{"id":12030,"date":"2021-12-02T14:49:46","date_gmt":"2021-12-02T09:49:46","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=12030"},"modified":"2021-12-02T14:49:46","modified_gmt":"2021-12-02T09:49:46","slug":"turkmenistan-yewropanyn-osus-we-tazelenis-banky-bilen-hyzmatdaslykda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=12030","title":{"rendered":"T\u00fcrkmenistan \u00ddewropany\u0148 \u00f6s\u00fc\u015f we t\u00e4zeleni\u015f banky bilen hyzmatda\u015flykda"},"content":{"rendered":"<p>\u00dd\u00d6TB halkara mali\u00fde edarasy bolup, 1992-nji \u00fdyldan b\u00e4ri T\u00fcrkmenistan hem onda esaslandyryjy pa\u00fddar bolup dur\u00fdar. Banky\u0148 pa\u00fddarlary &#8211; b\u00e4\u015f kontinentden 69 sany d\u00f6wlet, \u015fe\u00fdle hem \u00ddewropa Birle\u015figi (\u00ddB) we \u00ddewropany\u0148 Ma\u00fdago\u00fdum Banky bolup dur\u00fdar. Bu g\u00fcnki g\u00fcnde \u00dd\u00d6TB Merkezi \u00ddewropany\u0148 we Merkezi Azi\u00fdany\u0148 30-dan gowrak d\u00f6wletlerinde, \u015fe\u00fdle hem G\u00fcnorta we G\u00fcndogar Orta \u00dder de\u0148iz zolagynda i\u015fl\u00e4p, bazar ykdysady\u00fdetini ilerletm\u00e4ge we hususy we teleke\u00e7ilik ba\u015flangy\u00e7lary\u0148 h\u00f6weslendirilmegine i\u015fje\u0148 \u015fekilde g\u00f6n\u00fckdirilendir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gara\u015fsyzlygy\u0148 ilkinji \u00fdyllaryndan ba\u015flap, T\u00fcrkmenistan ykdysady\u00fdete ma\u00fda go\u00fdumlaryny \u00e7ekmek we \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 ileri tutul\u00fdan ugurlaryny goldamak \u00fc\u00e7in halkara mali\u00fde guramalary bilen hyzmatda\u015flygy yzygiderli \u00f6sd\u00fcr\u00fd\u00e4r. Hususan-da, uzak m\u00f6hletle\u00fdin hyzmatda\u015flyk bu \u00fdyl 30 \u00fdyllygyny bell\u00e4n \u00ddewropany\u0148 Dikeldi\u015f we \u00d6s\u00fc\u015f Banky (EBRD) bilen baglany\u015f\u00fdar. Bank 1991-nji \u00fdyly\u0148 aprelinde d\u00f6redildi we sebitd\u00e4ki i\u0148 uly ma\u00fda go\u00fdujydyr.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenistanda \u00dd\u00d6TB esasanam, g\u00f6n\u00fcmel \u00fda-da gytakla\u00fdyn mali\u00fdele\u015fdirmek g\u00f6rn\u00fc\u015finde mali\u00fde gurallaryny teklip ed\u00fd\u00e4r. Mali\u00fde hyzmatlaryna go\u015fma\u00e7a h\u00f6km\u00fcnde, \u00dd\u00d6TB \u00fderli k\u00e4rhanalaryny\u0148 \u00ddB-ni\u0148 k\u00f6megi bilen \u201cKi\u00e7i Teleke\u00e7ilik \u00fc\u00e7in Maslahatlar\u201d maksatnamasyny\u0148 \u00fcsti bilen halkara h\u00fcn\u00e4rmenleri we \u00fderli maslahat\u00e7ylary bilen birikdirmek arkaly \u00f6smeklerine \u00fdardam ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>1994-nji \u00fdylda BD\u00d6B T\u00fcrkmenistany\u0148 Merkezi Banky (TMB) bilen orta we ki\u00e7i k\u00e4rhanalary mali\u00fdele\u015fdirmek \u00fc\u00e7in 35 million dollar karz ugry barada \u015fertnama bagla\u015fdy. BD\u00d6B-ny\u0148 T\u00fcrkmenistanda alyp bar\u00fdan i\u015fini\u0148 ilkinji \u00fdyllarynda ki\u00e7i we orta teleke\u00e7iligi \u00f6sd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in takmynan 7 million dollar t\u00f6weregi 110 karz berildi. Mali\u00fdele\u015fdiril\u00fd\u00e4n taslamalar esasan azyk, mebel, ulag hyzmatlary, sy\u00fdahat\u00e7ylyk we s\u00f6wda bilen baglany\u015fyklydy.