Medeniýet – Milletiň Ruhy Baýlygy

Medeniýet, diňe bir sungat we edebiýat däl, eýsem, bir milletiň ýa-da jemgyýetiň taryh, däp-dessurlar, gymmatlyklar, ynamlar we ýaşaýyş durşy arkaly emele gelen çylşyrymly ulgamydyr. Ol, milletimiziň geçmişden alnan gymmatly mirasydyr we ynsanyň ruhuny baýlaşdyrýan iň uly ruhy baýlykdyr.Medeniýet, milletiň şahsyýetini (kimligini) gorap saklaýan esasy daýanç nokadydyr. Edebiýat, arhitektura, we amaly sungat eserleri, bize ata-babalarymyzyň ýaşaýyş durşy, garaýyşlary we synaglary barada gürrüň berýär. Maddy däl miras (aýdymlar, ertekiler, dessanlar) bolsa, kalbymyzyň iň çuň gatlaklaryny saklaýar. Milli däp-dessurlar – toýlar, baýramçylyklar, maşgala gymmatlyklary – milletiň agzybirligini berkidýän we nesilden-nesle geçýän ýörelgelerdir. Olar, jemgyýetiň medeni gen koduny emele getirýär.

​Medeniýet, dürli sosial toparlary we şahsyýetleri birleşdirýän, emosional we ruhy gatnaşyk guralydyr. Bir milletiň aýdym-sazlaryny, milli egin-eşiklerini ýa-da umumy baýramçylyklaryny bilelikde paýlaşmak, adamlaryň arasynda raýdaşlyk duýgusyny güýçlendirýär. Medeniýet, “biz” diýen düşünjäniň esasyny goýýar.Dürli medeniýetleriň özara gatnaşygy bolsa, diňe bir millilik däl, eýsem, adamzat derejesinde düşünişmegi we sylaşygy ösdürýär. Medeniýet diplomatiýasy, dünýä ýurtlarynyň arasynda parahatçylyk köprüsini gurmaga hyzmat edýär.Medeniýet, diňe bir geçmişi saklaman, eýsem, geljegi döretmek üçin ylham berýän tükeniksiz çeşmedir.

​Sungat, edebiýat, teatr we kino ýaly medeni meýdanlar ynsan zehininiň we döredijilik ukybynyň açylmagyna mümkinçilik berýär. Olar, kynçylyklara täze garaýyş bilen çemeleşmäge we innowasion çözgütleri tapmaga itergi berýär.Medeniýet, adamkärçilik, sylaşyk, adalatlylyk ýaly esasy ahlak ýörelgelerini öwredýär we berjaý edýär. Güýçli ruhy esas, sagdyn we durnukly jemgyýetiň esasy şertidir.

​Häzirki globalizasiýa we sanlylaşma döwründe, milli medeniýeti goramak has möhüm we çylşyrymly mesele bolup durýar. Dünýä medeniýetleriniň garyşmagy pozitiw täsir berse-de, milli aýratynlyklary ýitirmezlik üçin, ýaşlara öz medeni mirasyny öwretmek we ony häzirki zaman görnüşinde täzeden janlandyrmak gerek.Medeni miras, syýahatçylyk pudagy, el hünärleri we döredijilik industriýasy arkaly ýurda ykdysady bähbit hem getirýär. Şeýlelik bilen, medeniýet diňe bir “ruhy baýlyk” däl, eýsem, ýurduň bäsleşlige ukyplylyk güýjüdir.

Medeniýet – milletiň ýüregi, ruhy we akylydyr. Ol diňe bir adaty zatlar toplumy däl, eýsem, ýaşaýşyň esasy manysyny we geljegiň dowamatlylygyny kesgitleýän güýçdür.Her bir raýat öz medeniýetini öwrenmäge, ony goramaga we döwrebaplaşdyrmaga jogapkärdir. Çünki, medeniýet gymmatlyklaryň we däp-dessurlaryň tükeniksiz hazynasy bolup, ony yzygiderli baýlaşdyrmak milletiň ýaşaýyşynyň we ösüşiniň girewidir.

Baýramyradowa Sülgün

Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 114-nji toparynyň talyby