{"id":11143,"date":"2021-10-13T21:25:32","date_gmt":"2021-10-13T16:25:32","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=11143"},"modified":"2021-10-13T21:25:32","modified_gmt":"2021-10-13T16:25:32","slug":"ykdysadyyetin-maliye-byujet-kadalasdyrylysy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=11143","title":{"rendered":"Ykdysady\u00fdeti\u0148 mali\u00fde-b\u00fdujet kadala\u015fdyryly\u015fy"},"content":{"rendered":"<p>Ykdysady\u00fdeti d\u00f6wrebapla\u015fdyrmak, adamy\u0148 b\u00e4hbitlerini goramak we ilaty\u0148<br \/>\n\u00fda\u015fa\u00fdy\u015f derejesini d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 ykdysady ta\u00fddan \u00f6sen \u00fdurtlaryna la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n \u00fdokary<br \/>\ng\u00f6rkezijilerini \u00fcpj\u00fcn etmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly<br \/>\nBerdimuhamedowy\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7ir\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet sy\u00fdasatynda ileri tutul\u00fdan esasy<br \/>\nugurlar bolup dur\u00fdar.<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 durmu\u015f-ykdysady sy\u00fdasaty ilaty\u0148 \u00fda\u015fa\u00fd\u015fyny we hal-<br \/>\n\u00fdagda\u00fdyny\u0148 \u00fdeterlik \u00fdokary derejesini saklamaga g\u00f6n\u00fckdirilmek bilen, onu\u0148 k\u00f6p<br \/>\nb\u00f6legi durmu\u015f ulgamyny mali\u00fdele\u015fdirm\u00e4ge, \u015fol sanda saglygy gora\u00fdy\u015f, bilim,<br \/>\nmedeni\u00fdet ulgamlaryny, \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ja\u00fd-jemagat hojalygyny k\u00e4mille\u015fdirm\u00e4ge sarp<br \/>\nedil\u00fd\u00e4r.<br \/>\nBu wezipeleri durmu\u015fa ge\u00e7irmekde, \u00fdurdu\u0148 mali\u00fde-ykdysady ulgamy<br \/>\nm\u00f6h\u00fcm orun e\u00fdele\u00fd\u00e4r, bu ulgam pul dolany\u015fygyny\u0148 de\u0148e\u00e7erligini \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge,<br \/>\nmilli pulu\u0148 satyn alyjylyk ukybyny saklamaga we d\u00f6wleti\u0148 durnukly durmu\u015f-<br \/>\nykdysady \u00f6s\u00fc\u015fini gazanmaga g\u00f6n\u00fckdiril\u00fd\u00e4r. \u00ddurdu\u0148 \u00e4hli ra\u00fdatlary \u00fc\u00e7in mali\u00fde<br \/>\nhyzmatlaryny\u0148 we ykdysady seri\u015fdeleri\u0148 el\u00fdeterliligini \u00fcpj\u00fcn etmek hormatly<br \/>\nPrezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy\u0148 mali\u00fde-ykdysady ulgamda alyp<br \/>\nbar\u00fdan d\u00f6wlet sy\u00fdasatyny\u0148 m\u00f6h\u00fcm wezipesi bolup dur\u00fdar.<br \/>\nMali\u00fde ykdysady\u00fdeti\u0148 d\u00f6wlet we hususy \u00e7ygyrlaryny\u0148, \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik we<br \/>\ndurmu\u015f infrastrukturasyny\u0148, ylmy\u0148 we tehnikany\u0148 \u00f6s\u00fc\u015finde a\u00fdgytla\u00fdjy orun tut\u00fdar.<br \/>\nJemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmi\u0148 pa\u00fdlanyly\u015fy \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik we \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik d\u00e4l \u00e7ygyrlary\u0148 arasynda<br \/>\nge\u00e7irilmek bilen, mali\u00fde mehanizmini\u0148 k\u00f6megi bilen d\u00f6wlet ykdysady\u00fdeti\u0148 bir<br \/>\n\u00e7ygrynda alnan girdejileri\u0148 bir b\u00f6legini be\u00fdleki \u00e7ygyrlara, \u015fol sanda durmu\u015f<br \/>\n\u00e7ygryna g\u00f6n\u00fckdir\u00fd\u00e4r. Jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmi\u0148 ga\u00fdtadan pa\u00fdlanyly\u015fy d\u00f6wleti\u0148 ge\u00e7ir\u00fd\u00e4n<br \/>\nmali\u00fde sy\u00fdasatyny\u0148 g\u00f6n\u00fckdirmesi bilen \u015fertlendiril\u00fd\u00e4r.