{"id":18381,"date":"2023-04-10T18:29:57","date_gmt":"2023-04-10T13:29:57","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=18381"},"modified":"2023-04-10T18:33:15","modified_gmt":"2023-04-10T13:33:15","slug":"18381","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=18381","title":{"rendered":"USSAT  ZENANLARYMYZY\u0147 G\u00d6ZELLIGI"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-18383\" src=\"https:\/\/newashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1.-Ikatyok-barada-rowayat-1926y.-15-245sm.-Kagyz-akwarel.-300x195.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"195\" srcset=\"https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1.-Ikatyok-barada-rowayat-1926y.-15-245sm.-Kagyz-akwarel.-300x195.jpg 300w, https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1.-Ikatyok-barada-rowayat-1926y.-15-245sm.-Kagyz-akwarel.-768x500.jpg 768w, https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1.-Ikatyok-barada-rowayat-1926y.-15-245sm.-Kagyz-akwarel.-696x453.jpg 696w, https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1.-Ikatyok-barada-rowayat-1926y.-15-245sm.-Kagyz-akwarel.-645x420.jpg 645w, https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/1.-Ikatyok-barada-rowayat-1926y.-15-245sm.-Kagyz-akwarel..jpg 991w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p>T\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungatyny\u0148 esasy \u017eanrlaryny\u0148 biri grafika sungatydyr. T\u00fcrkmenistany\u0148 \u015fekillendiri\u015f sungaty muze\u00fdini\u0148 t\u00fcrkmen grafika gaznahanasynda saklan\u00fdan ilkinji suratke\u015fleri\u0148 \u00fdagny A\u015fgabatdaky g\u00fcndogar sungatlary\u0148 zarp\u00e7y mekdebi\u0148 u\u00e7urumlary B.Nuraly, S.Begl\u00fdarow, \u00dde.Skoblina, O.Mizgir\u00fdowa, N.Kostenko, O.Ponomar\u00fdow, W.Demidenkow we ba\u015fgalary\u0148 eserlerini g\u00f6rkezmek bolar. T\u00fcrkmen grafika sungaty \u00f6z g\u00f6zba\u015fyny 1920-nji \u00fdyldan alyp ga\u00fdd\u00fdar. Grafika sungatyny\u0148 d\u00f6re\u00fd\u015fi hem k\u00e4mille\u015fmegi T\u00fcrkmenistanda ilkinji \u00e7eper\u00e7ilik mekdebini esaslandyran suratke\u015fleri\u0148 \u00fdagny: Il\u00fda (Ruwim) Moise\u00fdewi\u00e7 Mazeli\u0148 we Aleksandr Pawlowi\u00e7 Wlady\u00e7ugy\u0148 ady bilen berk baglydyr. Ilkinji grafika eserlerinde t\u00fcrkmen durmu\u015fyna, milli egin-e\u015figine, gadymdan gel\u00fd\u00e4n d\u00e4p-dessurlara, \u00fderli tebigata, rowa\u00fdatlara bolan gyzyklanmalary jemlen\u00fd\u00e4r. Mu\u0148a mysal edip G\u00fcndogar sungatlary\u0148 zarp\u00e7y mekdebi\u0148 u\u00e7urumlaryny\u0148 biri Il\u00fda Mazeli\u0148 okuw\u00e7ysy Da\u015fkentden gelen Olga Fomin\u00e7ina Mizgir\u00fdowany\u0148 (1908-1994) birn\u00e4\u00e7e grafika eseri muze\u00fdde saklan\u00fdar. Olga Mizgir\u00fdowany\u0148 bu akwarel i\u015fleri re\u0148k ba\u00fdlygy bilen tapawutlan\u00fdar. Mu\u0148a mysal edip \u201cIkat\u00fdok barada rowa\u00fdat.1926\u00fd\u201d we \u201cNohurdaky \u00e7ynar barada rowa\u00fdat\u201d atly eserlerini g\u00f6rkezmek bolar. Awtor bu eserlerinde halk d\u0148redijilige, \u00fdagny, rowa\u00fdatlara \u00fd\u00fczlen\u00fd\u00e4r. Suratke\u015fi\u0148 \u201cIkat\u00fdok\u201d atly eserinde agajy\u0148 \u00fcst\u00fcnde g\u00f6z\u00fda\u015f d\u00f6k\u00fcp oturan ikat\u00fdok \u015fekillendirilen. Eseri\u0148 sag gapdalynda bolsa milli