda, muzeý diňe bir statik sergiler bilen çäklenmän, eýsem, iň täze sanly çözgütleri hem ulanýar:
Muzeýde ýerleşdirilen interaktiw displeýler okyjylara resminamalaryň elektron nusgalaryny, welaýatyň taryhy kartalaryny we beýleki maglumatlary özbaşdak öwrenmäge mümkinçilik berýär.
Käbir gymmatly ýa-da uly göwrümli resminamalar wirtual reality (VR) ýa-da 3D-görnüşde sergilenip, taryhy maglumatlary has giňişleýin we täsirli kabul etmäge ýardam edýär.Ahal Welaýatynyň Döwlet Arhiwiniň Muzeý Bölümi, welaýatyň taryhy aýnasy bolup, taryhy resminamalaryň ylmy we medeni gymmatlygyny jemgyýetçilige ýetirmekde uly ähmiýete eýedir.
Agaýew Aga
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 106-njy toparynyň talyby