<br \/>\n\u00ddurdumyzda mali\u00fde babatyndaky i\u015fi T\u00fcrkmenistany\u0148 Mali\u00fde we<br \/>\nykdysady\u00fdet ministrligi tarapyndan amala a\u015fyryl\u00fdar we ol T\u00fcrkmenistany\u0148<br \/>\nPrezidentini\u0148 2017-nji \u00fdyly\u0148 5-nji okt\u00fdabryndaky Permanyna la\u00fdyklykda,<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 Mali\u00fde ministrligini\u0148 we T\u00fcrkmenistany\u0148 Ykdysady\u00fdet we \u00f6s\u00fc\u015f<br \/>\nministrligini\u0148 bin\u00fdadynda d\u00f6redildi. Ministrlik bitewi d\u00f6wlet mali\u00fde sy\u00fdasatyny<br \/>\ni\u015fl\u00e4p d\u00fcz\u00fd\u00e4r we amala a\u015fyr\u00fdar, Merkezi b\u00fdujeti\u0148 taslamasyny i\u015fl\u00e4p d\u00fcz\u00fd\u00e4r we<br \/>\n\u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r, b\u00fdujet we b\u00fdujetden da\u015farky gaznalaryny\u0148 seri\u015fdelerini\u0148 netijeli<br \/>\nwe maksatly ugurlar bo\u00fdun\u00e7a har\u00e7lanyly\u015fyna mali\u00fde g\u00f6zeg\u00e7iligini gurna\u00fdar,<br \/>\nd\u00f6wlet mali\u00fdesini\u0148 durnuklylygyny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r we mali\u00fde bazaryny \u00f6sd\u00fcrmek<br \/>\nbo\u00fdun\u00e7a \u00e7\u00e4releri amala a\u015fyr\u00fdar, ykdysady, mali\u00fde, salgyt-b\u00fdujet, ma\u00fda go\u00fdum,<br \/>\nnyrh, durmu\u015f we sebit sy\u00fdasatyny i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarla\u00fdar we durmu\u015fa orna\u015fdyr\u00fdar.<br \/>\n\u015ee\u00fdle hem, salgytlary\u0148 we \u00fdygymlary\u0148 T\u00fcrkmenistany\u0148 b\u00fdujet ulgamyna<br \/>\ndoly we \u00f6z wagtynda ge\u00e7irilmegine g\u00f6zeg\u00e7iligi amala a\u015fyr\u00fdar. Di\u00fdmek, mali\u00fde<br \/>\nsy\u00fdasaty pulu\u0148 h\u00fcmmetsizlenmegine, i\u015fsizlige gar\u015fy \u00e7\u00e4releri\u0148 amala<\/p>\n<p>a\u015fyrylmagyna, ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 durnukly depginlerini\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegine<br \/>\ng\u00f6n\u00fckdiril\u00fd\u00e4n durmu\u015f-ykdysady sy\u00fdasatyny\u0148 bir b\u00f6legi bolup dur\u00fdan d\u00f6wleti\u0148<br \/>\nb\u00fdujet sy\u00fdasaty bilen \u00fdakyn arabaglany\u015fykdadyr.<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 ge\u00e7ir\u00fd\u00e4n b\u00fdujet sy\u00fdasaty b\u00fdujet gurlu\u015fyny\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fini we<br \/>\n\u00e4hli b\u00fdujet prosesini tertiple\u015fdir\u00fd\u00e4n T\u00fcrkmenistany\u0148 B\u00fdujet kodeksine we be\u00fdleki<br \/>\nkanuny namalaryna esaslan\u00fdar. Asly\u00fdetinde, b\u00fdujet sy\u00fdasaty b\u00fdujeti\u0148 \u00e7ykdajylar<br \/>\nb\u00f6legini\u0148 gurlu\u015fy, a\u00fdry-a\u00fdry derejed\u00e4ki b\u00fdujetleri\u0148 arasynda \u00e7ykdajylary\u0148<br \/>\npa\u00fdlanyly\u015fy, b\u00fdujet \u00fdetmez\u00e7iligini\u0148 \u00fcst\u00fcni\u0148 \u00fdapyly\u015fyny\u0148 \u00e7e\u015fmeleri we usullary,<br \/>\nd\u00f6wlet bergisini dolandyrmagy\u0148 t\u00e4rleri bilen \u015fertlendiril\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmenistany\u0148<br \/>\nD\u00f6wlet b\u00fdujetini\u0148 hukuk esaslary 2014-nji \u00fdyly\u0148 mart a\u00fdyny\u0148 1-ne kabul edilen<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 B\u00fdujet kodeksinde kesgitlenil\u00fd\u00e4r. Bu Kodeks T\u00fcrkmenistany\u0148<br \/>\nb\u00fdujet ulgamyny\u0148 guraly\u015fyny\u0148 we hereket edi\u015fini\u0148 umumy \u00fd\u00f6relgelerini belle\u00fd\u00e4r,<br \/>\nT\u00fcrkmenistanda b\u00fdujet i\u015fini\u0148 we b\u00fdujetara gatna\u015fyklaryny\u0148 esaslaryny kesgitle\u00fd\u00e4r.<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet b\u00fdujeti d\u00f6wleti\u0148 mali\u00fde seri\u015fdelerini\u0148<br \/>\ntoplanmagyny we dolandyry\u015f edaralaryny\u0148 \u00f6z bor\u00e7laryny \u00fderine \u00fdetirilmegini<br \/>\n\u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r. Di\u00fdmek, D\u00f6wlet b\u00fdujeti \u00fdurdu\u0148 ykdysady\u00fdetine d\u00fc\u00fdpli t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4n<br \/>\na\u00fdgytla\u00fdjy gural bolup dur\u00fdar.