{"id":17875,"date":"2025-09-17T14:26:08","date_gmt":"2025-09-17T09:26:08","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=17875"},"modified":"2025-09-18T18:44:39","modified_gmt":"2025-09-18T13:44:39","slug":"halkara-ene-dili-guni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=17875","title":{"rendered":"Halkara ene dili g\u00fcni"},"content":{"rendered":"<p>Dil milleti\u0148 ruhy hazynasy hasaplan\u00fdar. Her bir milleti\u0148 be\u00fdleki halklardan tapawutlandyr\u00fdan a\u00fdratynlygy onu\u0148 ene dilidir. \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcnde uly halky\u0148 we i\u0148 ki\u00e7i milleti\u0148 dil bazasyny goramak gaty m\u00f6h\u00fcm mesele bolup dur\u00fdar. Her \u00fdyly\u0148 21-nji fewralynda bellenil\u00fd\u00e4n Halkara ene dili g\u00fcni, \u00ddUNESKO-ny\u0148 Ba\u015f konferensi\u00fdasyny\u0148 karary bilen 1999-njy \u00fdylda d\u00f6redilip, onu\u0148 esasy maksady \u00fditmek howpy aban\u00fdan dilleri goramaga g\u00f6n\u00fckdirilendir. Bu halkara g\u00fcni 2000-nji \u00fdyldan b\u00e4ri b\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4de bellenilip ge\u00e7il\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki wagtda d\u00fcn\u00fd\u00e4de 6000 t\u00f6weregi dil bar we olary\u0148 43 g\u00f6teriminde geple\u00fd\u00e4nleri\u0148 sany barha azalyar. Bilim we jemgy\u00fdet\u00e7ilik ulgamynda di\u0148e m\u00fc\u0148den gowrak dil m\u00f6h\u00fcm orny e\u00fdele\u00fd\u00e4r. Birle\u015fen Milletler Guramasyny\u0148 Ba\u015f Assamble\u00fdasy 2007-nji \u00fdyly\u0148 16-njy ma\u00fdynda Bilim, Ylym we medeni gurama bolan \u00ddUNESKO &#8211; ny\u0148 Ba\u015f konferensi\u00fdasynda, 2005-nji \u00fdyly\u0148 20-nji okt\u00fdabryndaky 33-nji mejlisinde kabul eden kararyna la\u00fdyklykda, 2008-nji \u00fdyl &#8220;Halkara diller \u00fdyly&#8221; di\u00fdlip yglan edildi we durmu\u015fa ge\u00e7irmekde esasy edara h\u00f6km\u00fcnde \u00ddUNESKO bellendi. Bu ba\u015flangy\u00e7 di\u0148e bir ene dil bilen baglan\u015fykly meseleleri \u00fdokarlandyrmak bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 d\u00fcrli k\u00fcnjeklerinde k\u00f6p dilli bolmak sy\u00fdasatyny durmu\u015fa ge\u00e7irmek isle\u00fd\u00e4n d\u00f6wletler bilen hyzmatda\u015flygy saklamaga g\u00f6n\u00fckdirlendir. K\u00f6p milletli \u00fdurtlarda, ene dili\u0148 ma\u015fgalada \u00fd\u00fcrg\u00fcnliligi, aslynda \u00fdurdu\u0148 ba\u00fdlygy h\u00f6km\u00fcnde garal\u00fdar. Her dili\u0148 \u00fditmezligi we onu\u0148 \u00f6smekligi \u00fc\u00e7in esasy \u015fert\u0131, o\u0148a beril\u00fd\u00e4n bahasyna degi\u015flidir. Adam \u00f6z\u00fcni\u0148 ene diline bu\u00fdsansa, \u015fol belentlikde hem medeni\u00fdetini, ata-babalaryndan galan miraslary goramakda we \u00f6sd\u00fcrmekde ba\u015farja\u0148 bol\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Gummanow Ahmet<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 118-nji toparyny\u0148 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dil milleti\u0148 ruhy hazynasy hasaplan\u00fdar. Her bir milleti\u0148 be\u00fdleki halklardan tapawutlandyr\u00fdan a\u00fdratynlygy onu\u0148 ene dilidir. \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcnde uly halky\u0148 we i\u0148 ki\u00e7i milleti\u0148 dil bazasyny goramak gaty m\u00f6h\u00fcm mesele bolup dur\u00fdar. Her \u00fdyly\u0148 21-nji fewralynda bellenil\u00fd\u00e4n Halkara ene dili g\u00fcni, \u00ddUNESKO-ny\u0148 Ba\u015f konferensi\u00fdasyny\u0148 karary bilen 1999-njy \u00fdylda d\u00f6redilip, onu\u0148 esasy maksady \u00fditmek howpy aban\u00fdan dilleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":17878,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17875"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17875"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25015,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17875\/revisions\/25015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17878"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}