{"id":11895,"date":"2021-11-25T07:42:23","date_gmt":"2021-11-25T02:42:23","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=11895"},"modified":"2021-11-25T07:42:23","modified_gmt":"2021-11-25T02:42:23","slug":"turkmenistanyn-oba-hojalyk-onumciligini-innowasion-menejment-ugurly-osus-yoluna-gecirmek-yurdun-ykdysady-ozgertmelerinin-durnukly-osusinin-binyadydyr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=11895","title":{"rendered":"T\u00fcrkmenistany\u0148 oba  hojalyk  \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini innowasion  menejment ugurly \u00f6s\u00fc\u015f  \u00fdoluna  ge\u00e7irmek  \u00fdurdu\u0148 ykdysady  \u00f6zgertmelerini\u0148  durnukly \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148  bin\u00fdadydyr"},"content":{"rendered":"<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 bagty\u00fdarlyk d\u00f6wr\u00fcnde milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 innowasion menejment ugurly \u00f6s\u00fc\u015fi ileri tutul\u00fdan ugurlary\u0148 biridir. Ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 bu \u00fdoly d\u00f6wlet resminamalaryny\u0148 birn\u00e4\u00e7esinde \u2013 T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 permanlarynda, kararlarynda, pudagy \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 maksatnamalarynda berkidilendir.<\/p>\n<p>Milli ykdysady\u00fdetimizi innowasion menejment \u00fdoly bilen \u00f6sd\u00fcrmek \u015fu g\u00fcn\u00fc\u0148 we geljegi\u0148 zerur talabydyr. Seb\u00e4bi tehnologiki ta\u00fddan \u00f6sen \u00fdurtlary\u0148 harytlary halkara bazarlarynda b\u00e4se\u015fige ukyplydyr. Bu ukyp bolsa b\u00e4se\u015fige ukypsyz harytlary\u0148 aradan a\u00fdrylmagyna we \u00f6n\u00fcm\u00e7ilikleri\u0148 t\u00e4zelenmegine getir\u00fd\u00e4r. D\u00fcn\u00fd\u00e4 bazarynda \u00f6sen d\u00f6wletleri\u0148 b\u00e4se\u015fige ukyply harytlary tarapyndan \u00f6s\u00fcp gel\u00fd\u00e4n \u00fdurtlary\u0148 \u00f6nd\u00fcrijileri \u00fc\u00e7in d\u00f6re\u00fd\u00e4n \u015fe\u00fdle o\u0148a\u00fdsyz \u00fdagda\u00fddan sowlup ge\u00e7megi\u0148 \u00fdeke-t\u00e4k ugry hormatly Prezidentimizi\u0148 nygta\u00fd\u015fy \u00fdaly, di\u0148e innowasion menejmenti\u0148 \u00f6s\u00fc\u015f \u00fdoludyr.<\/p>\n<p>\u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 ykdysady \u00f6s\u00fc\u015finde yza galmazlyk, oba hojalyk we ta\u00fd\u00fdar azyk \u00f6n\u00fcmlerini iri eksport edijiler bilen de\u0148 derejede b\u00e4sle\u015fmek \u00fc\u00e7in T\u00fcrkmenistany\u0148 oba hojalygyny\u0148 innowasion menejmentli \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 hereketini \u00e7altlandyrmalydyr hem-de d\u00fcn\u00fd\u00e4de ykrar edilen b\u00e4se\u015fik usullaryny \u00f6zle\u015fdirmelidir. Bu \u00fdagda\u00fd \u00fdurdu\u0148 makroykdysady \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 m\u00f6h\u00fcm a\u00fdratynlyklaryny\u0148 biridir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 oba hojalygyny\u0148 jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmd\u00e4ki pa\u00fdy her \u00fdylda 9,0%-e barabar bol\u00fdar. So\u0148ky \u00fdyllary\u0148 makroykdysady \u00f6s\u00fc\u015fine ser salanymyzda, \u00fdurdumyzy\u0148 jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmini\u0148 durnukly we yzygiderli \u00f6s\u00fc\u015fe e\u00fdedigini g\u00f6rmek bol\u00fdar. Emma, oba hojalyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmd\u00e4ki pa\u00fdy bolsa yzygiderli pesel\u00fd\u00e4r. Bu \u00fdagda\u00fdy ykdysady\u00fdetimizi\u0148 be\u00fdleki pudaklaryny\u0148 (s\u00f6wdany\u0148, senagaty\u0148, gurlu\u015fygy\u0148, hyzmatlar ulgamyny\u0148 we \u015f.m.) \u00e7alt depginler bilen \u00f6s\u00fd\u00e4ndigi, olary\u0148 jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmd\u00e4ki pa\u00fdyny\u0148 has \u00e7alt \u00fdokarlan\u00fdandygy bilen hem d\u00fc\u015f\u00fcndirmek bolar. Munu\u0148 \u00f6zi milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 \u00e7alt senagatla\u015f\u00fdandygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmi\u0148 d\u00fcz\u00fcminde senagat harytlaryny\u0148 agdyklyk etmegi \u00f6sen d\u00f6wletlere mahsus g\u00f6rkezijidir.