RU
Çörek — bu diňe bir iýmit däl, eýsem adamzat taryhynyň, zähmetiň, bereketiň we mukaddesligiň iň uly simwolydyr. Dünýäniň haýsy künjegine barsaňyz hem, çöregiň ady we görnüşi üýtgese-de, oňa bolan hormat üýtgemeýär. Aýratyn hem biziň medeniýetimizde çörek — mukaddeslikleriň iň belentidir.”Çörek — mukaddesdir” diýen jümle biziň her birimiziň gulagymyza çagalykdan guýlan ilkinji terbiýe sapaklarynyň biridir. Ata-babalarymyz çöregi ähli nygmatlaryň kempiri, öýüň bereketi we maşgalanyň sütüni hasaplapdyrlar.
Çöregiň mukaddesligi ony taýýarlamak üçin sarp edilýän ägirt uly zähmetden başlanýar. Bir döwüm çöregiň saçagymyza gelmegi üçin:
Daýhan gyzgyn günüň astynda der döküp, bugdaý ekýär.
Tebigat ýagyşy we güneşi bilen ony kemala getirýär.
Degirmençi ony un edýär, enelerimiz bolsa ony söýgi we mähir bilen hamyr edip, gyzgyn tamdyrda bişirýärler.
Şol sebäpli çörekde diňe bir un we suw däl, eýsem müňlerçe adamyň zähmeti we sabyrlylygy bar.
Dünýädäki köp medeniýetlerde “çörek bölüşmek” dostlugyň we doganlygyň alamaty hasaplanýar. Saçak başynda çörek döwülende, adamlar diňe bir naharlanman, eýsem öz aralaryndaky mähri we ynamy hem bölüşýärler. “Duzy-çörege hormat goýmak” diýen düşünje, adamyň iýen çöregine we oňa hezzet eden öý eýesine bolan wepalylygyň ölçegidir.Biziň halkymyzda çörek bilen bagly iň asylly we gadymy yrymlar saklanyp galypdyr:
Çörege hormat: Ýere düşen çörek bölegini görseň, ony alyp, gözüňe sürtüp, beýik ýere goýmak — bu iň uly sogaply işleriň biri hasaplanýar.
Saçak mukaddesligi: Çöregi saçagyň üstünde tersine goýmak ýa-da oňa hormatsyzlyk etmek rysgalyň kesilmegine sebäp bolýar diýlip ynanylýar.
Gidýän ýolagça çörek taltatmak: Alyslara gitjek ýolagça çörekden bir döwüm taltadylýar we şol çöregiň galan bölegi ol sag-aman dolanyp gelýänçä saklanýar.
Adamzat näçe össe-de, tehnologiýa näçe kämilleşse-de, çöregiň orny hiç wagt üýtgemeýär. Ol iň baý saçagyň hem, iň garyp öýüň hem iň esasy nygmatydyr. Çörek — ynsanyň bedenine güýç, ruhuna bolsa rahatlyk berýär.Çörek — bu diňe bir bugdaýdan taýýarlanan iýmit däl, ol biziň taryhymyz, enelerimiziň mähri we pederlerimiziň wesýetidir. Çörege bolan hormat — bu durmuşa, tebigata we ýaradylana bolan hormatdyr. Goý, her bir öýüň saçagynda hemişe gyzgyn çöregiň ysy bolsun, rysgal-bereket bolsa hiç wagt egsilmesin!
Allanurowa Mähriban
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 121-nji toparynyň talyby
