{"id":20452,"date":"2024-11-06T18:10:23","date_gmt":"2024-11-06T13:10:23","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=20452"},"modified":"2024-11-06T23:24:32","modified_gmt":"2024-11-06T18:24:32","slug":"turkmenin-adyny-arsa-galdyran","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=20452","title":{"rendered":"T\u00fcrkmeni\u0148 adyny ar\u015fa galdyran"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 g\u00f6rn\u00fckli \u015fahyry Magtymguly Pyragy g\u00fcndogar edebi\u00fdatynda hem \u00f6z\u00fcni\u0148 aja\u00fdyp d\u00f6redijiligi bilen \u00f6\u00e7mejek yz galdyrmagy ba\u015far\u00fdar. Be\u00fdik \u015fahyry\u0148 \u015fygry\u00fdet d\u00fcn\u00fd\u00e4sinde t\u00fcrkmen halkyny\u0148 durmu\u015fy \u00f6z a\u00fddy\u0148 be\u00fdanyny tapypdyr. Magtymguly Pyragyny\u0148 \u015fygyrlary durmu\u015fda dogry \u00fdoly salgy ber\u00fd\u00e4n \u00f6zbolu\u015fly \u00fdol\u00fd\u00f6relgedir. Ol \u00f6z d\u00f6redijilik i\u015fine \u00fda\u015flykdan ba\u015flapdyr. Go\u015fgy d\u00fczmekde k\u00f6p zady kakasy bolan D\u00f6wletm\u00e4mmet Azadydan \u00f6wrenipdir. Magtymguly go\u015fgularyny k\u00f6p\u00e7\u00fcligi\u0148 \u00fc\u00fd\u015fen \u00fderinde, to\u00fd-me\u00fdlisler okap berip, adamlary gahryman\u00e7ylyga, ar-namysly, h\u00fc\u015fg\u00e4r bolmaklyga \u00e7agyrypdyr. Gynansakda \u015fahry\u0148 \u00f6z gol\u00fdazmalary bize gelip \u00fdetm\u00e4ndir. Magtymguly k\u00f6p \u015fygyrlaryny Pyragy lakamy bilen d\u00fcz\u00fcpdir. Onu\u0148 d\u00f6redijiligi XVIII asyr t\u00fcrkmen durmu\u015fyny \u00f6wrenm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4r. Magtymguly \u015fygyrlary, esasan, watan\u00e7ylyk, gahryman\u00e7ylyk, \u00f6w\u00fct-nesihat, sotsial-de\u0148sizlik, y\u015fky-liriki, dostluk barada gumanistik ide\u00fdalarda \u00fdazypdyr.<\/p>\n<p>\u015eahyry\u0148 \u00f6z d\u00f6redijiliginde adamlarda o\u0148at h\u00e4si\u00fdetleri terbi\u00fdelemek we olara \u00f6w\u00fct-nesihat h\u00e4si\u00fdetli \u015fygyrlar d\u00fcz\u00fcpdir. Bu temadan Magtymguly \u201cJanyna degmez\u201d, \u201cDurasy\u0148 geler\u201d, \u201c\u00dd\u00f6r bil\u00e4ni\u201d, \u201cIl \u00fdag\u015fy\u201d, \u201cZor bolar\u201d, \u201cBolar sen\u201d, \u201cA\u00fdrylma\u201d \u00fdaly onlar\u00e7a \u015fygyr \u00fdazypdyr. \u015eahyr bu go\u015fgularynda d\u00f6w\u00fcrde\u015flerine asylly terbi\u00fde bermek, olary\u0148 mert, ar-namysly bolmaklaryny nesihat edip, binamys, namartlary \u00fda\u0148sa alypdyr.<\/p>\n<p>Magtymguly dagynyk \u00fda\u015fan t\u00fcrkmen ta\u00fdpalaryny birle\u015fdirip b\u00fctewi bir d\u00f6wlet d\u00f6retmek isl\u00e4pdir. Bu ide\u00fda \u015fahyry\u0148 \u201cT\u00fcrkmeni\u0148\u201d, \u201cD\u00f6ker bolduk \u00fda\u015fymyz\u201d, \u201cT\u00fcrkmen binasy\u201d \u00fdaly \u015fygyrlarynda \u00f6z be\u00fdanany tap\u00fdar.<\/p>\n<p>Akyldar \u015fahyr dostluk, s\u00f6\u00fdgi temasyndan hem birtopar go\u015fgy \u00fdazypdyr. Bu temadan onu\u0148 \u00abG\u00f6zel sen\u00bb, \u00abG\u00fclzardan a\u00fdryldym\u00bb, \u00abU\u00fdat e\u00fdle\u00fdir\u00bb, \u00abBu derdi\u00bb, \u00abBo\u00fdlary\u0148a\u00bb, \u00abDurasy\u0148 geler\u00bb \u00fdaly en\u00e7eme go\u015fgulary bar. Magtymguly y\u015fky-liriki temada \u00fdazan go\u015fgularynda \u00f6z s\u00f6\u00fdg\u00fclisi Me\u0148li bilen baglany\u015fykly d\u00fcz\u00fcpdir.