<\/p>\n<p>\u00ddurdumyzy\u0148 oba hojalygy uly m\u00fcmkin\u00e7iliklere e\u00fdedir. H\u00e4zirki wagtda T\u00fcrkmenistany\u0148 ilatyny\u0148 \u00fdarysyndan gowragy oba \u00fderlerinde \u00fda\u015fa\u00fdar. Oba hojalygynda \u00fdurdumyzy\u0148 \u00e4hli i\u015fe ukyply ilatyny\u0148 40%-den gowragy z\u00e4hmet \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Bu sanlar oba hojalygymyzy\u0148 \u00e4girt uly adam gaznasyna we esasy \u00f6nd\u00fcriji g\u00fc\u00fd\u00e7 bolan z\u00e4hmet gorlaryna e\u00fdedigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Hormatly Prezidentimizi\u0148 parasatly \u00fdolba\u015f\u00e7ylygynda alnyp baryl\u00fdan oba hojalygyny bazar \u015fertlerine la\u00fdyklykda \u00f6sd\u00fcrmek barasyndaky agrar sy\u00fdasatyny\u0148 \u00f6zeninde, bu pudagy\u0148 bar bolan \u00e4hli m\u00fcmkin\u00e7iliklerini halky\u0148 abadan we bol\u00e7ulykda \u00fda\u015famagyny \u00fcpj\u00fcn etmek \u00fc\u00e7in pe\u00fddalanmak we \u00f6sen \u00fdurtlar bilen b\u00e4sle\u015fip biljek agrar \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi d\u00f6retmekden ybarat bolup dur\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00d6\u0148de go\u00fdlan bu maksada \u00fdetmekde oba hojalyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini innowasion menejmentli \u00f6s\u00fc\u015f \u00fdoluna ge\u00e7irmegi\u0148 h\u00f6kmany zerurlykdygyny milleti\u0148 Lideri hemi\u015fe nygta\u00fdar.<\/p>\n<p>\u015eol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde oba hojalygymyzy\u0148 h\u00e4zirki \u00fdagda\u00fdyna we netijesine baha bermek bilen \u00fdurdumyzy\u0148 agrar-senagat \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 h\u00e4zirki wagtda toplumla\u00fdyn innowasion menejment \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 di\u0148e ba\u015flangy\u00e7 tapgyrynda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4ndigini hormatly Prezidentimiz \u00fderlikli belle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00ddurdumyzy\u0148 agrar-senagat toplumyny\u0148 \u00fczn\u00fcksiz ulgamla\u00fdyn innowasion menejmentli \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 ba\u015flangyjy 2007-nji \u00fdylda kabul edilen \u00abT\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 obalary\u0148, \u015f\u00e4her\u00e7eleri\u0148, etraplardaky \u015f\u00e4herleri\u0148 we etrap merkezlerini\u0148 ilatyny\u0148 durmu\u015f-\u00fda\u015fa\u00fdy\u015f \u015fertlerini \u00f6zgertmek bo\u00fdun\u00e7a 2020-nji \u00fdyla \u00e7enli d\u00f6w\u00fcr \u00fc\u00e7in milli Maksatnamasynda\u00bb we 2010-njy \u00fdylda kabul edilen \u00abT\u00fcrkmenistany\u0148 durmu\u015f-ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 2011\u20132030-njy \u00fdyllar \u00fc\u00e7in Milli maksatnamasyndan\u00bb, 2012-nji \u00fdyly\u0148 6-njy i\u00fdulynda T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 12425 belgili karary esasynda tassyklanan \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 Oba hojalyk pudagyny \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 2012-2016-njy \u00fdyllar \u00fc\u00e7in Maksatnamasyndan\u201d badalga aldy we \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 \u00fdurdumyzy 2019-2025-nji \u00fdyllarda durmu\u015f-ykdysady ta\u00fddan \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 Maksatnamasy\u201d bo\u00fdun\u00e7a dowam ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Olarda \u00fdurdumyzy\u0148 oba hojalygyny\u0148 g\u00f6rkezijilerini \u00f6sen \u00fdurtlary\u0148<\/p>\n<p>g\u00f6rkezijilerini\u0148 derejesine \u00e7ykarmak wezipesi go\u00fduldy. Maksatnamalar kabul edilmezden \u00f6\u0148 agrasenagat toplumynda innowasi\u00fdany\u0148 t\u00e4zeleni\u015fi amala a\u015fyrylyp ba\u015flandy.<\/p>\n<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 bagty\u00fdarlyk d\u00f6wr\u00fcnde \u00fdurdumyzy\u0148 agrar-senagat toplumyny innowasion menejmentli \u00f6s\u00fc\u015f \u00fdoly bilen \u00f6sd\u00fcrmekde \u00f6r\u00e4n k\u00f6p i\u015fler amala a\u015fyryldy. Netijede, \u00fdurdumyzy\u0148 agrosenagat toplumy m\u00f6hletle\u00fdin strategiki \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 birinji tapgyryna ba\u015flady.