RU
Naryň ynsan saglygy üçin peýdalary örän köp bolup, ol gadym zamanlardan bäri “jennet miwesi” hökmünde tanalýar. Düzümi witaminlere, minerallara we güýçli antioksidantlara baý bolan bu miwe, bedeniň dürli ulgamlaryna oňyn täsir edýär.Nar antioksidantlaryň, esasan hem punikalaginleriň we antosianinleriň iň baý çeşmesidir. Onuň düzümindäki antioksidant işjeňligi ýaşyl çaýdan ýa-da gyzyl çakyryndan üç esse ýokarydyr. Erkin radikallara garşy göreşip, öýjükleriň garalmagyny haýalladýar.Bedendäki dowamly çişmeleri (inflammasiýa) azaldyp, köp sanly dowamly keselleriň öňüni alýar.
Naryň iň uly peýdalaryndan biri ýürek-damar ulgamyny goramagydyr. Naryň suwy gan basyşyny (gipertoniýany) kadalaşdyrmaga kömek edýär. “Erbet” holesteriniň (LDL) oksidlenmeginiň öňüni alýar we damarlaryň diwarynda dykylmalaryň (ateroskleroz) emele gelmegine päsgel berýär. Ganyň suwuklanmagyna we damarlaryň çeýeligini saklamaga ýardam edýär.
Nar C, E we K witaminlerine baýdyr.
Bedenin durnuklylygyny artdyryp, sowuklama we dümew ýaly wirusly kesellere garşy göreşmek ukybyny güýçlendirýär.Bakteriýalara we kömeleklere garşy täsiri bar, bu bolsa agyz boşlugynyň saglygy (gingiwit we stomatit) üçin örän peýdalydyr.Naryň düzüminde demir maddasy bar. Ganyň düzümindäki gemoglobiniň derejesini ýokarlandyrmaga kömek edýär, bu bolsa gany az we dowamly ýadawlykdan ejir çekýän adamlar üçin möhümdir.
Naryň dänesi kletçatka (süýüm) taýdan baýdyr.
Iýmit siňdiriş ulgamynyň kadaly işlemegini üpjün edýär.
Içege florasyny saklamaga kömek edýär, emma içgeçme wagtynda naryň gabygyndan taýýarlanan jöwherleriň peýdalydygyny ýatdan çykarmaly däl.Nar iýmitlik maddalaryň myşsalara barmagyny çaltlandyrýan nitratlara baýdyr.Maşk etmezden öň nar suwuny içmek, türgenleşik wagtynda ýadawlygy azaldýar we çydamlylygy artdyrýar.
Nar örän peýdaly bolsa-da, käbir ýagdaýlarda seresap bolmak gerek:
Süýji keseli: Nar süýji bolany üçin, bu keseli bar bolanlar çäkli mukdarda ulanmaly.
Aşgazan ýarasy: Gastrit we aşkazanyň kislotalylygy ýokary bolan adamlar naryň suwuny seresaply içmeli (suw bilen garyp içmek maslahat berilýär).
Naryň diňe dänesi däl, eýsem onuň ak perdesi we gabygy hem dermanlyk häsiýete eýedir. Olary çaý hökmünde demläp içmek aşgazan-içege kesellerinde peýdalydyr.
Gurbanowa Dilber
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 121-nji toparynyň talyby