<\/p>\n<p>Banky\u0148 T\u00fcrkmenistandaky belli ma\u00fdago\u00fdum taslamalary\u0148 biri \u2013 Mary wela\u00fdatyndan et, \u015f\u00f6hlat we konditer\u00e7ilik pudaklarynda i\u015f alyp bar\u00fdan bir ma\u015fgala k\u00e4rhanasy bolan \u00abT\u00e4ze A\u00fd\u00bb Toparyny\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fidir. \u00dd\u00d6TB-ny\u0148 mali\u00fdele\u015fdirmegi we maslahatlary bilen, Topar 2013-nji \u00fdyldan b\u00e4ri et we \u015f\u00f6hlat \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 \u00f6n\u00fcm\u00e7iligini gi\u0148eldip, halal \u00f6n\u00fcmleri\u0148 \u00f6nd\u00fcrilmegini artdyryp bildi, konditer\u00e7ilik we \u00e7\u00f6rek-bulka \u00f6n\u00fcmleri \u00fc\u00e7in t\u00e4ze enjamlary satyn alyp, halkara ykrar edilen hil sertifikatyny alyp, olary\u0148 esasynda bolsa eksporta ba\u015flap bildi. \u00dd\u00d6TB-ny\u0148 \u201cAgrobiznes \u00fc\u00e7in Maslahat\u201d maksatnamasyny\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ysy Wiktori\u00fda Zin\u00e7ugy\u0148 a\u00fdtmagyna g\u00f6r\u00e4, \u00dd\u00d6TB bilen \u00abT\u00e4ze A\u00fd\u00bb toparyny\u0148 hyzmatda\u015flygy, mali\u00fdele\u015fdirmek we maslahat beri\u015f hyzmatlary bilelikde k\u00e4rhanany\u0148 saty\u015flaryny iki esse artdyrmaga, has netijeli bolmaga, \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 hilini\u0148 gowulandyrmagyna we netijede bazarda \u00f6\u0148debaryjy derej\u00e4 \u00fdetm\u00e4ge n\u00e4dip \u00fdardam berenligini\u0148 a\u00fddy\u0148 mysaly bolup dur\u00fdar.<\/p>\n<p>Bank tarapyndan T\u00fcrkmenistany\u0148 hususy pudagyna goldawy, \u00fderli k\u00e4rhanalary bilen g\u00f6n\u00fcmel mali\u00fdele\u015fdirmek we maslahat beri\u015f taslamalaryna gatna\u015fmaklyk \u00e7\u00e4klerinden a\u015f\u00fdar. 2015-nji \u00fdylda \u00dd\u00d6TB, t\u00fcrkmen hususy banky bilen S\u00f6wda \u00ddardam Bermek Me\u00fdilnamasy (S\u00ddBM) \u00e7\u00e4klerinde ilkinji gele\u015fige gol \u00e7ekip, T\u00fcrkmenistanda serhet ara s\u00f6wdany goldady. \u00dd\u00d6TB dinamiki \u015fekilde \u00f6s\u00fd\u00e4n, \u00fdurtda hususy k\u00e4rhanalara goldaw bermeklige g\u00f6n\u00fckdirilen \u00abRysgal\u00bb bankyna, s\u00f6wdany mali\u00fdele\u015fdirmek \u00fc\u00e7in, bor\u00e7namalary bolmadyk multiwal\u00fduta mehanizmini \u00fcpj\u00fcn etdi. S\u00f6wdany mali\u00fdele\u015fdirmek \u00fc\u00e7in bolan bu mehanizm da\u015fary \u00fdurtly t\u00e4jir\u00e7ilik banklaryna s\u00f6wdany mali\u00fdele\u015fdirm\u00e4ge kepillikleri bermek \u00fc\u00e7in ulanyl\u00fdar. \u00abRysgal\u00bb bankyny\u0148 korporatiw m\u00fc\u015fderileri \u00fc\u00e7in bu mehanizm harytlary\u0148 eksport edilmegini we import edilmegini a\u0148satla\u015fdyryp, da\u015fary \u00fdurtly harytlary \u015fol \u00fdurdy\u0148 i\u00e7inde pa\u00fdlanmagyny a\u0148satla\u015fdyryp berdi. Kepillikler giden da\u015fary \u00fdurt wal\u00fdutalarda gele\u015fikleri \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00dd\u00d6TB prezidenti Suma \u00c7akrabarti 2016-njy \u00fdylda T\u00fcrkmenistanda i\u015f saparynda boldy we \u015fol saparynda T\u00fcrkmenistany\u0148 Senagat\u00e7ylar we Teleke\u00e7iler Birle\u015fmesi (TSTB) bilen \u00d6zara ylala\u015fyk barada Memoranduma gol \u00e7ekdi. Bu memorandum