<\/p>\n<p>Kabul edilen milli Maksatnamalara la\u00fdyklykda \u00fdurtda h\u00e4zirki zaman oba hojalyk ilatly \u00fderlerde, t\u00e4ze g\u00f6rn\u00fc\u015fli agrar \u015f\u00e4her\u00e7e obalar d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Bu \u015f\u00e4her\u00e7e obalar zerur bolan \u00e4hli durmu\u015f \u015fertlere, \u00fdagny: in\u017eener\u00e7ilik, azyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi, \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ja\u00fd, kommunikasi\u00fda, s\u00f6wda, hyzmat edi\u015f, medeni, bilim, saglygy gora\u00fdy\u015f we \u015f.m. infrastrukturalara e\u00fdedir. Bu infrastruktura ulgamlary tassyklanan durmu\u015f standartlara la\u00fdyk gelip, olary \u00f6sen \u00fdurtlary\u0148 g\u00f6rkezijileri bilen de\u0148e\u015fdirmek bolar. H\u00e4zirki wagtda iri we orta ululykdaky oba hojalyk harytlaryny \u00f6nd\u00fcriji k\u00e4rhanalaryny\u0148 birn\u00e4\u00e7esi teleke\u00e7iligi\u0148 mehanizmlerini doly \u00f6zle\u015fdirip ba\u015fladylar. K\u00e4mil \u00f6zgertmeleri\u0148 netijesi bolan \u015fe\u00fdle hojalyklar h\u00e4zirki wagtda durnukly i\u015fl\u00e4p ba\u015flady. Olar \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 we haryt \u00fderle\u015fdirmegi\u0148 durnukly \u00fdokary m\u00f6\u00e7berlerini \u00fcpj\u00fcn edip, i\u015f \u00fd\u00fcz\u00fcnde \u00f6z-\u00f6z\u00fc\u0148i \u00f6demek hem-de \u00f6z-\u00f6z\u00fc\u0148i mali\u00fdele\u015fdirmek \u00fd\u00f6relgelerine la\u00fdyklykda hereket ed\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>Berkarar d\u00f6wleetimizi\u0148 bagty\u00fdarlyk d\u00f6wr\u00fcnde Gara\u015fsyz Watanymyzda ykdysady\u00fdetimizi\u0148 m\u00f6h\u00fcm pudaklaryny\u0148 biri bolan oba hojalygyny sazla\u015fykly \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4r. Pudaga iri m\u00f6\u00e7berde ma\u00fda go\u00fdum sero\u015fdeleri g\u00f6n\u00fckdiril\u00fd\u00e4r, netijede bu ugurda \u00fdurdumyzy\u0148 sebitleri \u00e7alt depginler bilen \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4r.Ylmy\u0148 we tehnikany\u0148 \u00f6\u0148de baryjy gazananlaryny, i\u0148 gpwy d\u00fcn\u00fd\u00e4 tejrebilerini \u00f6n\u00fcm\u00e7ilige orna\u015fdyrmak arkaly oba hojalyk pudagyny\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik d\u00fcz\u00fcmleri d\u00f6wrebapla\u015fdyryl\u00fdar. Oba senagat toplumyny\u0148 \u00e4hli \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik d\u00fcz\u00fcmlerini\u0148 tehniki ta\u00fddan enjamla\u015fdyrylmagyna we d\u00f6wrebapla\u015fdyrylmagyna g\u00f6n\u00fckdiril\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet goldawyny\u0148 we \u00e4girt uly ma\u00fda go\u00fdum seri\u015fdelerini\u0148 a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdeti bar. Oba senagat toplumy \u00fc\u00e7in d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00f6\u0148debaryjy \u00f6n\u00fcm \u00f6nd\u00fcrijilerini\u0148 d\u00f6wrebap traktorlary, komba\u00fdnlary, eki\u015f gurallary we be\u00fdleki tehniklar yzygiderli satyn alyn\u00fdar. Ekran\u00e7ylyk me\u00fddanlaryny\u0148 suw bilen \u00fcpj\u00fcn\u00e7iligini\u0148, suwary\u015f ulgamyny\u0148 gowulandyrylmagy, \u00fderleri\u0148 hasyllygyny\u0148 \u00fdokarlandyrylmagy, t\u00e4ze boz \u00fderleri\u0148 \u00f6zle\u015fdirilmegi, pudaga \u00f6\u0148debaryjy tehnologi\u00fdalary\u0148 orna\u015fdyrylmagy, g\u00f6k ekran\u00e7ylykda we maldar\u00e7ylykda tohum\u00e7ylyk i\u015fini\u0148 \u00f6sd\u00fcrilmegi bo\u00fdun\u00e7a anyk \u00e7\u00e4reler amala a\u015fyryl\u00fdar.<\/p>\n<p>Topragy\u0148 berekedini artdyr\u00fdan mineral d\u00f6k\u00fcnler, tohumlar we ekinleri\u0148 zy\u00fdanke\u015flerine gar\u015fy ulanyl\u00fdan himiki seri\u015fdeler bilen \u00fcpj\u00fcn edil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 obalar\u0148, \u015f\u00e4herleri\u0148, etraplardaky \u015f\u00e4herleri\u0148 we etrap merkezlerini\u0148 ilatyny\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f \u015fertlerini \u00f6zgertmek bo\u00fdun\u00e7a 2020-nji \u00fdyla \u00e7enli d\u00f6w\u00fcr \u00fc\u00e7in rejelen g\u00f6rn\u00fc\u015fd\u00e4ki milli maksatnamasyna\u201d la\u00fdyklykda, \u00fdurdumyzy\u0148 wela\u00fdatlarynda medeni-durmu\u015f maksatly binalar we desgalar yzygiderli gurlup, ulanmaga beril\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 2019-2015-nji \u00fdyllarda durmu\u015f-ykdysady ta\u00fddan \u00f6sd\u00fcrilmegi\u0148 Maksatnamasyna\u201d la\u00fdyklykda, oba hojalyk pudagy hem toplumla\u00fdyn \u00fc\u00fdtgedilip gurlar. Ykdysady\u00fdetimizi\u0148 durnukly \u00f6s\u00fc\u015fini \u00fcpj\u00fcn etjek kuwatly \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik, durmu\u015f we in\u017eenerlik ulgamlary d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Hojalygy \u00fd\u00f6retmegi\u0148 d\u00f6wlete dahylsyz we gary\u015fyk pudaklaryny\u0148 bin\u00fdadynda oba hojalyk ylymlary \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4r. Innowasi\u00fdalar, i\u0148 t\u00e4ze ylmy-tehniki i\u015fl\u00e4p ta\u00fd\u00fdarlamalar, menejmenti\u0148 hem-de marketingi\u0148 \u00f6\u0148debaryjy usullary \u00f6n\u00fcm\u00e7ilge gi\u0148den orna\u015fdyrylar.