{"id":20066,"date":"2023-12-12T17:28:00","date_gmt":"2023-12-12T12:28:00","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=20066"},"modified":"2023-12-12T17:41:10","modified_gmt":"2023-12-12T12:41:10","slug":"turkmen-halysy-nepisligin-gozbasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=20066","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen halysy- nepisligi\u0148 g\u00f6zba\u015fy."},"content":{"rendered":"<p>Gahryman Arkadagymyz \u201cPa\u00fdhas \u00e7e\u015fmesi\u201d kitabynda: \u201cMilli miras ynsan k\u00e4milligini\u0148 g\u00f6zba\u015fydyr, nepisligi\u0148 hem-de g\u00f6zelligi\u0148 altyn t\u00e4jidir\u201d di\u00fdip milli mirasymyzy\u0148 terbi\u00fde\u00e7ilik \u00e4hmi\u00fdeti, ynsana ed\u00fd\u00e4n ruhy t\u00e4siri dogrusynda belle\u00fd\u00e4r.<br \/>\nDana hem merdana ata\u2013babalarymyz asyrlardan \u2013 asyra, nesillerden \u2013 nesle ge\u00e7irip, biz \u2013 bagty\u00fdar \u00fda\u015flara ba\u00fd hem k\u00e4mil ga\u00fdtalanmajak, ha\u00fdran galdyryjy we bu\u00fdsan\u00e7 d\u00f6rediji milli gymmatlyklary miras galdyrypdyrlar. Bizi\u0148 ba\u00fd hem-de\u00a0 milli mirasymyz umumadamzat gymmatlyklaryny\u0148 a\u00fdrylmaz b\u00f6legine \u00f6wr\u00fclip, ony d\u00f6rediji halkymyza \u015f\u00f6hrat getirdi.<br \/>\n\u015ee\u00fdle milli gymmatlyklarymyzy\u0148 hataryna bolsa \u00f6z\u00fcni\u0148 g\u00f6zba\u015fyny gadymy\u00fdetden alyp ga\u00fdd\u00fdan haly\u00e7ylyk sungatymyzy mysal getirmek bolar. D\u00fcn\u00fd\u00e4de uly me\u015fhurlyga e\u00fde bolan haly\u00e7ylyk sungatymyz halkymyzy\u0148 na\u00fdba\u015fy gymmatlygy, milli bu\u00fdsanjy h\u00f6km\u00fcnde arzylan\u00fdar.<\/p>\n<p>Haly dokma\u00e7ylygyny\u0148 in\u00e7e t\u00e4rleri\u00a0 dokma\u00e7ylar\u00a0 tarapyndan bizi\u0148 g\u00fcnlerimize \u00e7enli dowam etdirilipdir. Haly dokal\u00fdan gural halk arasynda sebite g\u00f6r\u00e4 gurama\u00a0 \u00fda-da d\u00fckan di\u00fdlip atlandyryl\u00fdar. Haly dokma\u00e7ylygynda \u00a0dokmadarak, synny, keser, temen \u00fdaly gurallar pe\u00fddalanyl\u00fdar.<\/p>\n<p>Irki d\u00f6w\u00fcrlerden b\u00e4ri dokalyp gelin\u00fd\u00e4n \u201cGu\u015f g\u00f6lli\u201d halymyz d\u00fcn\u00fd\u00e4de \u00f6z\u00fcni\u0148 owadanlygy, ga\u00fdtalanmajak g\u00f6zelligi \u015fe\u00fdle hem \u00f6z\u00fcni\u0148 gyzyl re\u0148ki bilen \u00e4leme me\u015fhurdyr. H\u00e4zirki d\u00f6w\u00fcrde haly\u00e7y zenanlarymyz \u201c Gu\u015f g\u00f6lli\u201d halyny t\u00e4ze<\/p>\n<p>d\u00f6wrebap g\u00f6rn\u00fc\u015fde, \u00fdagny ak re\u0148kde hem-de g\u00f6llerini sekizbur\u00e7lugy\u0148 i\u00e7inde edip dokadylar. Haly\u00e7ylyk sungaty asyrlary\u0148 dowamynda timarlanyp, nepislenip, k\u00e4mille\u015fip gel\u00fd\u00e4r. Munu\u0148 \u015fe\u00fdledigine irki d\u00f6w\u00fcrde dokalan halylar bilen XX asyrda dokalan we XXI asyrda dokal\u00fdan halylar de\u0148e\u015fdirilende g\u00f6z yetirmek bol\u00fdar. Irki d\u00f6w\u00fcrlerde haly \u00f6n\u00fcmleri \u00f6\u00fd\u00fc\u0148 bezegi bolmak bilen bir hatarda \u00f6\u00fd go\u015flaryny salmakda esasy esbaplary\u0148 biri bolan bolsa, h\u00e4zirki d\u00f6wr\u00fcmizde bezeg \u00fc\u00e7in gi\u0148den ulanyl\u00fdar. D\u00f6w\u00fcr \u00f6zgerdigi\u00e7e, gelin-gyzlary\u0148 el h\u00fcn\u00e4rini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri k\u00e4mille\u015f\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki d\u00f6wr\u00fc\u0148 talaplaryna la\u00fdyk edip dokal\u00fdan haly \u00f6n\u00fcmleri \u00e7itme we kakma g\u00f6rn\u00fc\u015flerinde dokal\u00fdar.