Jemgyýetiň hakyky güýji diňe onuň ykdysady kuwwatynda ýa-da harby goranyşynda däl, eýsem, raýatlaryň arasyndaky ynamda we agzybirlikde jemlenendir. Bu iki gymmatlyk, her bir döwletiň durnuklylygyny, gülläp ösmegini we kynçylyklara döz gelmegini üpjün edýän esasy sütünlerdir.Ynam diňe bir şahsy gatnaşyk däl, eýsem, ulgamlaýyn, jemgyýetçilik hadysasydyr. Ol jemgyýet üçin birnäçe esasy funksiýany ýerine ýetirýär.
Ynam adamlaryň hyzmatdaşlyk etmegine, özara kömekleşmegine we umumy maksatlara ýetmek üçin bilelikde işlemegine itergi berýär. Şeýle jemgyýetlerde sosýal kapital (jemgyýetçilik gatnaşyklarynyň ulgamy) ýokary bolýar. Sosýal kapitalyň ýokary bolmagy bolsa jemgyýetiň medeni, syýasy we ykdysady ösüşini has tizleşdirýär.Raýatlar hökümete, kanuna we beýleki esasy institutlara ynanan ýagdaýynda, bu guramalaryň işi has netijeli bolýar. Ynam korrupsiýanyň derejesini peseldýär, sebäbi adamlar kanunyň adalatly işlemegine we jogapkärçiligiň berjaý edilmegine ynanýarlar. Netijede, döwlet we jemgyýetçilik hyzmatlary ýokary hil we durnuklylyk bilen üpjün edilýär.
Ykdysadyýetde ynam şertnamalaryň ýerine ýetirilmegini we maýa goýumlaryň goraglylygyny aňladýar. Eger iki tarap bir-birine ynanmasa, her bir iş ylalaşygy üçin gaty köp wagt we serişde sarp edilmeli bolýar. Ynamly gurşawda bolsa tranzaksiýa çykdajylary peselýär we işewürlik işjeňligi ýokarlanýar.Agzybirlik (ýa-da jebislik) jemgyýetdäki dürli gatlaklaryň, toparlaryň we etnik azlyklaryň birleşip, umumy milli gymmatlyklaryň daşynda durmagyny aňladýar.
Agzybir jemgyýetler, tebigy betbagtçylyklar, ykdysady krizisler ýa-da daşky howplar ýaly synaglar bilen ýüzbe-ýüz bolanda, has dözümli bolýarlar. Agzybirlik, raýatlaryň öz milli kimligini, taryhyny we däp-dessurlaryny gymmat saýmagy arkaly berkeýär. Türkmen halky üçin ‘Watana wepalylyk’, ‘goňşyňa kömek’, ‘ak ýol’ ýaly milli ýörelgeler agzybirligiň esasy bolup durýar. Bu umumy düşünjeler, dürli sebitleýin we jemgyýetçilik tapawutlaryny birleşdirýän ruhy binýady döredýär.
Agzybir jemgyýetlerde syýasy çaknyşyklar we içerki bölünişikler az bolýar. Dürli pikirler we syýasy garaýyşlar bolsa-da, esasy milli bähbitler barada umumy ylalaşyk saklanýar. Bu bolsa, döwletiň uzak möhletli meýilnamalary we ykdysady strategiýalary üstünlikli durmuşa geçirmegi üçin zerur şertdir.Türkmenistanyň döwlet syýasaty ynamy we agzybirligi berkitmäge gönükdirilendir. Milli däp-dessurlar, ýagny maşgala gymmatlyklaryna, ýaşululara hormat goýmak we myhmansöýerlik ýaly ýörelgeler, jemgyýetçilik jebisliginiň saklanmagyna ýardam edýär. Şeýlelikde, döwlet we jemgyýetçilik guramalarynyň arasynda, raýatlaryň arasynda we dürli nesilleriň arasynda özara hormat we ynam ýörelgeleri berkidilýär.
Ynam we agzybirlik — bu diňe bir gözel arzuwlar däl. Olar islendik durnukly we gülläp ösýän jemgyýetiň iň gymmatly serişdesidir. Jemgyýetiň üstünlikli bolmagy, raýatlaryň özara ynanmagyna, birek-biregi goldamagyna we umumy geljegi gurmak üçin agzybir işlemegine baglydyr.
Durdyýewa Laçyn
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 117-nji toparynyň talyby

RU