<\/p>\n<p>\u015eonu\u0148 bilen birlikde, i\u0148\u0148\u00e4n gadymy d\u00f6w\u00fcrlerden g\u00f6zba\u015f al\u00fdan ekeran\u00e7ylyk we maldar\u00e7ylyk meden\u00fdetimizi d\u00f6wrebapla\u015fdyrylyp- \u00fdurdumyzda \u00f6nd\u00fcrilen \u00fdokary hilli azyk \u00f6n\u00fcmlerini halkara bazarlaryna \u00e7ykarmak arkaly d\u00fcn\u00fd\u00e4de parahat\u00e7ylygy, dostlugy, durnuklylygy, ho\u015fni\u00fdetli go\u0148\u00e7ulygy we bagty\u00fdarlygy alamatlandyr\u00fdan Be\u00fdik \u00fd\u00fcpek \u00fdoly t\u00e4zeden dikeldil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u015ee\u00fdle-de bolsa hojalyklary\u0148 aglabasy, bazar ykdysady\u00fdeti \u015fertlerinde hojalygy \u00fd\u00f6retmegi\u0148 innowasion menejment usullaryny \u00f6r\u00e4n ha\u00fdal \u00f6zle\u015fdir\u00fd\u00e4rler. Elbetde, bu k\u00e4rhanalar di\u0148e bir z\u00e4hmet toparyny\u0148 d\u00e4l, e\u00fdsem, \u00fderli h\u00e4kimi\u00fdet edaralaryny\u0148 we d\u00f6wlet dolandyry\u015f guramalaryny\u0148 ba\u015flangyjy bo\u00fdun\u00e7a d\u00fc\u00fdpli t\u00e4zeden guralmagyna m\u00e4t\u00e4\u00e7dir.<\/p>\n<p>Halkara tejrib\u00e4 g\u00f6r\u00e4, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 we harydy \u00fderlemegi\u0148 strategiki durnuklylygyny, hereket etmegini gazanmak \u00fc\u00e7in innowasion k\u00e4rhanalary\u0148 umumy sany, olary\u0148 umumy m\u00f6\u00e7berleri elli g\u00f6terimden az bolmaly d\u00e4ldir. Innowasion \u00f6n\u00fcmleri\u0148 umumy m\u00f6\u00e7beri, g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, fiziki we gymmatyny\u0148 bahasyny go\u015fmak bilen otuz g\u00f6terimden \u00fdokary bolmalydyr. \u015ee\u00fdle \u00fdagda\u00fdlarda milli azyk bazary\u0148 strategiki durnuklylygy, ykdysady we bazar \u015fertleri bilen bagly m\u00fcmkin bolan t\u00f6wekgel\u00e7iliklere durnuklylygy, \u00fdurdu\u0148 azyk howpsuzlygyny\u0148 kepillendirmeleri, \u00fdurdu\u0148 haryt \u00f6nd\u00fcrijilerini\u0148 da\u015fary \u00fdurt bazarlarynda \u00e7alt orna\u015fmagyny\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri (milli \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 azyk ulgamyna ygtybarly arala\u015fmagyny\u0148 we go\u015ful\u015fmagyny\u0148 (\u0438\u043d\u0442\u0435\u0433\u0440\u0430\u0446\u0438\u044f) m\u00fcmkin\u00e7ilikleri) hakynda a\u00fdtmak bolar.<\/p>\n<p>D\u00fcn\u00fd\u00e4 tejribesine la\u00fdyklykda, oba hojalykda innowasion menejmenti orna\u015fdyrmakda, ilkinji nobatda, \u015fu a\u015fakdakylary \u00fderine \u00fdetirmelidir:<\/p>\n<p>Oba hojalyk k\u00e4rhanalary\u0148 \u00e4hli \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik i\u015fini guramagy\u0148 bin\u00fdadynda ylmy maslahatlary we ylmy i\u015fl\u00e4p d\u00fczmeleri go\u00fdmaly. \u015eu j\u00e4htden \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 \u00e4hli tehnologiki prosesi ylmy\u0148 talaplaryna, g\u00f6rkezmelerine we kadala\u00fdyk \u00f6l\u00e7eglerine la\u00fdyklykda guralmalydyr.<\/p>\n<p>\u015ee\u00fdle hem tehnologi\u00fdalary\u0148 berja\u00fd edili\u015fine i\u0148\u0148\u00e4n berk g\u00f6zeg\u00e7ilik \u00fdola go\u00fdulmalydyr, seb\u00e4bi amatly tehnologiki d\u00fczg\u00fcnleri\u0148 islendik \u00fdagda\u00fdda \u00fc\u00fdtgedilmegi \u00fda-da bozulmagy tutu\u015f tehnologiki zynjyry\u0148 i\u015fini\u0148 bozulmagyna we degi\u015flilikde \u00f6n\u00fcmleri\u0148 \u00fditgisine \u00fda-da artykma\u00e7 \u00e7ykdajylara getir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00c7ig mal almakdan ta\u00fd\u00fdar \u00f6n\u00fcmi \u00fderlem\u00e4ge \u00e7enli \u00f6n\u00fcmi\u0148 hereket etmegini\u0148 tutu\u015f zynjyry bo\u00fdun\u00e7a \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi tehniki we tehnologiki ta\u00fddan \u00e7altlandyrylan g\u00f6rn\u00fc\u015fde t\u00e4zeden enjamla\u015fdyrmaga tarap ugur almaly. Di\u0148e innowasion tehnologi\u00fdalary\u0148 b\u00e4sde\u015flige ukyply \u00f6n\u00fcmleri almaga m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4ndigini unutmaly d\u00e4l, ony yzygiderli t\u00e4zel\u00e4p we hilini \u00fdokarlandyryp durmaly. \u015eonu\u0148 bilen