Banka sebitlerden k\u00e4rhanalary, teleke\u00e7ileri bilen i\u015fle\u015fm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilikleri go\u015fdy. BD\u00d6B-ny\u0148 metbugat gullugyny\u0148 31-nji awgustda habar ber\u015fi \u00fdaly zerur i\u015f kapitalyny doldurmak we i\u015f netijeliligini \u00fdokarlandyrmak, \u00f6n\u00fcmleri\u0148 gerimini gi\u0148eltmek we eksport potensialyny g\u00fc\u00fd\u00e7lendirmek \u00fc\u00e7in \u201cParahat\u201d t\u00fcrkmen agrosenagat kompani\u00fdasyna 2,5 million dollar karz berildi.<\/p>\n<p>\u00ddyllary\u0148 dowamynda BD\u00d6B-ny\u0148 ma\u00fda go\u00fdum maksatnamasyndaky sebit k\u00e4rhanalaryny\u0148 sany k\u00f6peldi. Teleke\u00e7ilik taslamalary di\u0148e bir pa\u00fdtagtda d\u00e4l, Da\u015foguz, Mary, T\u00fcrkmenabat, T\u00fcrkmenba\u015fy \u015f\u00e4herlerinde hem mali\u00fdele\u015fdirildi. \u015eol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde, BD\u00d6B maksatnamasyny\u0148 maksatla\u00fdyn topary ki\u00e7i we orta k\u00e4rhanalar, \u015fe\u00fdle hem s\u00f6wda, hyzmatlar, gurlu\u015fyk we \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik bilen me\u015fgullan\u00fdan a\u00fdry-a\u00fdry teleke\u00e7ilerdir. Umuman a\u00fddany\u0148da, BD\u00d6B T\u00fcrkmenistanda d\u00f6redilen g\u00fcn\u00fcnden b\u00e4ri d\u00fcrli pudaklarda 80 taslama \u00fc\u00e7in 293 million \u00fdewro ma\u00fda go\u00fddy.<\/p>\n<p>Umuman, T\u00fcrkmenistan bilen \u00dd\u00d6TB-ni\u0148 arasynda alnyp baryl\u00fdan hyzmatda\u015flyklar h\u00e4zirki wagtda gerimini has-da gi\u0148eld\u00fd\u00e4r. Munu\u0148 \u00f6zi bolsa, Watanymyzy\u0148 ykdysady \u00fdagda\u00fdyny\u0148 g\u00fc\u00fd\u00e7lenmegine we d\u00fcn\u00fd\u00e4 \u00fd\u00fcz\u00fcnd\u00e4ki abra\u00fd-mertebesini\u0148 barha \u00fdokarlanmagyna getir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0<em><strong>Yslam TYLLANUROW,\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00a0 \u00a0TDBGI-ni\u0148 In\u017eener mehanika <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>fakultetini\u0148 <\/strong><\/em><em><strong>uly mugallymy.\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dd\u00d6TB halkara mali\u00fde edarasy bolup, 1992-nji \u00fdyldan b\u00e4ri T\u00fcrkmenistan hem onda esaslandyryjy pa\u00fddar bolup dur\u00fdar. Banky\u0148 pa\u00fddarlary &#8211; b\u00e4\u015f kontinentden 69 sany d\u00f6wlet, \u015fe\u00fdle hem \u00ddewropa Birle\u015figi (\u00ddB) we \u00ddewropany\u0148 Ma\u00fdago\u00fdum Banky bolup dur\u00fdar. Bu g\u00fcnki g\u00fcnde \u00dd\u00d6TB Merkezi \u00ddewropany\u0148 we Merkezi Azi\u00fdany\u0148 30-dan gowrak d\u00f6wletlerinde, \u015fe\u00fdle hem G\u00fcnorta we G\u00fcndogar Orta \u00dder de\u0148iz zolagynda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12030"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12030"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12030\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12031,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12030\/revisions\/12031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12030"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12030"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12030"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}