{"id":17360,"date":"2024-05-23T09:42:10","date_gmt":"2024-05-23T04:42:10","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=17360"},"modified":"2024-05-23T10:46:49","modified_gmt":"2024-05-23T05:46:49","slug":"basdesligin-durli-sertinde-marketingi-ulanmak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=17360","title":{"rendered":"B\u00e4sde\u015fligi\u0148 d\u00fcrli \u015fertinde marketingi ulanmak"},"content":{"rendered":"<p>B\u00e4sde\u015fligi\u0148 \u00f6sen we \u00f6smedik bazarlar bar. B\u00e4sde\u015flik \u00f6sen bazarda \u015fu a\u015fakdaky \u015fertler bolmaly:<\/p>\n<ul>\n<li>Bu bazarda esasan k\u00f6p \u00f6nd\u00fcrijiler (satyjylar) bar;<\/li>\n<li>Bazardaky \u00f6n\u00fcmler h\u00e4si\u00fdetleri we ba\u015fga taraplary bo\u00fdun\u00e7a birme\u0148ze\u015f bolmaly;<\/li>\n<li>Alyjylara bazary\u0148 teklip ed\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmleri barada doly maglumat berlen\u00a0 bolmaly;<\/li>\n<li>Bazara erkin, hi\u00e7 hili p\u00e4sgel\u00e7iliksiz girip-\u00e7ykmak m\u00fcmkin\u00e7iligi bolmaly.<\/li>\n<\/ul>\n<p>B\u00e4sde\u015flik \u00f6smedik bazarlar: arassa monopoli\u00fda, oligopolistik b\u00e4sde\u015flikli, arassa b\u00e4sde\u015flikli we monopolistik\u00a0 b\u00e4sde\u015flikli bazarlardyr.<\/p>\n<p><strong>Arassa monopoli\u00fda <\/strong>\u2013 bu bazarda \u00fdeke satyjy bolup (D\u00f6wlet k\u00e4rhanasy \u00fda-da D\u00f6wlet tarapyndan d\u00fczg\u00fcnle\u015fdiril\u00fd\u00e4n \u00fda-da d\u00fczg\u00fcnle\u015fdirilme\u00fd\u00e4n k\u00e4rhanalar) \u00f6n\u00fcmlere go\u00fdul\u00fdan\u00a0 nyrhlar d\u00fcrli-d\u00fcrl\u00fcdir. Mysal \u00fc\u00e7in: D\u00f6wlet monopoli\u00fdasy \u00e7ykdajylary k\u00f6p bolsa hem ilaty\u0148 b\u00e4hbidi \u00fc\u00e7in nyrhlary \u00e7ykdajylaryna g\u00f6r\u00e4 pes go\u00fd\u00fdar. (T\u00fcrkmenistanda: una, \u00e7\u00f6rege, benzine, elektroenergi\u00fda we \u015f.m. go\u00fdulan nyrh). D\u00f6wlet tarapyndan d\u00fczg\u00fcnle\u015fdirilme\u00fd\u00e4n k\u00e4rhanalar \u00f6z\u00fcni\u0148 harytlaryna has \u00fdokary nyrh go\u00fdmagy m\u00fcmkin. (Da\u015fary \u00fdurt d\u00fckanlary\u0148 e\u00fdeleri \u00f6z harytlaryna \u00fdokary nyrh go\u00fd\u00fdarlar. \u201cBerkararlyk\u201d s\u00f6wda merkezi azyk d\u00e4l harytlara \u00fdokary nyrh go\u00fd\u00fdar. \u00dd\u00f6ne, D\u00f6wlet bulary\u0148 hem harytlaryny\u0148 nyrhyny peseltmek barada alada ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Umuman, monopoli\u00fda bazary \u00fc\u00e7in marketing k\u00e4nbir esasy gural bolup hyzmat etme\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p><strong>Oligopolistik <\/strong><strong>b\u00e4sde\u015flik <\/strong>\u2013 (\u201coligo\u201d grek dilinde \u201cazrak\u201d, \u201cbirn\u00e4\u00e7e\u201d di\u00fdmekdir) eger-de pudakda birn\u00e4\u00e7e k\u00e4rhana bar bolsa \u015folara degi\u015flidir we olar arassa hem-de differensirlenen oligopolistik b\u00e4sde\u015flige b\u00f6l\u00fcn\u00fd\u00e4r. Birinji \u00fdagda\u00fdda\u00a0 differensirlenmedik, \u00fdagny nebit, gaz, metal\u00a0 \u00fdaly \u00f6n\u00fcmler. Ikinji \u00fdagda\u00fdda