{"id":19819,"date":"2023-11-23T20:16:35","date_gmt":"2023-11-23T15:16:35","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=19819"},"modified":"2023-11-23T20:17:50","modified_gmt":"2023-11-23T15:17:50","slug":"zamananyn-ogly","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=19819","title":{"rendered":"Zamanany\u0148 ogly"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen milletini\u00f1\u00a0 milli \u015fahyry hem be\u00fdik\u00a0 akyldary Magtymguly Pyragy eziz halkyny\u00f1 akyl-payhasyndan d\u00f6r\u00e4n \u201cAz bolsun, uz bolsun\u201d-diyen d\u00fcrd\u00e4ne \u00fcndewine u\u00fdup, d\u00fcn\u00fd\u00e4 we adamzat \u00fda\u015fa\u00fd\u015fyny\u00f1 \u00e4hli taraplary hakynda az we uz, \u015fe\u00fdle hem \u00f6lmez-yitmez \u015fygyrlary miras go\u00fdup gidipdir. Dil ba\u00fdlygyny\u0148 ummanynda \u015fahyry\u0148 \u00f6z dilini go\u00fdup gitmek her bir s\u00f6ze erk ed\u00fd\u00e4ne ba\u015fartma\u00fdan hem bolsa, ol Magtymguly \u00fdaly be\u00fdik medeni\u00fdeti\u0148 i\u00e7inde, ylmy k\u00e4milligi\u0148 hazynasynda \u201cbi\u015fen\u201d\u015fahsy\u00fdeti\u0148 dili hem-de onu\u0148 pelsepesi bu g\u00fcn d\u00fcn\u00fd\u00e4 edebi\u00fdatyna girmekden \u00f6tri, halky\u0148 dil \u00f6l\u00e7egini \u00f6l\u00e7e\u00fd\u00e4n birlik h\u00f6km\u00fcnde \u00f6\u0148e \u00e7yk\u00fdandygyny a\u00fdtmaga her bir t\u00fcrkmen edebi\u00fdat\u00e7ysyny\u0148 hem-de dil\u00e7isini\u0148 haky bardyr. Belki-de Be\u00fdik Magtymguly \u00f6z\u00fcni\u00f1 gysga hem aladadan doly \u00f6mr\u00fcni\u00f1 dowamynda m\u00e4hriban halkyna \u00f6r\u00e4n k\u00f6p \u00f6w\u00fctler edip, sargytlar go\u00fdup gitmek maksady bilen , az hem uz \u00fda \u00f6z s\u00f6zi bilen a\u00fdtsak \u201egysga emma \u015ferhi k\u00f6p\u201c g\u00f6rn\u00fc\u015fii ulanmaga mejbur bolandyr. Elbetde, Magtymgulyny\u00f1 o\u00fd-pikirlerini a\u00e7mak we halk k\u00f6p\u00e7\u00fcligine has d\u00fc\u015fn\u00fcklir\u00e4k be\u00fdan etmek \u00fc\u00e7in edilen i\u015fler az d\u00e4ldir. T\u00fcrkmen alymlaryny\u0148 arasynda Magtymgulyny\u0148 dilini a\u00fdratyn \u00f6wrenmek bilen onu\u0148 dilini\u0148 t\u00fcrkmen dilind\u00e4ki \u00f6w\u00fc\u015fg\u00fcni barada ylmy i\u015fleri ta\u00fd\u00fdarlap, \u015fol i\u015fleri\u0148 i\u0148 wajyby hem bizi\u0148 pikirimiz\u00e7e, Magtymgulyny\u0148 ba\u00fd dilini \u00f6wrenmek hem-de onu\u0148 pikirlerini belli bir galyba salmakdaky ussatlygy hakda g\u00fcrr\u00fc\u0148 a\u00e7mak di\u00fdip d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fd\u00e4ris. \u015ee\u00fdlelikde dili\u0148 d\u00fcrli hazynalar bilen \u201cbezeli\u015fi\u201dhakda g\u00fcrr\u00fc\u0148 a\u00e7mak, megerem, juda \u00fdakymly bolsa gerek.Elbetde bu \u00fdakym,bu ba\u00fdlyk bilen halky\u0148 bu\u00fdsanjy \u00fd\u00fcze \u00e7ykyp biler. Aslynda-da halky\u0148 milli bu\u00fdsanjy onu\u0148 \u00f6z \u015fahyrlarynda ruhyny g\u00f6r\u00fcp hem e\u015fidip bil\u00fd\u00e4nligindedir. Her bir beyik \u015fahsy\u00fdeti\u0148 hakyky ornuna g\u00f6z \u00fdetirmek \u00fc\u00e7in, onu\u0148 ya\u015fap ge\u00e7en d\u00f6wr\u00fcni \u00f6wrenip, ony \u00f6z \u00f6n\u00fcp-\u00f6sen jemgy\u00fdetini\u0148 \u015fol g\u00fcnki \u015fertlerinde hereket etdirmek bilen m\u00fcmkin bolup biler. Muhammet \u015fa bilen agzalalyk bolmadyk bolsa, belki-de Jelaletdini\u0148 kakasy Balh \u015f\u00e4herini ta\u015flap, Anadola 300 kerwen bilen g\u00f6\u00e7 etmezdi. \u00c7ingiz han \u00fdaly be\u00fdik gar\u015fyda\u015fy bolmadykl bolsa, belki-de Jelaletdin Me\u0148gburny d\u00fcn\u00fd\u00e4 me\u015fhur bolup, h\u00e4zire \u00e7enli \u00fderi\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde ady tutulmazdy. Hut \u015fonu\u0148 \u00fdaly- da Magtymgulyny\u0148 \u00fd\u00fcze \u00e7ykmagy \u00fc\u00e7in be\u00fdik bir zaman gerekdigine edebi\u00fdat hut \u201cgara\u015f\u00fdardy\u201d. \u00d6z \u00fdurduny\u0148 Gara\u015fsyzlygyny almak \u00fc\u00e7in, ol \u00fdurda be\u00fdik bir ruhy ga\u00fdtaryp bilmek \u00fc\u00e7in entek wagt gola\u00fdla\u00fdardy. Nurmuhammet Andalyby\u0148 \u00fd\u00fcze \u00e7ykmagyna \u015fert d\u00f6re\u00fd\u00e4rdi. Emma \u015fe\u00fdle agyr \u00fdagda\u00fdlarda-da halkymyz \u00f6z ruhuny saklap, \u00f6z dilini \u00fditirmezlik \u00fc\u00e7in g\u00f6re\u015f\u00fd\u00e4rdi. D\u00f6rt b\u00f6l\u00fcmden ybarat bolan bu kitap hakykatda, gurulmaly T\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 esasy kanunyny\u0148 ugurlaryny d\u00fc\u015f\u00fcndir\u00fd\u00e4r.1747-nji \u00fdylda Nedir\u015fany\u0148 \u00f6ld\u00fcr\u00fclmegini\u0148 yzys\u00fcre onu\u0148 agalyk edip oturan \u00e4girt gi\u0148 topraklary \u00f6z i\u00e7ine al\u00fdan h\u00f6k\u00fcmeti agyr \u00fdagda\u00fda d\u00fc\u015f\u00fcp \u00e7ag\u015fa\u00fdar. Di\u0148e g\u00fc\u00fd\u00e7 bilen saklanyp oturan Azerbe\u00fdjan, G\u00fcrj\u00fcstan, Yrak, Owganystan we be\u00fdleki \u00fdurtlar a\u00fdaga gal\u00fdarlar we \u00f6zba\u015fdak d\u00f6wlet gurmak ugrunda herekete ge\u00e7\u00fd\u00e4rler. Magtymguly bu be\u00fdik i\u015fi ba\u015farmak \u00fc\u00e7in, bir tarapdan, milletimizi\u00f1 m\u00fc\u00f1\u00fdyllyklary\u00f1 dowamynda taryh ussahanasynda s\u00fcnn\u00e4l\u00e4p \u00fdeti\u015fdiren az hem uz atalar s\u00f6zleridir halk d\u00f6redijiligimizi\u00f1 be\u00fdleki pudaklaryndan pe\u00fddalanan bolsa, be\u00fdleki tarapdan hem b\u00fctin g\u00fcndogar edebi\u00fdatinda, belki-de d\u00fcn\u00fd\u00e4de he\u00fdkellere \u00f6wr\u00fclen we her birini\u00f1 a\u00f1yrsynda giden bir d\u00fc\u015f\u00fcnje \u00fdatan atlardyr, adalgalary \u00f6z\u00fcni\u00f1 gi\u00f1 d\u00fc\u015f\u00fcnjelerini be\u00fdan<br \/>\netmek \u00fc\u00e7in \u00f6r\u00e4n yerlikli ulanyp bilipdir. Hut \u015fonu\u00f1 \u00fc\u00e7in hem onu\u00f1 k\u00f6p go\u015fgularyny, yla\u00fdta-da filosofik(pelsepewi) d\u00fc\u015f\u00fcnjelerini halk k\u00f6p\u00e7\u00fcligine has d\u00fc\u015fn\u00fckli\u00a0 be\u00fdan etmek \u00fc\u00e7in en\u00e7eme kitaplar \u00fdazmak bolar hem-de \u00fdazylmalydyr di\u00fdip d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fd\u00e4ris. Pyragyny\u00f1 \u00f6zi hem \u201cMagtymguly s\u00f6z\u00fcm gysga \u015ferhi k\u00f6p\u201d- di\u00fdmek bilen bu pikiri o\u0148lapdyr.<\/p>\n<p><strong>M\u00e4hri Baba\u00fdewa<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen D\u00f6wlet Mali\u00fde institutyny\u0148 Mali\u00fde fakultetini\u0148 2-nji \u00fdyl<br \/>\ntalyby<\/strong><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen milletini\u00f1\u00a0 milli \u015fahyry hem be\u00fdik\u00a0 akyldary Magtymguly Pyragy eziz halkyny\u00f1 akyl-payhasyndan d\u00f6r\u00e4n \u201cAz bolsun, uz bolsun\u201d-diyen d\u00fcrd\u00e4ne \u00fcndewine u\u00fdup, d\u00fcn\u00fd\u00e4 we adamzat \u00fda\u015fa\u00fd\u015fyny\u00f1 \u00e4hli taraplary hakynda az we uz, \u015fe\u00fdle hem \u00f6lmez-yitmez \u015fygyrlary miras go\u00fdup gidipdir. Dil ba\u00fdlygyny\u0148 ummanynda \u015fahyry\u0148 \u00f6z dilini go\u00fdup gitmek her bir s\u00f6ze erk ed\u00fd\u00e4ne ba\u015fartma\u00fdan hem bolsa, ol Magtymguly [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":9848,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19819"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19819"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19819\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19822,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19819\/revisions\/19822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9848"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19819"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19819"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19819"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}