{"id":17375,"date":"2022-12-25T21:56:08","date_gmt":"2022-12-25T16:56:08","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=17375"},"modified":"2022-12-27T20:36:27","modified_gmt":"2022-12-27T15:36:27","slug":"adamyn-we-rayatyn-hukuk-goraglylygynyn-konstitusion-hukuk-kepillendirmesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=17375","title":{"rendered":"ADAMY\u0147 WE RA\u00ddATY\u0147 HUKUK GORAGLYLYGYNY\u0147 KONSTITUSION-HUKUK KEPILLENDIRMESI"},"content":{"rendered":"<p>Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowy\u0148 parasatly \u00fdolba\u015f\u00e7ylygynda berkarar d\u00f6wletimiz \u00f6s\u00fc\u015fleri\u0148 bedew batly depgini bilen \u00f6\u0148e bar\u00fdar. M\u00e4hriban halkymyzy\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f derejesini gowulandyrmak, olary\u0148 sosial goragyny kepillendirmek babatda en\u00e7eme tagallalar edil\u00fd\u00e4r. D\u00f6wlet ba\u015ftutanlygyna ge\u00e7en ilkinji g\u00fcn\u00fcnden ba\u015flap, hormatly Prezidentimiz: \u00abBizi\u0148 esasy maksadymyz m\u00e4hriban Watanymyzy\u0148 asudalygyny we howpsuzlygyny, durmu\u015f-ykdysady ta\u00fddan \u00f6s\u00fc\u015fini, halkymyzy\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f derejesini mundan be\u00fdl\u00e4k-de \u00fdokarlandyrmagy, b\u00fctin d\u00fcn\u00fd\u00e4de parahat\u00e7ylygy hem-de \u00f6zara ynany\u015fmagy berkitmegi \u00fcpj\u00fcn etmekdir\u00bb di\u00fdip, halkymyzy\u0148 parahat, asuda, bolelin durmu\u015fyny goramaklygy \u00fdurdumyzy\u0148 i\u00e7eri we da\u015fary sy\u00fdasatyny\u0148 esasy maksady h\u00f6km\u00fcnde kesgitledi[1]. Munu\u0148 \u00f6zi bolsa, demokratik, hukuk we d\u00fcn\u00fdewi d\u00f6wletimizi\u0148 s\u00f6z\u00fc\u0148 doly manysynda ra\u00fdat jemgy\u00fdetini kemala getirmegi\u0148 \u00fdolunda ynamly \u00f6\u0148e bar\u00fdandygyny\u0148, adam hukuklaryny\u0148 goragyny\u0148 barha \u00fdokarlandyryl\u00fdandygyny\u0148 a\u00fddy\u0148 subutnamasydyr.<br \/>\nEsasy Kanunymyz d\u00f6wletimizi\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 sy\u00fdasy-hukuk bin\u00fdady, \u015fe\u00fdle hem adamy\u0148 we ra\u00fdaty\u0148 hukuklaryny\u0148 we azatlyklaryny\u0148 kepili bolup \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Konstitusi\u00fda adamy\u0148 we ra\u00fdaty\u0148 hukuklaryny\u0148 many-mazmunyny \u00e7u\u0148la\u015fdyr\u00fdar, olary\u0148 \u00f6smeginde we k\u00e4mille\u015fmeginde esasy bin\u00fdat bolup \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. Esasy Kanunymyzda her bir adamy\u0148 dyn\u00e7 almaga; \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f ja\u00fdyna; saglygyny gorap saklamaga; jany we saglygy \u00fc\u00e7in amatly da\u015fky gur\u015fawa, onu\u0148 \u00fdagda\u00fdy barada hakyky maglumata; bilim almaga we medeni durmu\u015fa gatna\u015fmaga bolan hukugy hem-de ra\u00fdatlary\u0148 \u00fda\u015fy bo\u00fdun\u00e7a, n\u00e4saglan, ma\u00fdyp bolan, i\u015fe ukyplylygyny, ekle\u00fdjisini \u00fditiren, i\u015fsiz bolan halatynda we ga\u00fdry kanuny esaslar bo\u00fdun\u00e7a durmu\u015f \u00fcpj\u00fcn\u00e7iligine hukugyny\u0148 bardygy be\u00fdan edil\u00fd\u00e4r. Konstitusi\u00fdamyzy\u0148 