{"id":11847,"date":"2025-10-09T21:15:29","date_gmt":"2025-10-09T16:15:29","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=11847"},"modified":"2025-10-09T21:15:16","modified_gmt":"2025-10-09T16:15:16","slug":"uns-nokady","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=11847","title":{"rendered":"\u00dcns nokady"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen topragy m\u00fcnler\u00e7e yyllaryn dowamynda d\u00fcnya medeniyetinin umumy taryhy \u00fc\u00e7in ahmiyetli wakalaryn mesgeni boldy. Bu toprak ekeran\u00e7ylyk, maldar &#8211; \u00e7ylyk, ylym, medeniyet we sungat sallan\u00e7agy boldy.G\u00fcndogary\u00a0\u00a0 \u00f6wren\u00fd\u00e4n alymlary\u0148 t\u00fcrkmen topragyna bolan gyzyklanmasy hi\u00e7 wagt hem \u00f6z mazmunyny \u00fditiren d\u00e4ldir.<\/p>\n<p>Alymlar bizin e\u00fd\u00fdamimizden 6 m\u00fc\u0148 \u00fdyl \u00f6\u0148 t\u00fcrkmenleri\u0148 ata &#8211; babalaryny\u0148 \u00f6\u0148debaryjy bilimleri \u00f6zle\u015fdirendigini nygta\u00fdarlar. Irki ekeran\u00e7ylyk zamanasyndaky t\u00fcrkmen jemgy\u00fdetleri Garadepe, G\u00f6ks\u00fc\u00fdri, \u00ddylgynly \u00fdaly oturymly \u00fderleri &#8211; aja\u00fdyp \u00fdadygarlikleri miras go\u00fddy. Gadymy oguz-t\u00fcrkmen d\u00f6wleti, Parfiya zamanasy, seljuk t\u00fcrk\u00admenlerini\u0148 d\u00f6reden onlar\u00e7a d\u00f6wletleri, osman t\u00fcrkmen\u00adlerinin soltanlyklary we beyleki t\u00fcrkmen d\u00f6wletleri adamzadyn syyasy taryhynda \u00f6zbolu\u015fly adalat baydagy bolup pasyrdady. Hut \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem T\u00fcrkmenistany d\u00fcnya taryhynyn \u00f6s\u00fc\u015finde Hyta\u00fdy\u0148, Mesopotami\u00fdany\u0148, M\u00fcs\u00fcri\u0148 hatarynda go\u00fd\u00fdarlar. Ata- babalarymyz d\u00fcnya gymmatlyklaryny\u0148 arasynda \u00f6zbolu\u015fly, milli \u00f6w\u00fc\u015fgin bilen lowurda\u00fdan ruhy we medeni ba\u00fdlyklary bize miras galdyrypdyrlar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 gadymdan g\u00f6zba\u015f alyp ga\u00fdd\u00fdan edebi akabalaryny\u0148, sungat daplerini\u0148 adalaty, erkinligi, agzybirligi, mertligi we bitewiligi wasp etmedik d\u00f6wri bolan daldir. Bu g\u00fcn \u015fol asylly d\u00e4pler bizi\u0148 be\u00fdik Gara\u015fsyzlygymyzy\u0148 beren s\u00fc\u00fdji miweleri, r\u00f6w\u015fen ertirini\u0148 mukaddes umytlary bilen birle\u015fip, t\u00fcrkmen abra\u00fdyny\u0148, mertebesini\u0148 has-da belende g\u00f6terilmegine hyzmat etmelidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen topragyny\u0148 i\u0148 taryhy \u00fderlerini\u0148 biri hem Merw b\u00f6legi , \u00fdagny gadymy Baktri\u00fdany\u0148 \u00fderle\u015fen \u00fderi h\u00e4zirki Mary Wela\u00fdatyny\u0148 ba\u00fdramaly \u015f\u00e4herini\u0148 gola\u00fdyndaky Go\u0148urdepe we be\u00fdleki ymaratlardyr. Arhitektura gurlu\u015fy bo\u00fdun\u00e7a islendik sungata ga\u00fdry dur di\u00fd\u00fd\u00e4n g\u00f6zelligi d\u00fcn\u00fd\u00e4 siwili<\/p>\n<p>Medeni miras &#8211; bu perzendin \u00fcst\u00fcnde k\u00f6kenek geryan t\u00fcrkmen enesinin h\u00fcwd\u00fcsidir, agras t\u00fcrkmen gojasynyn pendi-nesihatydyr. Mukaddes topragy gany bilen goran gayduwsyz ger\u00e7egin in sonky demdaki wesy etidir, na\u00e7ar doganyn ger\u00e7egin jesedini yuwyan ajy g\u00f6zya\u015fydyr.