{"id":12070,"date":"2025-09-22T17:07:41","date_gmt":"2025-09-22T12:07:41","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=12070"},"modified":"2025-09-22T17:07:13","modified_gmt":"2025-09-22T12:07:13","slug":"mahmyt-gaznaly-barada-sohbet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=12070","title":{"rendered":"Mahmyt Gaznaly barada s\u00f6hbet"},"content":{"rendered":"<p>Gaznaly t\u00fcrkmenleri\u0148 d\u00f6wletini\u0148 me\u015fhur h\u00f6k\u00fcmdary Mahmyt Gaznaly<br \/>\n(h\u00f6k\u00fcmdarlyk \u00fdyllary 998-1030 \u00fd.) 971-nji \u00fdylda Owganystany\u0148 Gazna \u015f\u00e4herinde<br \/>\ndogul\u00fdar.\u00a0 Mahmyt Gaznaly 27 \u00fda\u015fynda Gaznaly tagtyna ge\u00e7\u00fd\u00e4r.<br \/>\nG\u00fcndogar\u015fynaslar K.E.Boswort, W.W.Bartold, A.\u00dd.\u00ddakubowski\u00fd onu\u0148 neslini\u0148<br \/>\nt\u00fcrkmenleri\u0148 ga\u00fda bo\u00fdundandygyny \u00fdaz\u00fdarlar. Bagdat halyfy Kadyr Mahmyt<br \/>\nGaznalyny\u0148 harby ta\u00fddan ba\u015farja\u0148lygyny, d\u00f6wleti dolandyrmakda sy\u00fdasy<br \/>\nkyn\u00e7ylyklardan \u00fderlikli ba\u015f alyp \u00e7ykandygyny g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutup, o\u0148a \u00abD\u00f6wleti\u0148<br \/>\nda\u00fdanjy we dini jemgyeti\u0148 ynamdar wekili\u00bb (\u00ddemin ad-daula amin al-milla) di\u00fden<br \/>\nhormatly at bilen bilelikde \u00abHorasany\u0148 soltany\u00bb di\u00fden ny\u015fany ber\u00fd\u00e4r.<br \/>\nMahmyt Gaznalyny\u0148 d\u00f6wletini\u0148 \u00e7\u00e4kleri E\u00fdrandan Hindistany\u0148 Gang<br \/>\nj\u00fclgesine, Horezmden Hind ummanyna \u00e7enli \u00fda\u00fdylyp gidipdir. Mahmyt Gaznaly<br \/>\n1001\u20131026-njy \u00fdyllar aralygynda Hindistana 17 gezek \u00fd\u00f6ri\u015f gurapdyr. Hindileri\u0148<br \/>\n\u00fcst\u00fcne uzaga \u00e7eken gazawatlary guran hem bolsa, \u015fol halky\u0148 \u00f6m\u00fcrbo\u00fdy d\u00f6reden<br \/>\nmedeni mirasyna uly sarpa go\u00fdupdyr. Nyzamylm\u00fclk \u00abSy\u00fdasatnama\u00bb kitabynda<br \/>\nMahmyt Gaznaly barada: \u00abD\u00f6wlet dolany\u015fygyny\u0148 in\u00e7e syrlaryny doly \u00f6wrenip,<br \/>\nh\u00f6k\u00fcmdarlyk etmekde \u00f6z\u00fcni\u0148 aja\u00fdyp medeni\u00fdetliligi bilen il i\u00e7inde taryplanypdyr.<br \/>\nOl mydama d\u00fcn\u00fd\u00e4den \u00f6ten me\u015fhur paty\u015falar barada rowa\u00fdatlary di\u0148lemegi gowy<br \/>\ng\u00f6r\u00fcpdir. \u015eol \u00f6ten paty\u015falara sarpa go\u00fdmagy ba\u015farypdyr. \u00d6z\u00fcni\u0148 adalatlylygy<br \/>\nbilen Mahmyt halky\u0148 i\u00e7inde uly \u015f\u00f6hrata e\u00fde bolupdyr. Ol musulman d\u00fcn\u00fd\u00e4sinde<br \/>\nyslam \u00fc\u00e7in g\u00f6re\u015fen h\u00f6k\u00fcmdar h\u00f6km\u00fcnde tanalypdyr\u00bb di\u00fdip \u00fdazypdyr.<br \/>\nAlymy\u0148 k\u00f6\u015fk howandarlygy, hema\u00fdaty bolmasa \u00fdeke \u00f6z\u00fcni\u0148 bitirjek i\u015fi \u00fdok.<br \/>\nYlym k\u00f6p \u00e7ykdajylary talap ed\u00fd\u00e4r. Ylmy maddy seri\u015fdeler bilen \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge we<br \/>\ngoldamaga k\u00f6\u015fg\u00fc\u0148 g\u00fc\u00fdji \u00fdet\u00fd\u00e4r. D\u00fcn\u00fd\u00e4de me\u015fhurlyk gazanan be\u00fdik alymlary\u0148<br \/>\ngalabasy k\u00f6\u015fkde \u00fda\u015fap, k\u00f6\u015fg\u00fc\u0148 hema\u00fdatyndan pe\u00fddalanan adamlar. Soltan<br \/>\nK\u00f6ne\u00fcrgenji \u00f6z tabynlygyna alanso\u0148, musulman d\u00fcn\u00fd\u00e4sinde ady belli matematik,<br \/>\nastronom we taryh\u00e7y Abu Re\u00fdhan Birunyny (973\u20131048) Gaznany\u0148 alymlar<br \/>\nk\u00f6\u015fg\u00fcne alyp ga\u00fdd\u00fdar. Biruny Gazna geleninde, \u00f6z\u00fcni\u0148 ylmy hazynasyny \u00fdany<br \/>\nbilen alyp gelmegi ba\u015farypdyr. G\u00fcndogary\u0148 be\u00fdik alymy Biruny soltan Mahmyt<\/p>\n<p>Gaznalyny\u0148 Hindistana eden \u00fd\u00f6ri\u015flerine gatna\u015fyp, hindi alymlaryny\u0148 k\u00f6mek<br \/>\nbermeginde \u00abHindistan\u00bb di\u00fden uly eserini d\u00f6redipdir.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Durdymyradow Orazgeldi<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 112-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gaznaly t\u00fcrkmenleri\u0148 d\u00f6wletini\u0148 me\u015fhur h\u00f6k\u00fcmdary Mahmyt Gaznaly (h\u00f6k\u00fcmdarlyk \u00fdyllary 998-1030 \u00fd.) 971-nji \u00fdylda Owganystany\u0148 Gazna \u015f\u00e4herinde dogul\u00fdar.\u00a0 Mahmyt Gaznaly 27 \u00fda\u015fynda Gaznaly tagtyna ge\u00e7\u00fd\u00e4r. G\u00fcndogar\u015fynaslar K.E.Boswort, W.W.Bartold, A.\u00dd.\u00ddakubowski\u00fd onu\u0148 neslini\u0148 t\u00fcrkmenleri\u0148 ga\u00fda bo\u00fdundandygyny \u00fdaz\u00fdarlar. Bagdat halyfy Kadyr Mahmyt Gaznalyny\u0148 harby ta\u00fddan ba\u015farja\u0148lygyny, d\u00f6wleti dolandyrmakda sy\u00fdasy kyn\u00e7ylyklardan \u00fderlikli ba\u015f alyp \u00e7ykandygyny g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutup, o\u0148a \u00abD\u00f6wleti\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12070"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12070"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12070\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25295,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12070\/revisions\/25295"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12070"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12070"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12070"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}