RU
Adatça, ak reňk sadalygyň, arassalygyň we bitaraplygyň nyşany hasaplanýar. Köpler ony reňk palitrasynda iň ýönekeý reňk diýip pikir edýär. Ýöne hakykatda, ak reňk iň çylşyrymly we inçe reňkleriň biridir. Ak reňk, yşyklandyryşa, daş-töwerekdäki reňklere we materialyň üstüne görä, müňlerçe öwüşgini berip bilýän täsin bir hadysadyr.Fizika taýdan seredeniňizde, ak reňk hakykatdanam ähli reňkleriň jemidir.
Gün ýa-da islendik beýleki ak yşyk hakykatda ähli spektral reňkleri (gyzyl, narynç, sary, ýaşyl, gök, indigo we gülgüne) öz içine alýar. Bu reňkler birleşip, adamyň gözüne ak bolup görünýär.Bir zat ak bolup görünse, ol onuň üstüne düşýän ähli yşyk şöhlelerini yzyna şöhlelendirýär (siňdirmeýär). Şonuň üçin, ak reňk materialyň hakyky reňki däl-de, onuň yşyga bolan reaksiýasydyr.
Suratkeşler we interýer dizaýnerler ak reňki hiç haçan ýönekeý diýip hasaplamaýarlar. Olar ak reňkiň içinde gizlenen “ýyly” we “sowuk” tonlary tapmagy bilýärler.Iki hili ak reňk gapma-garşy goýlanda, olaryň tapawudy has aýdyň bolýar. Meselem, diwara ýyly ak reňk çalsaňyz, otag has amatly we mylaýym görünýär. Sowuk ak bolsa, otagy has uly we ferah edip görkezýär.Tebigatda ak reňkiň çylşyrymlylygy has aýdyň duýulýar, aýratyn-da gyş peýzažlarynda:
Mawy kölegeler: Gün ýagtylygy ak garyň üstüne düşende, kölegeler ak bolman, eýsem, asmanyň we howanyň reňkini özüne siňdirip, çuň mawy ýa-da gülgüne-mawy bolup görünýär.
Säher we Agşam gyzyllygy: Günüň dogmagy we ýaşmagy wagtynda, ýyly (gyzyl we narynç) yşyk ak garyň üstünde ýaýraýar. Bu, ak meýdanyň bütinleý açyk-narynç ýa-da ýumşak gülgüni öwüşgin almagyna sebäp bolýar.
Bulutly gün: Asman doly bulutly bolsa, yşyk ýumşak we bitarap bolýar. Şonda gar çal öwüşgine golaý, has gaty (flat) ak bolup görünýär.
Ak reňk, hakykatdanam, doly we boýagly reňkleriň ýoklugy däl-de, eýsem, ähli reňkleriň inçe birleşmesidir. Onuň müňlerçe öwüşginini görmegi we duýmagy öwrenmek — bu surata, dizaýna we tebigata has çuňňur düşünmegi aňladýar.
Ýalkabowa Arzuw
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 120-nji toparynyň talyby