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmenlerde haly dokamagy\u0148 t\u00e4rleri k\u00f6pd\u00fcrliligi bilen tapawutlan\u00fdar. Halyny\u0148 s\u00fct\u00fcklerini emele getirmek \u00fc\u00e7in dokma\u00e7ylar iki g\u00f6rn\u00fc\u015fli \u00e7itim pe\u00fddalan\u00fdarlar. Olar:\u00a0\u00fdara we d\u00fcwe \u00e7itimlerdir. \u00ddarada \u00e7itim bir er\u015fi\u0148 arasyndan a\u00fdlanyp , be\u00fdleki eri\u015fdenem ge\u00e7irilip d\u00fcw\u00fcl\u00fd\u00e4r. Bu \u00e7itim \u00fdurdumyzy\u0148<\/p>\n<p>\u00e4hli k\u00fcnjeklerinde gi\u0148 \u00fda\u00fdran. \u00dd\u00f6ne \u00fd\u00fcpl\u00fckleri eri\u015fleri\u0148 arasyndan ge\u00e7irmekde tapawutlary bar. Arheolog S.I.Rudenko Pazyryk halysyny\u0148 d\u00fcwme, Ba\u015fadyr halysyny\u0148 bolsa \u00fdara \u00e7itilendigini \u00fdaz\u00fdar.Bu gadymy usullary\u0148 ikisini\u0148em h\u00e4zirki g\u00fcnlerimize \u00e7enli t\u00fcrkmen dokma\u00e7ylary tarapyndan dowam etdirilmegi haly\u00e7ylyk sungatyny\u0148 ata \u2013 babalarymyz tarapyndan nesilden- nesle ge\u00e7irilip gelin\u00fd\u00e4ndigine \u015fa\u00fdatlyk ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u015eu g\u00fcnki g\u00fcn bu medeni\u00fdet, bu miras t\u00fcrkmen halkyny\u0148 bu\u00fdsanjydyr. Her \u00fdyly\u0148 ma\u00fd a\u00fdyny\u0148 so\u0148ky \u00fdek\u015fenbesinde Milli haly ba\u00fdramy gi\u0148den bellenilip ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. Bulardan ba\u015fga-da 2019-njy \u00fdyly\u0148 12-nji dekabrynda \u00ddUNESKO-ny\u0148 Maddy d\u00e4l medeni mirasy goramak bo\u00fdun\u00e7a H\u00f6k\u00fcmetara komitetini\u0148 nobatdaky 14-nji mejlisini\u0148 dowamynda ,,T\u00fcrkmenistany\u0148 milli haly\u00e7ylyk sungatyny\u201d Adamzady\u0148 maddy d\u00e4l medeni mirasyny\u0148 g\u00f6rn\u00fckli sanawyna girizmek baradaky karary bir agyzdan \u00a0kabul edildi.<\/p>\n<p>Halyda t\u00fcrkmenleri\u0148 kalby bar. T\u00fcrkmen halysy halkymyzy\u0148 jahana pe\u015fge\u015f beren bakylyk \u00e7aparydyr. Bu in\u00e7e sungaty\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 halklaryny\u0148 kalbyny\u0148 t\u00f6r\u00fcnde orun almagyny\u0148 syry hem \u015fundadyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Mahym K\u00d6SSEKOWA,<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148, Agronom\u00e7ylyk h\u00fcn\u00e4rini\u0148 5-nji \u00fdyl talyby.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gahryman Arkadagymyz \u201cPa\u00fdhas \u00e7e\u015fmesi\u201d kitabynda: \u201cMilli miras ynsan k\u00e4milligini\u0148 g\u00f6zba\u015fydyr, nepisligi\u0148 hem-de g\u00f6zelligi\u0148 altyn t\u00e4jidir\u201d di\u00fdip milli mirasymyzy\u0148 terbi\u00fde\u00e7ilik \u00e4hmi\u00fdeti, ynsana ed\u00fd\u00e4n ruhy t\u00e4siri dogrusynda belle\u00fd\u00e4r. Dana hem merdana ata\u2013babalarymyz asyrlardan \u2013 asyra, nesillerden \u2013 nesle ge\u00e7irip, biz \u2013 bagty\u00fdar \u00fda\u015flara ba\u00fd hem k\u00e4mil ga\u00fdtalanmajak, ha\u00fdran galdyryjy we bu\u00fdsan\u00e7 d\u00f6rediji milli gymmatlyklary miras galdyrypdyrlar. Bizi\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":20075,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20066"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20066"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20066\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20067,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20066\/revisions\/20067"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20066"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20066"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20066"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}