birlikde, \u00fdokary hilli ta\u00fd\u00fdar \u00f6n\u00fcmler, esasan, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 so\u0148ky tapgyrlarynda we olar \u00fderlenilende d\u00e4l-de, e\u00fdsem \u00e7ig mal \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 ilkinji tapgyrlarynda emele getiril\u00fd\u00e4r, \u015fonda geljekki b\u00e4sde\u015flige ukyplylygy\u0148 \u00e4hli zerur h\u00e4si\u00fdetleri d\u00f6redil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>H\u00e4zirki wagtda d\u00fcn\u00fd\u00e4de, di\u0148e bir ta\u00fd\u00fdar azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 b\u00e4sde\u015fligi d\u00e4l-de (bu \u00fczn\u00fcksiz tehnologi\u00fdany\u0148 alyjylary \u00fc\u00e7in g\u00f6r\u00fcn\u00fd\u00e4n da\u015fky b\u00f6legidir), e\u00fdsem k\u00f6plen\u00e7 halatda k\u00e4rhanalary\u0148 tehnologiki t\u00e4zeden enjamla\u015fdyrma we innowasi\u00fdalar (bu tehnologiki zynjyryny\u0148 i\u00e7erki \u00fda-da gizlin b\u00f6legidir) \u00fc\u00e7in b\u00e4sde\u015fligi dowam ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Kada bol\u015fy \u00fdaly, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi \u00e7alt t\u00e4zeden enjamla\u015fdyrmagy ba\u015far\u00fdan, enjamlary d\u00f6wrebapla\u015fdyrmagy yzygiderli alyp bar\u00fdan, tehnikany\u0148 we tehnologi\u00fdalary\u0148 b\u00e4sde\u015flige ukyplylyk derejesini \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4n haryt \u00f6nd\u00fcrijiler \u00fcst\u00fcnlik gazan\u00fdarlar.<\/p>\n<p>Bazary\u0148 hyrydarlygyny\u0148 \u00fc\u00fdtgemegini g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutmak bilen, alyn\u00fdan ahyrky azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerini yzygiderli t\u00e4zelemegi, ta\u00fd\u00fdar \u00f6n\u00fcmi\u0148 hilini we isleg \u00f6de\u00fdjilik h\u00e4si\u00fdetlerini \u00fdokarlandyrmagy \u00fcpj\u00fcn etmeli. Innowasion \u00f6n\u00fcmleri\u0148 udel agramy yzygiderli \u00fdokarlanmalydyr, \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem alyjylary\u0148 d\u00fcrli toparlaryny\u0148 ykdysady we durmu\u015f derejesine la\u00fdyklykda sarp edijilik isleglerini \u00f6wrenmek we bilmek zerurdyr.<\/p>\n<p>\u015eonu\u0148 bilen birlikde bazara pe\u00fddaly h\u00e4si\u00fdetlere we \u00fdokary hile e\u00fde bolan d\u00fc\u00fdb\u00fcnden t\u00e4ze \u00f6n\u00fcmleri ibermelidir we olary\u0148 gymmatlygyna baglylykda sarp edijileri\u0148 hyrydarlygyny d\u00f6retmeli. Di\u00fdmek, bu ugurda ileri tutul\u00fdan ugurlary\u0148 ikisi anyk bellenilmelidir:<\/p>\n<p>birinjiden, azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 e\u00fd\u00fd\u00e4m me\u015fhur bolan (d\u00e4p bolan) d\u00fcz\u00fcmini\u0148 hilini we isleg \u00f6de\u00fdi\u015f gymmatyny yzygiderli \u00fdokarlandyrmaly, \u00f6n\u00fcmleri\u0148 birn\u00e4\u00e7esine wezipele\u00fdin (funksional) h\u00e4si\u00fdeti (maksatla\u00fdyn, sagaldy\u015f, \u00f6\u0148\u00fcni aly\u015f, i\u00fdmitlik maddalary\u0148 de\u0148agramlylygyny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4n) bermeli;<\/p>\n<p>ikinjiden, gowulandyrylan biologiki we ekologiki h\u00e4si\u00fdetli, howpsuz we adam \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n gymmatly h\u00e4si\u00fdetlere e\u00fde bolan azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcnden t\u00e4ze g\u00f6rn\u00fc\u015flerini d\u00f6retmeli, \u015fu j\u00e4htden degi\u015fli imidji, sarp edijileri\u0148 d\u00fcrli toparlarynda gyzyklanmany we dogry gara\u00fd\u015fy d\u00f6retmek maksady bilen gi\u0148i\u015fle\u00fdin mahabatlandyrma zerurdyr.<\/p>\n<p>Oba hojalyk \u00e7ig malyny\u0148 we ta\u00fd\u00fdar azyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 b\u00e4sde\u015flige ukyplylygyny\u0148 esasy g\u00f6rkezijisi di\u00fdip, hili kabul etmeli. Hut hili\u0148 ahyrky netijede sarp edi\u015f hyrydarlygyny, alyjylary\u0148 gyzyklanmasyny kesgitle\u00fd\u00e4ndigini a\u00fdratyn nygtamak gerek. Pes hilli \u00f6n\u00fcm alyjylary\u0148 we bazary\u0148 hyrydarlygyny kanagatlandyryp bilmez. Hile bolan talaplar so\u0148ky d\u00f6w\u00fcrde, bazar a\u00e7yk \u00fdagda\u00fda e\u00fde bolanda we import \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin akymy g\u00f6ze il\u00fd\u00e4n wagtynda a\u00fdratyn hem \u00fdokarlandy. I\u00e7erki bazarda \u00f6z\u00fcni\u0148 e\u00fde\u00e7ilik ornuny saklamak we da\u015farky bazarlarda i\u015fje\u0148 hereket etmek \u00fc\u00e7in \u00fdurdu\u0148 haryt \u00f6nd\u00fcrijilerini\u0148, ilkinji nobatda &#8211; iberil\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmleri\u0148 hilini \u00fdokarlandyrmaga \u00fcns bermegi zerurdyr. Hili\u0148 bellenilen g\u00f6rkezijileri \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4n \u00fderlerinden (me\u00fddandan) we fermadan bazarda \u00fderlenmegine \u00e7enli \u00f6n\u00fcmleri\u0148 hereket etmegini\u0148 \u00e4hli tapgyrlarynda berk berja\u00fd edilmelidir. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda, di\u0148e bir hili\u0148 kadalary we standartlary d\u00e4l, e\u00fdsem olary berja\u00fd etmegi\u0148 kepillendirmeleri, \u015fe\u00fdle hem h\u00f6weslendirmegi\u0148 we jogapk\u00e4r\u00e7iligi\u0148 mehanizmleri kabul edilmelidir.<\/p>\n<p>Pes hilli, pes sortly, pes g\u00f6rn\u00fc\u015fli, \u00fdaramaz isleg \u00f6de\u00fdjilik h\u00e4si\u00fdetli \u00f6n\u00fcmi\u0148 i\u00e7erki bazarda bolmagy aradan a\u00fdrylmalydyr we di\u0148e \u015fe\u00fdle \u00fdagda\u00fdda alyjylar onu\u0148 \u00e4hli g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 arasynda \u00fdurtda \u00f6nd\u00fcrilen \u00f6n\u00fcmlere isleg bildirerler.<\/p>\n<p>Oba hojalyk \u00f6n\u00fcmleri we ta\u00fd\u00fdar azyk \u00f6n\u00fcmleri bahasy bo\u00fdun\u00e7a alyjylary\u0148 d\u00fcrli toparlaryna el\u00fdeterli bolmalydyrlar.<\/p>\n<p>Bu, birinjiden, durnukly we el\u00fdeterli bahalarda k\u00e4rhanalarda o\u0148a\u00fdly (kadala\u00fdyn) \u00e7ykdajylary\u0148 m\u00f6\u00e7berini, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 gymmatyny\u0148 m\u00f6\u00e7berini we d\u00fc\u015few\u00fcntliligini\u0148 derejesini kemala getirm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4n seri\u015fde tyg\u015fytla\u00fdjy we netijeli \u00f6n\u00fcm\u00e7ilige ugrukdyr\u00fdar.<\/p>\n<p>Ikinjiden, alyjylary\u0148 durmu\u015f derejesi we girdejileri bo\u00fdun\u00e7a degi\u015fli toparlaryna ni\u00fdetlenen \u00fdokary hilli ekologiki ta\u00fddan howpsuz on\u00fcmi go\u015fmak bilen maksatla\u00fdyn alyjylary\u0148 d\u00fcrli toparlary \u00fc\u00e7in \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi d\u00f6retmegi g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tut\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnjiden, \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik emele gelen we geljekde m\u00fcmkin bolan bazar \u015fertlerini (kon\u00fdunkturasyny) hasaba almak bilen g\u00f6n\u00fcden-g\u00f6ni bazary\u0148 sarp edijilik isleglerine we \u00fderle\u015fdirm\u00e4 ni\u00fdetlenen bolmalydyr.<\/p>\n<p>Oba hojalyk-senagat \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 \u00fdokardan a\u015fak \u00e4hli gurama\u00e7ylyk ulgamy kooperatiw-integrasion g\u00f6rn\u00fc\u015f bo\u00fdun\u00e7a guralmalydyr (\u00fc\u00fdtgedilip guralmalydyr).<\/p>\n<p>Bu, bir tarapdan, \u00e4hli agrosenagat k\u00e4rhanalaryny\u0148 kooperatiw ba\u015flangy\u00e7larda guralmalydygyny, be\u00fdleki tarapdan bolsa e\u00fde\u00e7iligi\u0148, hojalygy \u00fd\u00f6retmegi\u0148 we dolandyrmagy\u0148 derejesini\u0148 \u00e4hli g\u00f6rn\u00fc\u015flerd\u00e4ki k\u00e4rhanalary\u0148 \u00f6n\u00fcm \u00fda-da tehnologiki alamatlary \u2013 \u00e7ig maly almakdan bazar isleglerine la\u00fdyklykda \u00fdokary hilli azyk \u00f6n\u00fcmlerini \u00fderlem\u00e4ge \u00e7enli alamatlary bo\u00fdun\u00e7a degi\u015fli birle\u015fmelere, korporasi\u00fdalara, konserinlere, holdinglere, mali\u00fde-senagat toparlaryna we be\u00fdleki birle\u015fiklere birle\u015fmelidigini a\u0148lad\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00d6wrenmeler di\u0148e seri\u015fdelerini, z\u00e4hmeti we ma\u00fdalary integrirlen\u00fd\u00e4n, \u015fe\u00fdle hem diwersifikasi\u00fda \u00fdoly bilen depginli \u00f6\u0148e bar\u00fdan kuwwatly agrosenagat birle\u015fmelerini\u0148 (\u00fd\u00f6ritele\u015fdirilen we k\u00f6p pudakla\u00fdyn, dikle\u00fdin we kesele\u00fdin , hususy e\u00fde\u00e7ilik, gary\u015fyk we d\u00f6wlet) iberil\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmi\u0148 talap edil\u00fd\u00e4n hilini, zerur bolan g\u00f6rn\u00fc\u015fini we \u00fdokary b\u00e4slige ukyplylygyny \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge, degi\u015fli haryt toparlaryny i\u00e7erki bazarda e\u00fdelem\u00e4ge we saklamaga, d\u00fcn\u00fd\u00e4 bazaryna tarap maksadala\u00fdyk hereket etm\u00e4ge we \u015fu j\u00e4htden \u00fdurdumyza