{"id":12389,"date":"2024-02-12T23:36:19","date_gmt":"2024-02-12T18:36:19","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=12389"},"modified":"2024-03-02T10:26:03","modified_gmt":"2024-03-02T05:26:03","slug":"klawdiy-galen-gornukli-grek-alymy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=12389","title":{"rendered":"Klawdi\u00fd Galen \u2013 g\u00f6rn\u00fckli grek alymy"},"content":{"rendered":"<p>Galen lukman\u00e7ylykda we tebigaty \u00f6wrenmekde uly me\u015fhurlyga e\u00fde bolan<br \/>\ngadymy grek alymydyr. Adat\u00e7a, Galene latynla\u015fdyrylan g\u00f6rn\u00fc\u015fde Klawdi\u00fd Galen<br \/>\ndi\u00fdip \u00fd\u00fczlen\u00fd\u00e4rler. Ol Ki\u00e7i Azi\u00fdada ellinistik medeni\u00fdetini\u0148 wajyp merkezi bolan<br \/>\nPergam \u015f\u00e4herinde 129-njy \u00fdylda eneden dogul\u00fdar. Bu \u015f\u00e4her Smirnany\u0148 (h\u00e4zirki<br \/>\nIzmiri\u0148) demirgazygynda, 75 kilometr aralykda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r. Galen 15 \u00fda\u015fyna<br \/>\n\u00fdetende filosofi\u00fda ylmyny \u00f6wrenip ba\u015fla\u00fdar. Emma 18 \u00fda\u015fyna \u00fdetende bolsa<br \/>\nlukman\u00e7ylyk bilen me\u015fgullanyp ugra\u00fdar. Onu\u0148 mugallymlaryny\u0148 arasynda, \u015fol<br \/>\nd\u00f6wr\u00fc\u0148 gadymy me\u015fhur grek lukmanlary \u2013 Satir, Fisian, Stratonik \u00fdalylar<br \/>\nbolupdyr.<br \/>\nGalen filosofi\u00fda degi\u015fli bolan 150 sany ylmy traktatlary \u00fdaz\u00fdar. \u015ee\u00fdle-de,<br \/>\nbe\u00fdik akyldary\u0148 medisina degi\u015fli bolan tejribeleri dogrusynda arap ylmy<br \/>\n\u00e7e\u015fmelerinde k\u00e4bir maglumatlar saklanyp galypdyr. Galen \u00f6z bilimini<br \/>\n\u00fdokarlandyrmak maksady bilen Smirna \u015f\u00e4herinde oka\u00fdar, anatomi\u00fdany \u00f6wrenmek<br \/>\n\u00fc\u00e7in Aleksandri\u00fda \u015f\u00e4herine gel\u00fd\u00e4r. Aleksandri\u00fda \u015f\u00e4heri \u015fol d\u00f6w\u00fcrde grek ylmyny\u0148<br \/>\nwe medinisasyny\u0148 \u00f6sen merkezi bolupdyr. \u015eu \u00fderde adam jesedini \u00f6wrenmek<br \/>\ntejribesi, miladyndan \u00f6\u0148ki 300-nji \u00fdyllarda grek d\u00e4bine g\u00f6r\u00e4 Ptolome\u00fdi\u0148<br \/>\nmekdebinde \u00fdola go\u00fdul\u00fdar.<br \/>\n175-nji \u00fdylda Galen Rimde galyp \u00f6z\u00fcni\u0148 hemi\u015felik we \u00f6r\u00e4n \u015fowly<br \/>\npraktikasyny dowam etdir\u00fd\u00e4r. \u00dc\u00e7 \u00fdyldan so\u0148ra imperator Mark Awreli\u00fd aradan<br \/>\n\u00e7yk\u00fdar, 192-nji \u00fdylda bolsa Kommod (imperatory\u0148 ogly) \u00f6ld\u00fcril\u00fd\u00e4r. Galen bolsa<br \/>\n\u00f6z dogduk mekany Pergama dolanyp gel\u00fd\u00e4r. \u015eol \u00fderde hem ol \u00f6z\u00fcni\u0148 uly ylmy<br \/>\ni\u015fini tamamla\u00fdar we \u00f6z eserlerini\u0148 katalogyny d\u00fcz\u00fd\u00e4r. Be\u00fdik akyldar Rimde (k\u00e4bir<br \/>\nmaglumat \u00e7e\u015fmelerine g\u00f6r\u00e4, Pergamda) 200-nji \u00fdylda aradan \u00e7yk\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>ARZYG\u00dcL Jomartowa,<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>D\u00f6wletm\u00e4mmet Azady adyndaky t\u00fcrkmen milli d\u00fcn\u00fd\u00e4 dilleri institutyny\u00f1 I\u00f1lis dili we edebi\u00fdaty fakultetini\u00f1 3-nji \u00fdyl talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Galen lukman\u00e7ylykda we tebigaty \u00f6wrenmekde uly me\u015fhurlyga e\u00fde bolan gadymy grek alymydyr. Adat\u00e7a, Galene latynla\u015fdyrylan g\u00f6rn\u00fc\u015fde Klawdi\u00fd Galen di\u00fdip \u00fd\u00fczlen\u00fd\u00e4rler. Ol Ki\u00e7i Azi\u00fdada ellinistik medeni\u00fdetini\u0148 wajyp merkezi bolan Pergam \u015f\u00e4herinde 129-njy \u00fdylda eneden dogul\u00fdar. Bu \u015f\u00e4her Smirnany\u0148 (h\u00e4zirki Izmiri\u0148) demirgazygynda, 75 kilometr aralykda \u00fderle\u015f\u00fd\u00e4r. Galen 15 \u00fda\u015fyna \u00fdetende filosofi\u00fda ylmyny \u00f6wrenip ba\u015fla\u00fdar. Emma 18 \u00fda\u015fyna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12390,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12389"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12389"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12389\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21271,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12389\/revisions\/21271"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12390"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12389"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12389"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12389"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}