4-nji maddasyna \u015fe\u00fdle bellenil\u00fd\u00e4r: \u00abT\u00fcrkmenistanda jemgy\u00fdeti\u0148 we d\u00f6wleti\u0148 i\u0148 \u00fdokary gymmatlygy adamdyr. Adamy goramak, goldamak we o\u0148a hyzmat etmek d\u00f6wlet h\u00e4kimi\u00fdet edaralaryny\u0148 ba\u015f wezipeleridir. D\u00f6wlet her bir ra\u00fdatyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcnde jogapk\u00e4rdir we \u015fahsy\u00fdeti\u0148 erkin \u00f6smegi \u00fc\u00e7in \u015fertleri\u0148 d\u00f6redilmegini \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r, ra\u00fdaty\u0148 janyny, at-abra\u00fdyny, mertebesini, azatlygyny, \u015fahsy eldegrilmesizligini, tebigy we a\u00fdryba\u015fgalanmaz hukuklaryny gora\u00fdar\u00bb[2].<br \/>\nHukuk d\u00f6wletimizde her bir adamy\u0148 hukuklaryny\u0148 we azatlyklaryny\u0148 goramak, \u015fol sanda onu\u0148 kepilligini \u00fdokarlandyrmak d\u00f6wlet sy\u00fdasatyny\u0148 ileri tutul\u00fdan ugrudyr. Hormatly Prezidentimizi\u0148 \u00abWatan di\u0148e halky bilen Watandyr! D\u00f6wlet di\u0148e halky bilen d\u00f6wletdir!\u00bb di\u00fden \u015fygary wezipesine giri\u015fen ilkinji g\u00fcn\u00fcnden ba\u015flap \u00f6\u0148e s\u00fcrmegi, \u00fdurdumyzda asudalygy, agzybirligi \u00fcpj\u00fcn etmek, Watanymyzy\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fi, halkymyzy\u0148 abadan \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy, r\u00f6w\u015fen geljegi bilen bagly kanun\u00e7ylygy hem-de hukuk tertibini berkitmek barada ed\u00fd\u00e4n talaplary we parasatly hukuk sy\u00fdasaty Berkarar d\u00f6wleti\u0148 t\u00e4ze e\u00fd\u00fdamyny\u0148 Galkyny\u015fy d\u00f6wr\u00fcni ba\u015fdan ge\u00e7ir\u00fd\u00e4n eziz Di\u00fdarymyzda adam hukuklaryny\u0148 goraglylygyny\u0148 ba\u015flangy\u00e7 esaslaryny emele getir\u00fd\u00e4r.<br \/>\nEsasy Kanunymyzda adamy\u0148 we ra\u00fdaty\u0148 hukuklary, azatlyklary, olary\u0148 durmu\u015fa ge\u00e7irilmegini\u0148 we ygtybarly goragyny\u0148 esas go\u00fdujy ba\u015flangy\u00e7lary, \u015fol sanda, adamy\u0148 \u015fahsy eldegrilmesizligini\u0148, erkinligini\u0148, at-abra\u00fdyny\u0148 we mertebesini\u0148 \u00fdokary kepillikleri babatda berkidilen ynsanperwer kadalar, Gara\u015fsyz d\u00f6wletimizi\u0148 halkara resminamalary esasynda \u00f6z \u00fcst\u00fcne alan bor\u00e7namalaryna ygrarlydygyny we Konstitusi\u00fdamyzy\u0148 kadalaryny\u0148 halkara hukugyny\u0148 \u00e4hlumumy ykrar edilen \u00fd\u00f6relgeleri bilen sazla\u015fykly utga\u015f\u00fdandygyny g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmenistan \u00fdurdumyzy\u0148 hukuk ulgamy Adamy\u0148 hukuklaryny\u0148 \u00c4hlumumy Jarnamasynda, Adam hukuklaryny we esasy azatlyklaryny goramak hakyndaky \u00ddewropa Konwensi\u00fdasynda, Ra\u00fdat we sy\u00fdasy hukuklar hakyndaky halkara \u00c4htnamasynda we \u015fu babatda d\u00fcn\u00fd\u00e4 bileli\u015figi tarapyndan umumylykda ykrar edilen be\u00fdleki namalarda g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutulan adamy\u0148 we ra\u00fdaty\u0148 hukuklaryny\u0148 ileri tutulmagyny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4r.