{"id":11612,"date":"2021-11-17T01:28:15","date_gmt":"2021-11-16T20:28:15","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=11612"},"modified":"2021-11-17T01:28:15","modified_gmt":"2021-11-16T20:28:15","slug":"turkmen-arheologlary-abiwerdde-taze-tapyndylary-yuze-cykardylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=11612","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen arheologlary Abiwerdde t\u00e4ze tapyndylary \u00fd\u00fcze \u00e7ykardylar"},"content":{"rendered":"<p>Ahal wela\u00fdatyny\u0148 Kaka etrabyny\u0148 \u00e7\u00e4ginde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Abiwerd taryhy-medeni goraghanasyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n \u00fdadyg\u00e4rlikde gazuw-agtary\u015f i\u015flerini\u0148 g\u00fc\u00fdzki m\u00f6ws\u00fcmini\u0148 dowamynda t\u00fcrkmen arheologlary t\u00e4ze tapyndylary \u00fd\u00fcze \u00e7ykardylar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 Taryhy we medeni \u00fdadyg\u00e4rlikleri goramak, \u00f6wrenmek we rejelemek baradaky milli m\u00fcdirligini\u0148 h\u00fcn\u00e4rmenleri orta asyrlara degi\u015fli gadymy d\u00f6w\u00fcrlerde adamlary\u0148 \u00fda\u015fan k\u00fcnjeklerinde arheologik-g\u00f6zleg i\u015flerini ge\u00e7irdiler.<\/p>\n<p>Abiwerd galasynda simap ta\u00fd\u00fdarlamak bo\u00fdun\u00e7a \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik ussahanasyny\u0148 \u00fcsti a\u00e7yldy. Alymlar tarapyndan \u201ch\u00fcn\u00e4rment\u00e7ilik toplumy\u201d di\u00fdlip atlandyrylan me\u00fddan\u00e7ada demir magdanlaryny eredip, metal almak \u00fc\u00e7in ni\u00fdetlenen tegelek pe\u00e7leri\u0148 altysyny\u0148 galyndylary tapyldy. Arheologik tapyndylar arkaly alymlar bu \u00fderde k\u00fc\u00fdzeg\u00e4r\u00e7ilik ussahanasyny\u0148 \u00fderle\u015fendigini kesgitlediler. Onda arheologik edebi\u00fdatda \u201csimap k\u00fc\u00fdzejigi\u201d di\u00fdlip atlandyryl\u00fdan keramiki gaplar \u00f6nd\u00fcrilipdir. \u00c7aklamalara g\u00f6r\u00e4, \u015fe\u00fdle gaplary\u0148 a\u00fdry-a\u00fdry nusgalary Merkezi Azi\u00fdany\u0148 k\u00e4bir sebitlerinde tapylypdyr. Simaby\u0148 hut \u015fe\u00fdle gaplarda saklanandygy baradaky pikiri ilkinji gezek ge\u00e7en asyry\u0148 ortalarynda belli arheolog, akademik M.Masson \u00f6\u0148e s\u00fcrdi.<\/p>\n<p>Abiwerd galasyny\u0148 h\u00fcn\u00e4rment\u00e7ilik toplumyny\u0148 me\u00fddan\u00e7asynda simap saklamaga ni\u00fdetlenen keramiki gaplary\u0148 abat galanlaryny\u0148 we bi\u015firilende zeper \u00fdetenlerini\u0148 300-den gowragy tapyldy. Alymlary\u0148 pikirine g\u00f6r\u00e4, k\u00fcreler iki gatdan, \u00fdagny a\u015fakda ot \u00fdakyl\u00fdan ojakda we onu\u0148 \u00fcst\u00fcnde \u00fderle\u015fen k\u00fc\u00fdze bi\u015firil\u00fd\u00e4n howurhanadan ybaratdyr. K\u00fcre \u00fderi\u0148 a\u015fagynda \u00fderle\u015fip, onu\u0148 ojagy tegelek g\u00f6rn\u00fc\u015fde bolupdyr. \u00dderasty k\u00fcr\u00e4ni\u0148 be\u00fdikligi \u00fdarym metre, gi\u0148ligi 90 santimetre barabar bolupdyr. G\u00fc\u00fd\u00e7li \u00fdalny\u0148 netijesinde peji\u0148 t\u00f6weregind\u00e4ki toprak gyzarypdyr.<\/p>\n<p>Abiwerd Demirgazyk Horasany\u0148 uly \u00e4hmi\u00fdetli \u015f\u00e4herlerini\u0148 biridir, bu barada \u00fdazuw \u00e7e\u015fmelerinde: \u201c&#8230;bereketli topragy, ba\u00fd hasyly bolan \u015f\u00e4her \u00f6z\u00fcni\u0148 \u015f\u00fcwele\u0148li bazary we metjidi bilen uly \u015f\u00f6hrata e\u00fde bolupdyr\u201d di\u00fdlip bellenil\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcrde gadymy \u015f\u00e4heri\u0148 galyndylary 105 gektar me\u00fddanda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n g\u00f6n\u00fcbur\u00e7ly gala g\u00f6rn\u00fc\u015finde saklanyp galypdyr. Kaka etrabyndaky Abiwerd taryhy-medeni d\u00f6wlet goraghanasyny\u0148 \u00e7\u00e4gind\u00e4ki bu taryhy-binag\u00e4rlik \u00fdadyg\u00e4rligi orta asyrlara degi\u015fli galany\u0148 ilatyny\u0148 durmu\u015fy barada k\u00f6p maglumatlary \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ahal wela\u00fdatyny\u0148 Kaka etrabyny\u0148 \u00e7\u00e4ginde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n Abiwerd taryhy-medeni goraghanasyny\u0148 \u00e7\u00e4klerinde \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4n \u00fdadyg\u00e4rlikde gazuw-agtary\u015f i\u015flerini\u0148 g\u00fc\u00fdzki m\u00f6ws\u00fcmini\u0148 dowamynda t\u00fcrkmen arheologlary t\u00e4ze tapyndylary \u00fd\u00fcze \u00e7ykardylar. T\u00fcrkmenistany\u0148 Taryhy we medeni \u00fdadyg\u00e4rlikleri goramak, \u00f6wrenmek we rejelemek baradaky milli m\u00fcdirligini\u0148 h\u00fcn\u00e4rmenleri orta asyrlara degi\u015fli gadymy d\u00f6w\u00fcrlerde adamlary\u0148 \u00fda\u015fan k\u00fcnjeklerinde arheologik-g\u00f6zleg i\u015flerini ge\u00e7irdiler. Abiwerd galasynda simap ta\u00fd\u00fdarlamak bo\u00fdun\u00e7a \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik ussahanasyny\u0148 \u00fcsti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11613,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11612"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11612"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11612\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11614,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11612\/revisions\/11614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11613"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}