,,Goňşy Dilenip Alynmaýar, Ony Taňry Berýär”

​Türkmen halkynyň arasynda goňşuçylyk diňe bir ýanaşyk ýaşaýyş däl, eýsem, mukaddes gatnaşyk, hormat we borç ýörelgesidir. “Goňşy dilenip alynmaýar, ony Taňry berýär” diýen pähim, goňşynyň ynsan durmuşyndaky nähili uly we ykbal ähmiýetli roly eýeleýändigini görkezýär. Goňşy — bu ýazgyt, bu berlen we çalşyryp bolmaýan bir gymmatlykdyr.Biz dostlarymyzy saýlap alýarys, ýöne goňşularymyzyň kim boljakdygy köplenç biziň erkimizde däldir. Şonuň üçin halk bu gatnaşygy Hudaý tarapyndan berlen ýazgyt hasaplapdyr.

​ Türkmençilikde “Goňşyň kör bolsa, ýoluň kör däl” diýen aýtgy bar. Bu, goňşynyň gapyňdaky iň ýakyn hossaryň ornuny tutýandygyny görkezýär. Uly ýa-da kiçi betbagtçylykda ýa-da şatlykda, ilkinji bolup gelýän we kömek elini uzadýan mydama goňşydyr.Goňşuçylyk gatnaşyklary sabyr, geçirimlik we rehimdarlyk ýaly asylly häsiýetleri talap edýär. Sen goňşyňy saýlap bilmeseň-de, oňa bolan gatnaşygyňy saýlap bilýärsiň.Goňşy diňe bir “ýanyňdaky adam” däl, eýsem, köp ýagdaýda dogandan ýakyn bolup biljek şahsdyr.Goňşular biri-biriniň hususy durmuşyna hormat goýmaly we biri-birine ygtybarly bolmalydyr. “Goňşyňa zat berme, zat al” ýaly pähim, goňşyň bilen gatnaşygyň maddy bähbitden däl-de, eýsem, ruhdan we kömekden ybarat bolmalydygyny öwredýär.Türkmen toýlarynda, sadakalarynda we beýleki ýygnanyşyklarynda goňşular hemişe aýratyn orun eýeleýärler. Olary çagyrmak, olar bilen hasaplaşmak, milli edebiň we terbiýäniň iň möhüm bölegidir.

Agzybir goňşuçylyk — bu ýaňy bir hususy mesele däl. Goňşularyň arasyndaky parahatçylyk, bütin bir obanyň, etrabyň we ahyrsoňy döwletiň durnuklylygynyň esasy binýady bolup hyzmat edýär. Goňşularyň gatnaşygy çagalara ilkinji jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň we özara sylaşygyň nusgasyny görkezýär. Çagalar goňşy uly adamlara hormat goýmagy, olaryň mähirini we aladasyny görmegi öwrenýärler.Gahar-gazabyň we kinäniň ornuny söýgi we düşünişmek eýelän ýerinde parahatçylyk höküm sürýär. Bu bolsa, hormatly Prezidentimiziň hem nygtaýşy ýaly, bagtyýar we abadan durmuşyň esasy şertidir.

“Goňşy dilenip alynmaýar, ony Taňry berýär” diýen pähim, her bir türkmen maşgalasyny goňşularyna hormat, mähir we elmydama goldaw bermäge çagyrýar. Sebäbi goňşy — bu bize durmuşyň özüniň beren, iň gymmatly we çalşyryp bolmaýan baýlygydyr.

Hydyralyýew Meýlis

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 114-nji toparynyň talyby