<br \/>\nAdam hukuklaryny\u0148 \u00c4hlumumy Jarnamasyny\u0148 1-nji maddasynda \u00e4hli adamlar mertebe we hukuklar babatda azat we de\u0148 bolup dogul\u00fdandygy bellenil\u00fd\u00e4r[3]. Adam hukuklaryny goramagy\u0148 g\u00f6zba\u015fy bolup duran bu hukuk kadasy \u00fdurdumyzy\u0148 jemgy\u00fdet\u00e7ilik durmu\u015fyny\u0148 \u00e4hli ugurlarynda gi\u0148den orna\u015fandyr. Konstitusi\u00fdamyzy\u0148 26-njy maddasynda berkarar d\u00f6wletimizde hem adamy\u0148 hukuklary we azatlyklary eldegrilmesizdigi hem-de a\u00fdryba\u015fgalanmasyzdygy, Konstitusi\u00fda we kanunlara la\u00fdyk gelme\u00fd\u00e4n bolsa, adam hukuklaryny we azatlyklaryny \u00e7\u00e4klendirm\u00e4ge hi\u00e7 kimi\u0148 hakyny\u0148 \u00fdokdugy kepillendiril\u00fd\u00e4r[1].<br \/>\nHormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowy\u0148 \u00fdolba\u015f\u00e7ylygynda t\u00fcrkmen halkyny\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f derejesini yzygiderli gowulandyrmaga g\u00f6n\u00fckdirilen gi\u0148 gerimli maksatnamalary we me\u00fdilnamalary \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n \u00f6zgertmeler sy\u00fdasaty batly depginde amala a\u015fyryl\u00fdar. Gara\u015fsyz, Bitarap T\u00fcrkmenistan d\u00f6wletimiz halkara gi\u0148i\u015fliginde d\u00f6redijilikli hyzmatda\u015flyk sy\u00fdasatyny \u00fcst\u00fcnlikli durmu\u015fa ge\u00e7ir\u00fd\u00e4r, \u00e4hlumumy parahat\u00e7ylygy we durnukly \u00f6s\u00fc\u015fi gazanmak \u00fc\u00e7in adam hukuklary, \u015fe\u00fdle hem gender de\u0148hukuklylygy \u00fcpj\u00fcn etmek babatynda Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 agentlikleri bilen hyzmatda\u015flygy\u0148 ugurlaryny gi\u0148eltm\u00e4ge a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet ber\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentini\u0148 2021-nji \u00fdyly\u0148 16-nji aprelind\u00e4ki Karary bilen \u00abT\u00fcrkmenistanda adam hukuklary bo\u00fdun\u00e7a 2021-2025-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in hereketleri\u0148 milli Me\u00fdilnamasy\u00bb hormatly Prezidentimizi\u0148 milli kanun\u00e7ylygymyzy halkara hukugyny\u0148 umumy ykrar edilen kadalaryna la\u00fdyklykda k\u00e4mille\u015fdirmek, \u015fol sanda adam hukuklary babatynda T\u00fcrkmenistany\u0148 halkara bor\u00e7namalaryny\u0148 gy\u015farnyksyz \u00fderine \u00fdetirilmegini\u0148 hukuk esaslaryny \u00fcpj\u00fcn ed\u00fd\u00e4n milli kanun\u00e7ylygymyzy \u00f6zgertmek bo\u00fdun\u00e7a \u00f6\u0148de go\u00fdan wezipelerini, adamy\u0148 we ra\u00fdaty\u0148 hukuklaryny goramagy\u0148 gi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7iliklerini durmu\u015fa ge\u00e7irmekde uly \u00e4hmi\u00fdete e\u00fde bol\u00fdar.<br \/>\nT\u00fcrkmenistany\u0148 Konstitusi\u00fdasyny\u0148 29-njy maddasynda erkekleri\u0148 we a\u00fdallary\u0148 de\u0148 hukuklary we azatlyklary, \u015fe\u00fdle hem olary durmu\u015fa ge\u00e7irmek \u00fc\u00e7in de\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri kepillendiril\u00fd\u00e4r[1]. Bu babatdaky esasy i\u015fler T\u00fcrkmenistany\u0148 Prezidentimizi\u0148 2020-nji \u00fdyly\u0148 4-nji debaryndaky Karary bilen tassyklanan \u00abT\u00fcrkmenistanda gender de\u0148ligi bo\u00fdun\u00e7a 2021-2025-nji \u00fdyllar \u00fc\u00e7in Hereketleri\u0148 Milli Me\u00fdilnamasy\u00bb esasynda amala a\u015fyryl\u00fdar.