ta\u00fd\u00fdar i\u00fdmit on\u00fcmlerini\u0148 k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin importyna durnukly gar\u015fy durmaga ukyplydygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistany\u0148 agrosenagat \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 \u00e4hli g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, g\u00f6rn\u00fc\u015fleri we ugurlary doly garalanda (a\u015fakdan \u00fdokara \u00e7enli) d\u00fcn\u00fd\u00e4de, \u015fol sanda hem sebitde umumy ykrar edilen marketingi\u0148 we b\u00e4sde\u015flige ukuplylygy\u0148 \u00e4hli wajyp g\u00f6rkezijilerini hasaba almak bilen anyk we \u00fc\u00fdtgewsiz eksport ugurlylyga e\u00fde bolmalydyrlar. Di\u0148e \u015fe\u00fdle \u00fdagda\u00fdda ol i\u00e7erki we da\u015farky bazarlarda \u00fcst\u00fcnlikli b\u00e4sle\u015fip, durnukly orunlary e\u00fdel\u00e4p we d\u00fcn\u00fd\u00e4 hojalygyna i\u015fje\u0148 integrirlenip biler. Di\u0148e i\u00e7erki bazara we \u00fdurdu\u0148 alyjylaryna tarap ugur almagy\u0148 durnukly \u00fderle\u015fdirm\u00e4ni we durnukly girdejileri kepillendirip bilmejekdigini a\u00e7yk a\u00fdtmak gerek. Ol di\u0148e bir i\u00e7erki bazary\u0148 uly d\u00e4ldigi we gow\u015fak \u00e7e\u00fdeligi bilen baglany\u015fykly d\u00e4ldir, has dogrusy, munu\u0148 seb\u00e4bi \u00fdurdumyzy\u0148 i\u00e7erki bazaryna agramly b\u00f6legi halkara b\u00e4sde\u015flige ukyplylyk g\u00f6rkezijileri h\u00e4si\u00fdetli bolan import oba hojalyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 uly m\u00f6\u00e7berleri iberil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem di\u0148e bir da\u015fary \u00fdurtlarda d\u00e4l, e\u00fdsem \u00fdurdu\u0148 i\u00e7inde hem d\u00fcrli \u00e4hmi\u00fdetli we \u00fdokary alyjylyk hiline we gymmatlygyna e\u00fde bolmaly. \u015eunu\u0148 \u00fdaly strategi\u00fda elbetde, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 \u00e4hli kadala\u00fdyn-gurama\u00e7ylyk we tehniki-tehnologiki d\u00fczg\u00fcnlerini\u0148 halkara talaplaryna we ylmy\u0148 we amaly\u00fdeti\u0148 i\u0148 gowy gazananlaryna la\u00fdyk getirilmegini talap ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u015ee\u00fdlelikde, \u00fdurdu\u0148 agro-senagat toplumy innowasion menejmentli \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 depginli \u00fdola go\u00fdulmagyny\u0148 \u00f6sd\u00fcrilmegini\u0148 g\u00f6rkezilen esasy strategiki \u015fertleri we ugurlary ga\u00fdrago\u00fdulmasyzdyr, \u00f6zara baglany\u015fykly makro we mikro ykdysady \u00e7\u00f6zg\u00fctleri talap ed\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fdaly esasy \u00e7\u00e4releri\u0148 hatarynda ylmy barlaglary\u0148 we i\u015fl\u00e4p d\u00fczmeleri\u0148 maksatla\u00fdyn d\u00fc\u00fdpli we amaly maksatnamalaryny\u0148 toplumlaryny \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4n oba hojalyk ylmy bolmalydyr. Alymlary\u0148 ylmy barlaglaryny\u0148 mowzuklary tejrib\u00e4ni\u0148 ileri tutul\u00fdan meselelerine doly la\u00fdyk gelmelidir. Bu talaplar hormatly Prezidentimizi\u0148 t\u00fcrkmen alymlaryny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnde go\u00fdan maksatnamala\u00fdyn wezipelerinden gelip \u00e7yk\u00fdar.<\/p>\n<p>Bu wezipeleri \u00fderine \u00fdetirmek \u00fc\u00e7in oba hojalyk alymlary di\u0148e bir k\u00e4rhanalary\u0148 g\u00fcndelik wagtdaky talaplaryna jogap berm\u00e4n, esasan k\u00e4rhanalary\u0148, pudaklary\u0148 we agrosenagat ulgamlaryny\u0148 geljegi maksada g\u00f6n\u00fckdirilen \u00f6s\u00fc\u015fleri \u00fc\u00e7in ylmy bin\u00fdady (agro-senagat toplumyny\u0148 d\u00fcrli pudaklaryndaky ylmy barlaglar we netijeler) d\u00f6retmelidirler. \u00d6wrenmeler ylmy edaralary\u0148 tehniki-tehnologiki i\u015fl\u00e4p d\u00fczmelerini\u0148 (tehnika, \u00f6s\u00fcmlikleri\u0148 sortlary we g\u00f6rn\u00fc\u015fleri (gibritleri), mallary\u0148 tohumlary we be\u00fdlekiler), umuman alany\u0148da, k\u00e4rhanalary\u0148 i\u015f \u00fd\u00fcz\u00fcnd\u00e4ki netijelerinden i\u0148 azyndan \u00fc\u00e7 esse \u00f6\u0148de bolmalydygyny we olary\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00e7ilikde \u00f6zle\u015fdirilmegi \u00fc\u00e7in azyndan 4-5 \u00fdyl \u00e7\u00e4klerde bin\u00fdat d\u00f6retmelidigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle \u00fdagda\u00fdda ylym \u00f6z\u00fcni\u0148 wezipesine jogap ber\u00fd\u00e4r di\u00fdip a\u00fddyp bolar. Mysal \u00fc\u00e7in, eger-de \u00fdurdumyz bo\u00fdun\u00e7a d\u00e4nelik ekinleri\u0148 gektardan 30 sentner derejede hasyllygy gazanylan bolsa, onda ylym haryt \u00f6nd\u00fcrijilere gektardan 100-120 sentner hasyl berip biljek oba hojalyk ekinlerini\u0148 sortlaryny we g\u00f6rn\u00fc\u015flerini (gibridlerini) h\u00f6d\u00fcrlemelidir; \u00fda-da a\u00fddaly, \u00fdurtda sygyrdan 1 \u00fdylda 4000 kg m\u00f6\u00e7berinde s\u00fc\u00fdt alyn\u00fdan bolsa onda alymlar her bir sygyrdan \u00fdylda azyndan 12-15 m\u00fc\u0148 kg s\u00fc\u00fdt berjek sygyrlary\u0148 s\u00fcr\u00fclerini d\u00f6retmegi\u0148 \u00fcst\u00fcnde i\u015flemelidirler we \u015f.m.