{"id":15973,"date":"2022-09-02T11:32:46","date_gmt":"2022-09-02T06:32:46","guid":{"rendered":"http:\/\/newashgabat.com\/?p=15973"},"modified":"2022-09-07T21:33:04","modified_gmt":"2022-09-07T16:33:04","slug":"sanly-ykdysadyyetin-rowac-gadamlary-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=15973","title":{"rendered":"Sanly ykdysady\u00fdeti\u0148 rowa\u00e7 gadamlary"},"content":{"rendered":"<p>H\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcrde \u00fdurdumyzy\u0148 ykdysady\u00fdetini\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 durnukly depginini \u00fcpj\u00fcn etmek we b\u00e4sde\u015flige ukyplylygyny g\u00fc\u00fd\u00e7lendirmek maksady bilen sanly tehnologi\u00fdalary hem-de \u00f6\u0148debaryjy halkara tejribelerini orna\u015fdyrmak esasy ugurlary\u0148 birine \u00f6wr\u00fcldi. Ykdysady\u00fdeti\u0148 \u00e4hli pudaklarynda halkara \u00f6l\u00e7eglerine la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n innowasi\u00fda tehnologi\u00fdalaryny\u0148 we maglumat-aragatna\u015fyk enjamlaryny\u0148 k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin orna\u015fdyrylmagy esasynda milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 t\u00e4ze modeli has k\u00e4mille\u015f\u00fd\u00e4r. Hut sanly ulgamy\u0148 hasabyna dolandyry\u015f i\u015fleri sazla\u015fykly \u00fd\u00f6redil\u00fd\u00e4r, \u015fol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde t\u00e4ze usullar \u00f6n\u00fcm\u00e7ilige o\u0148a\u00fdly t\u00e4sirini \u00fdetir\u00fd\u00e4r. Milli ykdysady\u00fdetimizi durnukly \u00f6sd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in \u00e4hli seri\u015fdeleri\u0148 we m\u00fcmkin\u00e7ilikleri\u0148 has doly derejede herekete girizilmegi gazanyl\u00fdar. \u00ddurdumyzy\u0148 ykdysady kuwwatyny, halkymyzy\u0148 durmu\u015f derejesini \u00fdokarlandyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilen elektron we ylmy ulgamy \u00f6zle\u015fdirmegi\u0148, \u00fdokary tehnologi\u00fdalary\u0148 hem-de ki\u00e7i we orta teleke\u00e7iligi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7iliklerini \u00e7ekmek arkaly pudaklary d\u00f6wrebapla\u015fdyrmagy\u0148 meseleleri hem o\u0148yn \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fd\u00e4r. Hut \u015fonu\u0148 netijesinde \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmleri\u0148 di\u0148e bir mukdary artman, hili hem gowulan\u00fdar, el\u00fdeterli nyrhlar emele gel\u00fd\u00e4r. \u00ddurdumyzy\u0148 ykdysady\u00fdetinde d\u00f6redil\u00fd\u00e4n jemi i\u00e7erki \u00f6n\u00fcmi\u0148 m\u00f6\u00e7berinde d\u00f6wlete dahylsyz b\u00f6legi\u0148 pa\u00fdyny\u0148 yzygiderli \u00fdokarlanmagy hem sanly tehnologi\u00fdalary\u0148 hususy \u00f6n\u00fcm\u00e7ilikde i\u015fje\u0148 orna\u015fdyrylmagy bilen baglydyr.<\/p>\n<p>Sanly ykdysady\u00fdeti \u00f6sd\u00fcrmekde s\u00f6wda, mali\u00fde, bank ulgamlaryna we d\u00f6wlet dolandyry\u015fyna ilkinji orun degi\u015fli bolup dur\u00fdar. \u00ddurdumyzy\u0148 ykdysady sy\u00fdasatyny\u0148 kemala gelmeginde, ykdysady maksatnamalary durmu\u015fa ge\u00e7irmekde we bank hyzmatlaryny\u0148 h\u00e4zirkizaman tehnologi\u00fdalary arkaly alnyp barylmagynda bank ulgamyny\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fi \u00f6r\u00e4n m\u00f6h\u00fcmdir. Bu ulgamy\u0148 sanlyla\u015fdyrylmagy i\u015few\u00fcrlik m\u00fcmkin\u00e7iliklerini artdyrdy, bank hyzmatlaryny\u0148 hilini d\u00fc\u00fdpli \u00fdokarlandyrdy, nagt d\u00e4l hasapla\u015fyklar ulgamyny \u00f6sd\u00fcrdi. Hyzmatlary\u0148 t\u00e4ze, d\u00f6wrebap g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 (\u00abInternet-banking\u00bb, \u00abMobil-banking\u00bb) orna\u015fdyrylmagy netijesinde harajatlar \u00fcz\u00fcl-kesil azaldy. Bu \u00f6zgeri\u015flikler ykdysady pudaklary\u0148 \u00e4hlisinde sazla\u015fykly \u00f6s\u00fc\u015fleri \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00ddurdumyzda 2019\u20142025-nji \u00fdyllarda sanly ykdysady\u00fdeti \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 konsepsi\u00fdasyny\u0148 \u00fcst\u00fcnlikli amala a\u015fyrylmagy innowasion ykdysady\u00fdeti kemala getirm\u00e4ge d\u00f6wlet derejesinde a\u00fdratyn \u00fcns beril\u00fd\u00e4ndigini a\u0148lad\u00fdar. \u015eu nukda\u00fdnazardan, \u00fdurdumyzda ylmy\u0148 we bilimi\u0148 \u00f6sd\u00fcrilmegi \u00fc\u00e7in k\u00f6p m\u00f6\u00e7berde ma\u00fda go\u00fdumlary g\u00f6n\u00fckdiril\u00fd\u00e4r. Seb\u00e4bi ykdysady\u00fdeti\u0148 diwersifikasi\u00fdala\u015fdyrylmagy bilen, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 \u00e4hli g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 ta\u00fd\u00fdar \u00f6n\u00fcmi \u00e7ykarmaga ukybyny\u0148 artdyrylmagy, bazar hyzmatlaryny\u0148 k\u00f6ptarapla\u00fdyn \u00fdola go\u00fdulmagy we innowasion \u00f6s\u00fc\u015fleri\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcni\u0148 tutulmagy, ilkinji nobatda, adam ma\u00fdasyny yzygiderli k\u00e4mille\u015fdirm\u00e4ge g\u00f6n\u00fckdirilen \u00e7\u00e4releri\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irilmegine esaslan\u00fdar. I\u015fg\u00e4rleri\u0148 h\u00fcn\u00e4r derejesini\u0148 \u00fdokarlanmagy z\u00e4hmet \u00f6nd\u00fcrijiligine hem t\u00e4sirini \u00fdetir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Sanly ykdysady\u00fdeti \u00f6sd\u00fcrmekde d\u00f6wleti\u0148 orny iki maksada g\u00f6n\u00fckdiril\u00fd\u00e4r. Olary\u0148 birinjisi t\u00e4ze \u00fdagda\u00fdlara u\u00fdgunla\u015fan kanun\u00e7ylyk bin\u00fdadyny k\u00e4mille\u015fdirmekden, internet ulgamyna ge\u00e7\u00fd\u00e4n k\u00e4rhanalary\u0148 hukuk ta\u00fddan goraglylygyny \u00fcpj\u00fcn etmekden ybaratdyr. Ikinjiden, \u00f6n\u00fcm\u00e7iligi sanlyla\u015fdyrmak \u00fd\u00f6relgesine e\u00fderip, innowasi\u00fda tehnologi\u00fdalaryny orna\u015fdyr\u00fdan k\u00e4rhanalar \u00fc\u00e7in bu ugurda amatly \u015fertleri\u0148 d\u00f6redili\u015fine d\u00f6wlet uly \u00fcns ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>G\u00fclnar ATA\u00ddEWA,<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u0148 In\u017eener Mehanika fakultetini\u0148 talyby\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcrde \u00fdurdumyzy\u0148 ykdysady\u00fdetini\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 durnukly depginini \u00fcpj\u00fcn etmek we b\u00e4sde\u015flige ukyplylygyny g\u00fc\u00fd\u00e7lendirmek maksady bilen sanly tehnologi\u00fdalary hem-de \u00f6\u0148debaryjy halkara tejribelerini orna\u015fdyrmak esasy ugurlary\u0148 birine \u00f6wr\u00fcldi. Ykdysady\u00fdeti\u0148 \u00e4hli pudaklarynda halkara \u00f6l\u00e7eglerine la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n innowasi\u00fda tehnologi\u00fdalaryny\u0148 we maglumat-aragatna\u015fyk enjamlaryny\u0148 k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin orna\u015fdyrylmagy esasynda milli ykdysady\u00fdetimizi\u0148 t\u00e4ze modeli has k\u00e4mille\u015f\u00fd\u00e4r. Hut sanly ulgamy\u0148 hasabyna dolandyry\u015f i\u015fleri sazla\u015fykly \u00fd\u00f6redil\u00fd\u00e4r, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15500,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15973"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15973"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15973\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16020,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15973\/revisions\/16020"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15500"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15973"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15973"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15973"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}