<\/p>\n<p>Magtymguly \u00f6z d\u00f6w\u00fcrde\u015flerine we \u00f6z\u00fcnden so\u0148ky \u00fdeti\u015fen \u015fahyrlary\u0148 d\u00f6redijiligine uly t\u00e4sir edipdir. Bu t\u00e4sir, yla\u00fdta-da Zelilini\u0148, serkerde \u015fahyr Se\u00fddini\u0148, Kemin\u00e4ni\u0148, Mollanepesi\u0148, M\u00e4t\u00e4jini\u0148 d\u00f6redijiliginde g\u00f6r\u00fcn\u00fd\u00e4r. Magtymguly \u015fahyry garagalpaklary\u0148 be\u00fdik \u015fahyry Berdimyrat Berdak (1827-1900) hem halypasy hasaplapdyr. Ol bu barada \u00abYzlardym men\u00bb di\u00fden \u015fygrynda \u015fe\u00fdle \u00fdaz\u00fdar:<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Magtymgulyny men okap,<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>S\u00f6zlerini etdim togap.<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>Kemi barmy beri\u0148 jogap?<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em><strong>\u015eol \u015fahyry yzlardym men.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Magtymguly pyragy Atasary di\u00fdil\u00fd\u00e4n \u00e7e\u015fm\u00e4ni\u0148 bo\u00fdunda, So\u0148udagy\u0148 \u00fdanynda aradan \u00e7yk\u00fdar. Ony kakasyny\u0148 \u00fdanynda \u201cGarry molla\u201d gonam\u00e7ylygynda ja\u00fdlapdyrlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><b><i>AHMEDOWA Sewara,<\/i><\/b><\/p>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><strong><em>D\u00f6wletm\u00e4mmet Azady adyndaky T\u00fcrkmen milli d\u00fcn\u00fd\u00e4 dilleri institutyny\u0148 talyby.<\/em><\/strong><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><em><strong>Halypa mugallymy: M\u00e4likow Myrat<\/strong><\/em><\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 g\u00f6rn\u00fckli \u015fahyry Magtymguly Pyragy g\u00fcndogar edebi\u00fdatynda hem \u00f6z\u00fcni\u0148 aja\u00fdyp d\u00f6redijiligi bilen \u00f6\u00e7mejek yz galdyrmagy ba\u015far\u00fdar. Be\u00fdik \u015fahyry\u0148 \u015fygry\u00fdet d\u00fcn\u00fd\u00e4sinde t\u00fcrkmen halkyny\u0148 durmu\u015fy \u00f6z a\u00fddy\u0148 be\u00fdanyny tapypdyr. Magtymguly Pyragyny\u0148 \u015fygyrlary durmu\u015fda dogry \u00fdoly salgy ber\u00fd\u00e4n \u00f6zbolu\u015fly \u00fdol\u00fd\u00f6relgedir. Ol \u00f6z d\u00f6redijilik i\u015fine \u00fda\u015flykdan ba\u015flapdyr. Go\u015fgy d\u00fczmekde k\u00f6p zady kakasy bolan D\u00f6wletm\u00e4mmet Azadydan \u00f6wrenipdir. Magtymguly go\u015fgularyny [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":20496,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20452"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20452"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20452\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23147,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20452\/revisions\/23147"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20496"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20452"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20452"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20452"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}