<br \/>\nHakykatdan-da, milli ykdysady\u00fdeti\u0148 \u00fdokary \u00f6s\u00fc\u015f depginini \u00fcpj\u00fcn etmek, has<br \/>\ntakygy mali\u00fde durnuklylygyny gazanmak, durmu\u015f ulgamy bilen birlikde halk<br \/>\nhojalyk toplumyny\u0148 \u00e4hli ulgamlarynda \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 durnukly depginini \u00fcpj\u00fcn etmek<br \/>\n\u00fc\u00e7in \u00fdurdu\u0148 D\u00f6wlet b\u00fdujetini\u0148 \u00f6r\u00e4n uly \u00e4hmi\u00fdeti bar. \u015eol seb\u00e4pli, hormatly<br \/>\nPrezidentimizi\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylynda t\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 milli ykdysady\u00fdetine kybapda\u015f,<br \/>\ni\u015fje\u0148 hem durnukly \u00f6sm\u00e4ge ukyply b\u00fdujet ulgamyny\u0148 d\u00fc\u00fdpli esaslary i\u015flenip<br \/>\nd\u00fcz\u00fcldi. Bu \u00f6s\u00fc\u015fi saklamak we k\u00e4mille\u015fdirmek, halkymyzy d\u00f6wr\u00fc\u0148 talabyna la\u00fdyk<br \/>\n\u00fda\u015fatmak esasy mali\u00fde me\u00fdilnamamyz bolan D\u00f6wlet b\u00fdujetini\u0148 \u00fcsti bilen amala<br \/>\na\u015fyryl\u00fdar. Bu bolsa, hormatly Prezidentimizi\u0148 alyp bar\u00fdan \u201cD\u00f6wlet adam \u00fc\u00e7indir!\u201d<br \/>\ndi\u00fden \u00fd\u00f6relgesini\u0148 i\u015f \u00fd\u00fcz\u00fcnd\u00e4ki subutnamasydyr.<br \/>\nUmuman, b\u00fdujet sy\u00fdasaty milli ykdysady\u00fdeti\u0148 hil ta\u00fddan \u00fdokary \u00f6s\u00fc\u015f<br \/>\ndepginini \u00fcpj\u00fcn etmeklige, \u00fdurdu\u0148 mali\u00fde ulgamyny\u0148 d\u00fcz\u00fcm b\u00f6legi bolan D\u00f6wlet<br \/>\nb\u00fdujetine salgytlar arkaly gel\u00fd\u00e4n girdejileri\u0148 yzygiderli \u00fdokary depginler bilen<br \/>\nartmaklyga, \u015fonu\u0148 \u00fdaly-da onu\u0148 mali\u00fde ulgamyny\u0148 m\u00e4k\u00e4m bin\u00fdadyny tutmaklyga<br \/>\n\u00fdardam ber\u00fd\u00e4n g\u00fc\u00fd\u00e7li d\u00f6wlete \u00f6wr\u00fclmegi \u00fdurt ba\u015ftutanymyz tarapyndan durmu\u015fa<br \/>\nge\u00e7iril\u00fd\u00e4n d\u00fc\u00fdpli o\u00fdlany\u015fykly, ylmy ta\u00fddan esaslandyrylan durmu\u015f-ykdysady<br \/>\nstrategi\u00fdasyny\u0148 netijesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Le\u00fdli A\u015fyrowa,<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>T\u00fcrkmen d\u00f6wlet ykdysady\u00fdet we<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>dolandyry\u015f institutyny\u0148 mugallymy<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ykdysady\u00fdeti d\u00f6wrebapla\u015fdyrmak, adamy\u0148 b\u00e4hbitlerini goramak we ilaty\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f derejesini d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 ykdysady ta\u00fddan \u00f6sen \u00fdurtlaryna la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n \u00fdokary g\u00f6rkezijilerini \u00fcpj\u00fcn etmek hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedowy\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7ir\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet sy\u00fdasatynda ileri tutul\u00fdan esasy ugurlar bolup dur\u00fdar. T\u00fcrkmenistany\u0148 durmu\u015f-ykdysady sy\u00fdasaty ilaty\u0148 \u00fda\u015fa\u00fd\u015fyny we hal- \u00fdagda\u00fdyny\u0148 \u00fdeterlik \u00fdokary derejesini saklamaga g\u00f6n\u00fckdirilmek bilen, onu\u0148 k\u00f6p b\u00f6legi durmu\u015f ulgamyny mali\u00fdele\u015fdirm\u00e4ge, \u015fol [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11144,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11143"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11143"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11143\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11145,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11143\/revisions\/11145"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11144"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11143"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11143"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11143"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}