<\/p>\n<p>Medeni miras &#8211; bu t\u00fcrkmenin \u015fan-\u015f\u00f6hratdan doly ge\u00e7mi\u015fine buysanjydyr, \u015fu g\u00fcn\u00fcne s\u00f6yg\u00fcsidir, ertirine ynamydyr.<\/p>\n<p>Medeni miras &#8211; bu gadymy hem m\u00fcdimi halkymyzyn asyrlaryn dowamynda ho\u015falap \u00e7\u00f6plan payhas hakyda &#8211; sydyr, \u015fu g\u00fcn\u00fcne ygtybarly ynamydyr, ertirine yol \u00e7elgisidir. Mahlasy, medeni miras t\u00fcrkmenin ge\u00e7mi\u015fidir, barlygydyr, dowamatydyr.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen topragyny\u0148 gurlu\u015fygyny\u0148 arhitektura a\u00fdratynlygy bilen tapawutlan\u00fdan taryhy \u00fderleri sanardan k\u00f6p. \u015eolary\u0148 i\u00e7inde birn\u00e4\u00e7esi bolsa, \u00ddNESKO-ny\u0148 sanawyna girdi. Bu bolsa, Halkara derejesinde kabul edilen \u00fcst\u00fcnlikdir.<\/p>\n<p>Halkara derejeli \u00e4hmi\u00fdet berilen topragymyzy\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 180 d\u00f6wlet tarapyndan ykrar edilen Bitaraplyk statusy bolsa, bu berlen bahany\u0148 esasy \u00e7e\u015fmesidir.<\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki Halkara bitaraplygy\u0148 netijesinde d\u00fcn\u00fd\u00e4 tanalan t\u00fcrkmne topragyny\u0148 bu g\u00fcnki g\u00fcn d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 irki \u00f6sen siwilizasi\u00fdon nokatlaryny\u0148 biri bolmagyny\u0148 hasaba alynmagy bolsa, halkara derejede ykrar edilen \u00fcst\u00fcnlikdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00d6wezgeldi\u00fdew Kemal<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00d6wezli\u00fdew Muhammet\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>T\u00fcrkmenistany\u0148 D\u00f6wlet energetika institutyny\u0148 4-nji \u00fdyl talyplary.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen topragy m\u00fcnler\u00e7e yyllaryn dowamynda d\u00fcnya medeniyetinin umumy taryhy \u00fc\u00e7in ahmiyetli wakalaryn mesgeni boldy. Bu toprak ekeran\u00e7ylyk, maldar &#8211; \u00e7ylyk, ylym, medeniyet we sungat sallan\u00e7agy boldy.G\u00fcndogary\u00a0\u00a0 \u00f6wren\u00fd\u00e4n alymlary\u0148 t\u00fcrkmen topragyna bolan gyzyklanmasy hi\u00e7 wagt hem \u00f6z mazmunyny \u00fditiren d\u00e4ldir. Alymlar bizin e\u00fd\u00fdamimizden 6 m\u00fc\u0148 \u00fdyl \u00f6\u0148 t\u00fcrkmenleri\u0148 ata &#8211; babalaryny\u0148 \u00f6\u0148debaryjy bilimleri \u00f6zle\u015fdirendigini nygta\u00fdarlar. Irki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11848,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11847"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11847"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25439,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11847\/revisions\/25439"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}