RU
Hemişelik Bitaraplyk – bu Türkmenistanyň mukaddes Garaşsyzlygy bilen aýrylmaz baglanyşykly, taryhy taýdan subut edilen we umumadamzat gymmatlyklaryna esaslanýan ýörelgedir. Türkmenistan 1995-nji ýylyň 12-nji dekabrynda Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasy tarapyndan Hemişelik Bitarap döwlet hökmünde ykrar edildi. Bu, taryhda deňi-taýy bolmadyk waka bolup, BMG-a agza döwletleriň ählisiniň biragyzdan bu Kararnama ses bermegi, türkmen Bitaraplygynyň halkara derejesindäki ägirt uly abraýyny görkezýär.
Türkmenistanyň Bitaraplyk syýasaty diňe bir döwletleriň harby-syýasy bloklara goşulmazlygyny aňlatman, eýsem, işjeň, oňyn diplomatiýany durmuşa geçirmegi maksat edinýär.Türkmenistan sebitde we dünýäde parahatçylygy, howpsuzlygy we durnuklylygy pugtalandyrmaga gönükdirilen başlangyçlary yzygiderli öňe sürýär.Bitaraplyk syýasaty deňhukukly, özara bähbitli we hoşniýetli goňşuçylyk gatnaşyklaryny berkitmäge gönükdirilendir. Türkmenistan ähli döwletler bilen açyk we ygtybarly hyzmatdaşlyga taýýardyr.Türkmenistan BMG-niň çäklerinde Merkezi Aziýada düşünişmezlikleriň we dawalaryň öňüni almak üçin Öňüni Alyş diplomatiýasynyň merkeziniň (Aşgabatda ýerleşýän) işini işjeň goldaýar.Bitaraplyk hukuk derejesi, ýurduň içerki durmuşyna we ykdysadyýetine hem oňyn täsir edýär.Bitaraplyk syýasatynyň netijesinde, Türkmenistan harby çykdajylary azaltmak bilen, esasy serişdeleri halkyň durmuş-ykdysady abadançylygyny ýokarlandyrmaga gönükdirmäge mümkinçilik aldy.
Bitaraplyk, Türkmenistanyň energetika, ulag we ekologiýa ýaly strategik ugurlarda halkara hyzmatdaşlyk taslamalaryny amala aşyrmagy üçin ygtybarly we howpsuz meýdança bolup hyzmat edýär. Munuň aýdyň mysaly, TOPH gaz geçiriji taslamasydyr.Türkmen Bitaraplygynyň taryhy ähmiýeti, BMG-niň ony iki gezek (1995 we 2015-nji ýyllarda) Kararnama bilen ykrar etmeginde öz beýanyny tapdy.Türkmenistanyň başlangyjy bilen, BMG 12-nji dekabry Halkara Bitaraplyk Güni diýip yglan etdi (2017-nji ýyl). Bu, Türkmen Bitaraplygynyň umumydünýä ähmiýetli gymmatlyk bolup durýandygynyň aýdyň subutnamasydyr.Türkmenistan BMG-niň Durnukly Ösüş Maksatlaryny (DÖM) milli derejede durmuşa geçirmekde sebitde öňdäki orunlary eýeleýär.
Türkmenistanyň Hemişelik Bitaraplyk syýasaty — bu diňe bir daşary syýasat doktrinasy däl, eýsem, türkmen halkynyň parahatçylyk söýüjilik, ynsanperwerlik we hoşniýetlilik ýaly milli ruhy gymmatlyklarynyň beýanydyr. Ol, häzirki döwrüň ählumumy meselelerini çözmekde ynanyşmak we dialog ýörelgelerini öňe sürmek arkaly, dünýä parahatçylygynyň we durnukly ösüşiň hatyrasyna hyzmat edýän göreldeli we işjeň syýasatdyr.
Nurakow Nurmuhammet
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 113-nji toparynyň talyby
