“Kämil bilim – terbiýeli ýaşlar”

Kämil bilim diňe bir maglumat ýygnamak ýa-da oňat baha almak däl, eýsem, ynsanyň ähli mümkinçiliklerini açýan, döredijilik ukybyny ösdürýän we dünýä garaýşyny giňeldýän çuňňur prosesdir. Bu bilim esasy maksada ýetmek üçin zerurdyr: terbiýeli ýaşlary kemala getirmek.

Bilim we terbiýe biri-biriniň dowamydyr. Ýaşlar mekdeplerde we ýokary okuw jaýlarynda ýylyň-ýylyna täze maglumatlary özleşdirýärler, ýöne bu maglumatlar ýaşlaryň häsiýetine, ahlagyna we jemgyýete bolan gatnaşygyna nähili täsir edýär?Kämil bilim ýaşlara sorag bermegi, çylşyrymly meseleleri seljermegi we çözgüt tapmagy öwredýär. Bu bolsa, olaryň özbaşdak pikir ýöretmek ukybyny ösdürip, dogry we nädogry, gowy we erbet zatlary saýgarmaga kömek edýär – bu iň möhüm terbiýeçilik netijesidir. Türkmenistanda bilim-terbiýeçilik ulgamy ýaşlaryň watanperwer ruhda, milli däp-dessurlara hormat goýmak esasynda kemala gelmegine uly üns berýär. Bu, olaryň diňe bir bilimli däl, eýsem, ahlakly we jogapkärli raýatlar bolup ýetişmegine binýat bolup durýar.

​Hakyky terbiýeli ýaş, öz bilýänlerini garyplyk, ekologiýa ýa-da ynsan saglygy ýaly global meseleleri çözmäge gönükdirýän ýaşdyr. Olaryň sosial jogapkärçiligi (jemgyýetçilik borjy) duýmagy, kämil bilimiň iň ýokary netijesidir. Häzirki dünýäde güýçli bäsdeşlik bar. Ýöne kämil bilim alan, terbiýeli ýaş bu bäsdeşlikde diňe hünär ussatlygy bilen däl, eýsem, adalatlylyk, wepalylyk we ynsanperwerlik ýaly ahlak kadalaryny berjaý etmek bilen öňe saýlanýar.

Kämil bilim we terbiýe prosesinde maşgala we bilim ojaklary (mekdepler, uniwersitetler) esasy orny eýeleýär.Maşgala ilkinji bilim we terbiýe mekanydyr. Ýaşlaryň geljege bolan ynamy, ululara bolan hormaty, edep-ekramy ilki bilen maşgala guralynda gazanylýar.Mekdep bolsa maşgaladan alnan bu binýady ylmy maglumatlar, sport, sungat we ylalaşykly gatnaşyklar arkaly berkleşdirýär we ösdürýär. Munuň üçin mugallymyň diňe bir ders beriji däl, eýsem, terbiýeçi we halypa bolmagy talap edilýär.

Kämil bilim – bu Terbiýeli ýaşlaryň döwletiň we jemgyýetiň ösüşi üçin iň gymmatly hazynasyna öwrülmegini üpjün edýän strategik ýoldur. Bu iki düşünje özara sazlaşykda hereket edip, ýaşlaryň geljekki durmuşynda üstünlik gazanmagy üçin berk esasy döredýär.Terbiýe diňe edep kadalaryny ýat tutmak bilen çäklenmän, eýsem, bilim arkaly gazanylan ukyp-başarnyklary jemgyýetiň bähbidine dogry ulanmak başarnygyny aňladýar.

Kuliýewa Miwegul

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 114-nji toparynyň talyby