ge\u00fdimd\u00e4ki oglany we ot otlap duran iki sany aty \u00e7ekilen. Eserde iki atyny \u00fditiren \u00e7opan oglany barada g\u00fcrr\u00fc\u0148 edil\u00fd\u00e4r. Rowa\u00fdatda a\u00fddyl\u015fyna g\u00f6r\u00e4, \u00e7opan oglan \u015fondan b\u00e4ri gu\u015fa \u00f6wr\u00fclip \u015fol \u00fditiren iki sany atyny g\u00f6zl\u00e4p \u00fd\u00f6r di\u00fdip g\u00fcrr\u00fc\u0148 beril\u00fd\u00e4r. Bu gamgyn rowa\u00fdaty Olga Fomin\u00e7ina \u00f6z eserinde \u00f6r\u00e4n janly we gyzykly be\u00fdan ed\u00fd\u00e4r. Durmu\u015fda ol ke\u015fde nagy\u015flara g\u00f6w\u00fcnlik berip, bu suratda hem uly s\u00f6\u00fdgi bilen olary ulan\u00fdar. Olga Mizgir\u00fdowa t\u00fcrkmen tebigatyny\u0148 g\u00f6zelligini doly g\u00fc\u00fd\u00e7de g\u00f6rkezip bilipdir. Suratke\u015f tebigatdan alnan real \u015fekilleri \u00f6z\u00fc\u00e7e stille\u015fdirip g\u00f6r\u00fd\u00e4r, \u00fdagny geometrik formalara sal\u00fdar. Mysal \u00fc\u00e7in, agajy\u0148 \u00fdapraklaryny romb (pi\u015fme) \u015fekiline, daglary bolsa \u00fc\u00e7bur\u00e7a \u00f6w\u00fcr\u00fd\u00e4r. Awtor t\u00fcrkmen s\u00e4hrany a\u00e7yk re\u0148kler bilen g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. Ol sary, \u00fda\u015fyl, ohra, gyzyl, go\u0148ur, g\u00f6k re\u0148kleri ulanypdyr. Bu re\u0148kler eserde sazla\u015fykda gel\u00fd\u00e4rler. Taslama \u00f6z\u00fcni\u0148 re\u0148k ba\u00fdlygy we \u015fekilleri\u0148 formalary bilen t\u00fcrkmen gelni\u0148 milli ge\u00fdimini-k\u00fcrt\u00e4ni hem \u00fdatlad\u00fdar.<br \/>\n\u015ee\u00fdle hem ussat suratke\u015f zenanlarymyzy\u0148 biri \u00ddelizaweta Andre\u00fdewna Skoblina (1902-1986) stille\u015fdirmede \u00fderine \u00fdetiren i\u015fleri \u00f6z\u00fcni\u0148 taslama gurlu\u015fyny\u0148 a\u00fdratynlygy we \u00fderine \u00fdetiri\u015fini\u0148 ussatlylygy bilen \u00f6z\u00fcne \u00e7ek\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 pero usulynda \u00fderine \u00fdetirilen suratlary hem \u00e7eper-bezeg h\u00e4si\u00fdete e\u00fdedir. Gi\u0148i\u015flik grafik suratke\u015fi\u0148 i\u015flerinde \u015fertlidir. Onu\u0148 \u015fertli bolmagy \u015fekilleri\u0148 tekizligi bilen baglydyr. Eserleri\u0148 \u00fderligi esasan \u00e7yzykly h\u00e4si\u00fdetde i\u015flenendir. Ony suratke\u015f ownuk h\u00fcnji \u00e7yzyklar bilen \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r mu\u0148a mysal edip \u201cItli t\u00fcrkmen gelin\u201d atly eserini g\u00f6rkezmek bolar. Skoblina-Begl\u00fdarowa bir \u015fekili\u0148 \u00e7\u00e4ginde d\u00fcrli g\u00f6z\u00fdetimleri utga\u015fdyr\u00fdar. \u00d6z grafika eserlerinde suratke\u015f zenan olary\u0148 ritm gurlu\u015fyna, \u00fditi sudurlary\u0148 a\u00fddy\u0148 sazla\u015fygyny \u201cGybatke\u015fler\u201d atly eserinde synlamak bolar. Naturany geometriki h\u00e4si\u00fdetde \u00fderine \u00fdetirmekligi\u0148 \u00fcsti bilen \u015fekili\u0148 emele gelmegi, sungat eseri\u0148 \u00f6z\u00fcni\u0148 nagy\u015flama be\u00fdanyna elt\u00fd\u00e4r. \u00ddelizaweta Skoblinany\u0148 \u201cEnelik.1920\u00fd\u201d eserinde suratke\u015f gara \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 i\u00e7inde iki \u00e7agaly zenan ma\u015fgalany suratlandyrypdyr. Bu \u00fc\u00e7 sudurlar \u015fertlidir. Gara \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 inter\u00fderini \u015fe\u00fdle-de figuralary\u0148 ge\u00fdimini