<\/p>\n<p>\u015ee\u00fdlelikde, \u00fdurdumyzda oba hojalyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini\u0148 k\u00f6pugurly esasda \u00f6sd\u00fcrilmegine, h\u00e4zirkizaman oba senagat k\u00e4rhanalaryny\u0148, ga\u00fdtadan i\u015fle\u00fd\u00e4n desgalary\u0148 \u00f6sd\u00fcrilmegine, onu\u0148 esasynda \u00fdokary hilli we k\u00f6p g\u00f6rn\u00fc\u015fleri \u00f6n\u00fcmleri\u0148 m\u00f6\u00e7berlerini\u0148 artydylmagyna uly \u00fcns beril\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmen obalaryny\u0148 durmu\u015fyny d\u00fc\u00fdpli \u00f6zgerd\u00fd\u00e4n iri ma\u00fda go\u00fdum taslamalary &#8220;T\u00fcrkmenistanda da\u015fary \u00fdurtlardan getiril\u00fd\u00e4n harytlary\u0148 ornuny tut\u00fdan \u00f6n\u00fcmleri \u00f6nd\u00fcrmek bo\u00fdun\u00e7a&#8221; we &#8220;T\u00fcrkmenistanda \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmleri\u0148 da\u015fary \u00fdurtlara iberil\u00fd\u00e4n m\u00f6\u00e7berini artdyrmak bo\u00fdun\u00e7a&#8221; D\u00f6wlet Maksatnamalary bo\u00fdun\u00e7a D\u00f6wlet maksatnamalaryny\u0148 hem-de &#8220;T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 obalary\u0148, \u015f\u00e4her\u00e7eleri\u0148, etrapdaky \u015f\u00e4herleri\u0148 we etrap merkezlerini\u0148 ilatyny\u0148 durmu\u015f-\u00fda\u015fa\u00fdy\u015f \u015fertlerini \u00f6zgertmek bo\u00fdun\u00e7a 2020-nji \u00fdyla \u00e7enli d\u00f6w\u00fcr \u00fc\u00e7in Milli maksatnamasyny\u0148&#8221; \u00e7\u00e4klerinde iri ma\u00fda go\u00fdum taslamalary durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. \u00ddurdumyzy\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeklerinde nusgalyk \u015f\u00e4her\u00e7eleri\u0148, t\u00e4ze obalary\u0148 pe\u00fdda bolmagy hormatly Prezidentimizi\u0148 halkymyzy\u0148 abadan\u00e7ylygy hakyndaky hemmetarapla\u00fdyn aladany esasy ugur edin\u00fd\u00e4n d\u00f6redijilikli sy\u00fdasatyny\u0148 \u00fcst\u00fcnlikli durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4ndigini\u0148 nobatdaky subutnamasydyr.<\/p>\n<p><em><strong>A\u015fgabat \u015f\u00e4herind\u00e4ki agrosenagat<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>orta h\u00fcn\u00e4r okuw mekdebini\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Nury\u00fdew Mustafa\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 bagty\u00fdarlyk d\u00f6wr\u00fcnde milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 innowasion menejment ugurly \u00f6s\u00fc\u015fi ileri tutul\u00fdan ugurlary\u0148 biridir. Ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 bu \u00fdoly d\u00f6wlet resminamalaryny\u0148 birn\u00e4\u00e7esinde \u2013 T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 permanlarynda, kararlarynda, pudagy \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 maksatnamalarynda berkidilendir. Milli ykdysady\u00fdetimizi innowasion menejment \u00fdoly bilen \u00f6sd\u00fcrmek \u015fu g\u00fcn\u00fc\u0148 we geljegi\u0148 zerur talabydyr. Seb\u00e4bi tehnologiki ta\u00fddan \u00f6sen \u00fdurtlary\u0148 harytlary halkara bazarlarynda b\u00e4se\u015fige ukyplydyr. Bu ukyp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":11896,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11895"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11895"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11895\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11897,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11895\/revisions\/11897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11896"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11895"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11895"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11895"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}