RU
Türkmen halkynyň durmuşynda guýy we tamdyr diňe bir hojalyk serişdeleri däl-de, eýsem mukaddeslik derejesine göterilen gymmatlyklardyr. “Guýy — gudrat, tamdyr — keramat” diýen pähimli sözler biziň ene-mamalarymyzyň tebigata we çörege bolan çuňňur sarpasyny aňladýar.
Türkmen sährasynyň yssy we gurak şertlerinde suw bilen çörek ýaşaýşyň esasy özeni bolupdyr. Bu nakyldaky “gudrat” we “keramat” sözleri tötänleýin saýlanyp alynan däldir.
Çölde guýy gazmak uly bir edermenlik we sogap iş hasaplanypdyr.
Suwsuz ýerde çuňňur ýerasty gatlaklardan dury suwuň çykarylmagy hakyky gudratdyr. Guýy — diňe bir suw däl, eýsem töweregine ýaşaýyş, ot-çöp we bereket ýaýýan merkezdir.Guýy başynda her bir ýolagçy, her bir maldar suw içip bilipdir. Ol adamlary birleşdirýän, sähra durmuşyny janlandyrýan sahawatlylyk mekanydyr.
Tamdyr — Rysk-Bereket Keramaty
Tamdyr türkmen maşgalasynyň ojagydyr, mukaddesligidir. Çörek bişirilýän ýer bolany üçin oňa uly hormat goýulýar.Tamdyryň ody ojagyň öçmezligini, maşgalanyň bitinligini aňladýar. “Tamdyryň keramaty” diýlende, onuň yssysyndan dörän gyzgyn çöregiň adamyň ruhuna we tenine berýän güýji göz öňünde tutulýar.Türkmenlerde tamdyra aýak uzatmak ýa-da onuň golaýynda hapa söz sözlemek gadagandyr. Çörek bişýän ýer arassaçylygyň we edebiň iň uly nusgasydyr.
Bu nakyl bize durmuşyň dowam etmegi üçin zerur bolan iki sany esasy serişdäniň gadyryny bilmegi öwredýär.
”Guýy — gudrat, tamdyr — keramat” diýmek — bu tebigat bilen ynsan arasyndaky sazlaşygyň nyşanydyr. Biz guýynyň suwuna “gudrat” hökmünde garap, ony hapalamaly däl, tamdyra bolsa “keramat” hökmünde garap, çöregiň gadryny bilmeli. Bu pähim her bir nesle rysk-bereketli, tygşytly we sarpaly bolmagy nesihat edýär.
Açylow Ruslan
Halkara senagatçylar we telekeçiler uniwersitetiniň Dil öwreniş bölüminiň 122-nji toparynyň talyby