yzygiderli haly nagy\u015flary gur\u015fap al\u00fdar. Skoblinany\u0148 \u201cGara \u00f6\u00fdde. 1926\u00fd\u201d atly eserinde \u00fdassyga \u00fdaplanan erkek adam we \u00fdanynda oturan zenan ma\u015fgala \u015fekillendirilen. Suratda zenan ma\u015fgala \u00f6z adamsyna \u00e7a\u00fd deml\u00e4p otyr. Onu\u0148 we adamsyny\u0148 sudurlary geometrik figuralary \u00fdatlad\u00fdar. Bulary\u0148 da\u015f-t\u00f6weregini haly nagy\u015flary gur\u015fap al\u00fdar. Suratlandyrylan figuralar haly nagy\u015flar bilelikde sazla\u015fykda g\u00f6rkezilen.<br \/>\nT\u00fcrkmen taryhyny, medeni mirasyny dikeltmek, a\u00fdawly saklamak, halka \u00fdetirmek, \u015fol gymmatlyklary\u0148 \u00fcsti bilen watana, halka s\u00f6\u00fdgi d\u00f6retmek bo\u00fdun\u00e7a \u00fdurdumyzy\u0148 d\u00f6wlet muze\u00fdlerinde uly i\u015fleri alynyp baryl\u00fdar. T\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungatyny, ge\u00e7mi\u015f taryhyny, medeni\u00fdetini we olary\u0148 h\u00e4zirki d\u00f6wre \u00fdetir\u00fd\u00e4n t\u00e4sirini \u00f6wrenm\u00e4ge gi\u0148 \u00fdol a\u00e7an T\u00fcrkmen Halkyny\u0148 Milli lideri Gahryman Arkadgymyzy\u0148 hem-de Arkadagly Serdarymyzy\u0148 janlary sag, \u00f6m\u00fcrleri uzak, ba\u015flary dik bolsun.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-18384\" src=\"https:\/\/newashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-183x300.jpg\" alt=\"\" width=\"183\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-183x300.jpg 183w, https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3.jpg 283w, https:\/\/newsashgabat.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/3-256x420.jpg 256w\" sizes=\"(max-width: 183px) 100vw, 183px\" \/><\/p>\n<p><strong>BA\u00ddRAMSOLTAN NURNAZAROWA<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00dcRKMENISTANY\u0147 \u015eEKILLENDIRI\u015e SUNGATY MUZE\u00ddINI\u0147 H\u00dcN\u00c4RMENI<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen \u015fekillendiri\u015f sungatyny\u0148 esasy \u017eanrlaryny\u0148 biri grafika sungatydyr. T\u00fcrkmenistany\u0148 \u015fekillendiri\u015f sungaty muze\u00fdini\u0148 t\u00fcrkmen grafika gaznahanasynda saklan\u00fdan ilkinji suratke\u015fleri\u0148 \u00fdagny A\u015fgabatdaky g\u00fcndogar sungatlary\u0148 zarp\u00e7y mekdebi\u0148 u\u00e7urumlary B.Nuraly, S.Begl\u00fdarow, \u00dde.Skoblina, O.Mizgir\u00fdowa, N.Kostenko, O.Ponomar\u00fdow, W.Demidenkow we ba\u015fgalary\u0148 eserlerini g\u00f6rkezmek bolar. T\u00fcrkmen grafika sungaty \u00f6z g\u00f6zba\u015fyny 1920-nji \u00fdyldan alyp ga\u00fdd\u00fdar. Grafika sungatyny\u0148 d\u00f6re\u00fd\u015fi hem k\u00e4mille\u015fmegi T\u00fcrkmenistanda ilkinji \u00e7eper\u00e7ilik mekdebini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":18385,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18381"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18381"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18381\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18387,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18381\/revisions\/18387"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/18385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18381"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18381"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18381"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}