<br \/>\n\u00abHalky\u0148 Arkadagly zamanasy\u00bb \u00fdylynda d\u00f6wlet Ba\u015ftutanymyzy\u0148 tagallalary netijesinde \u00fdurdumyzy\u0148 ra\u00fdatlaryny\u0148 konstitusion hukuklaryny \u00fcpj\u00fcn etm\u00e4ge yzygiderli \u00fcns berilmegi m\u00e4hriban halkymyzda jemgy\u00fdet\u00e7ilik i\u015fje\u0148ligine h\u00f6wes d\u00f6red\u00fd\u00e4r. T\u00fcrkmenistany\u0148 Konstitusi\u00fdasy 30 \u00fdyly\u0148 dowamynda bizi\u0148 d\u00f6wletimizi\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini t\u00e4ze belentliklere g\u00f6terdi, okgunly \u00f6\u0148e bar\u00fdan Gara\u015fsyz d\u00f6wletimizde sy\u00fdasy asudalygy, halk bitew\u00fcligini mundan be\u00fdl\u00e4k-de berkitdi. Berkarar d\u00f6wletimizi\u0148 t\u00e4ze e\u00fd\u00fdamyny\u0148 Galkyny\u015fy d\u00f6wr\u00fcnde hem \u00fdurdumyzy\u0148 Esasy Kanuny halkymyzy\u0148 bagty\u00fdar durmu\u015fyny\u0148 hukuk kepili bolup \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>EDEBI\u00ddATLAR:<\/strong><br \/>\n<strong>\u00abT\u00fcrkmenistan\u00bb gazeti, 20.03.2022\u00fd.<\/strong><br \/>\n<strong>T\u00fcrkmenistany\u0148 Konstitusi\u00fdasy. \u2013 A.: T\u00fcrkmen d\u00f6wlet ne\u015fir\u00fdat gullugy, 2020.<\/strong><br \/>\n<strong>Adamy\u0148 hukuklaryny\u0148 \u00c4hlumumy Jarnamasy, 10.12.1948\u00fd.<\/strong><br \/>\n<strong>\u00abT\u00fcrkmenistany\u0148 Konstitusi\u00fdasyna \u00fc\u00fdtgetmeler we go\u015fma\u00e7alar girizmek hakynda\u00bb T\u00fcrkmenistany\u0148 Konstitusion kanuny, 25.09.2020\u00fd.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0<em><strong>G\u00f6zel GUTLY\u00ddEWA,<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halkara ynsanperwer ylymlary we \u00f6s\u00fc\u015f uniwersitetini\u00f1 mugallymy\u00a0<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedowy\u0148 parasatly \u00fdolba\u015f\u00e7ylygynda berkarar d\u00f6wletimiz \u00f6s\u00fc\u015fleri\u0148 bedew batly depgini bilen \u00f6\u0148e bar\u00fdar. M\u00e4hriban halkymyzy\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f derejesini gowulandyrmak, olary\u0148 sosial goragyny kepillendirmek babatda en\u00e7eme tagallalar edil\u00fd\u00e4r. D\u00f6wlet ba\u015ftutanlygyna ge\u00e7en ilkinji g\u00fcn\u00fcnden ba\u015flap, hormatly Prezidentimiz: \u00abBizi\u0148 esasy maksadymyz m\u00e4hriban Watanymyzy\u0148 asudalygyny we howpsuzlygyny, durmu\u015f-ykdysady ta\u00fddan \u00f6s\u00fc\u015fini, halkymyzy\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdy\u015f-durmu\u015f derejesini mundan be\u00fdl\u00e4k-de \u00fdokarlandyrmagy, b\u00fctin d\u00fcn\u00fd\u00e4de [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17389,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17375"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17390,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17375\/revisions\/17390"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17389"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}