differensirelenen \u00f6n\u00fcmler-mysal \u00fc\u00e7in, awtomobiller. Oligopolistik k\u00e4rhanalar nyrh g\u00f6re\u015finden ga\u00e7arak dur\u00fdarlar, seb\u00e4bi olar gaty gymmat we pe\u00fddasyzdyr. Olar differensirlenen isleg \u00f6de\u00fdi\u015f h\u00e4si\u00fdetleri, haryt ny\u015fanlary, haryt hereketini\u0148, hyzmaty\u0148 derejesi we \u015f.m. bilen tapawutlan\u00fdan harytlaryny \u015fol nyrhlar bilen\u00a0 tapawutlandyrjak bolup hereket ed\u00fd\u00e4rler. Arassa oligopoli\u00fdada di\u0148e harydy\u0148 h\u00e4si\u00fdetleri bilen tapawutlanmak gaty kyn.<\/p>\n<p><strong>Arassa b\u00e4sde\u015flik <\/strong>\u2013 eger-de k\u00e4rhanalary\u0148 sany k\u00f6p bolup olar hem birme\u0148ze\u015f h\u00e4si\u00fdetli\u00a0 \u00f6n\u00fcmler k\u00f6p \u00f6nd\u00fcr\u00fd\u00e4n we sat\u00fdan bolsa \u015folarda ulanmak m\u00fcmkin. Mysal \u00fc\u00e7in: \u00fdarma, \u00fdag, \u015feker we \u015f.m. \u00f6nd\u00fcriji k\u00e4rhanalary\u0148 k\u00f6p bolmagy nyrhlary de\u0148lem\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6red\u00fd\u00e4r, seb\u00e4bi olary\u0148 \u00f6nd\u00fcr\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmi birme\u0148ze\u015f we bir h\u00e4si\u00fdetli. \u00d6nd\u00fcrijileri\u0148 k\u00f6p bolmagy olary\u0148 ha\u00fdsy hem bolsa birini\u0148 hereketini\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen bazary\u0148 \u00fdagda\u00fdyna k\u00e4nbir t\u00e4sir edip bilmese gerek.<\/p>\n<p><strong>Monopolistik <\/strong><strong>b\u00e4sde\u015flik<\/strong>-mu\u0148a gatna\u015fyjylar bir-birini\u0148k\u00e4 me\u0148ze\u015fr\u00e4k \u00f6n\u00fcmleri bazara \u00e7ykar\u00fdarlar. Monopolistik b\u00e4sde\u015flik \u015fertinde\u00a0 esasan dermanhanalar,\u00a0 restoranlar we halky\u0148 sarp ed\u00fd\u00e4n harytlary \u00f6nd\u00fcrijiler i\u015fle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<em>\u00a0<b>T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u00f1 mugallymy To\u00fdly Orazow<\/b><\/em><b><\/b><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e4sde\u015fligi\u0148 \u00f6sen we \u00f6smedik bazarlar bar. B\u00e4sde\u015flik \u00f6sen bazarda \u015fu a\u015fakdaky \u015fertler bolmaly: Bu bazarda esasan k\u00f6p \u00f6nd\u00fcrijiler (satyjylar) bar; Bazardaky \u00f6n\u00fcmler h\u00e4si\u00fdetleri we ba\u015fga taraplary bo\u00fdun\u00e7a birme\u0148ze\u015f bolmaly; Alyjylara bazary\u0148 teklip ed\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmleri barada doly maglumat berlen\u00a0 bolmaly; Bazara erkin, hi\u00e7 hili p\u00e4sgel\u00e7iliksiz girip-\u00e7ykmak m\u00fcmkin\u00e7iligi bolmaly. B\u00e4sde\u015flik \u00f6smedik bazarlar: arassa monopoli\u00fda, oligopolistik b\u00e4sde\u015flikli, arassa [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17391,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17360"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22499,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17360\/revisions\/22499"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17391"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}