{"id":20464,"date":"2025-05-26T22:03:38","date_gmt":"2025-05-26T17:03:38","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=20464"},"modified":"2025-05-26T22:03:18","modified_gmt":"2025-05-26T17:03:18","slug":"sanly-bilim-osdurilyar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=20464","title":{"rendered":"Sanly bilim \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4r"},"content":{"rendered":"<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 t\u00e4ze e\u00fd\u00fdamyny\u0148 Galkyny\u015fy d\u00f6wr\u00fcnde durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet sy\u00fdasatyny\u0148 ileri tutul\u00fdan ugurlaryny\u0148 hatarynda sanly bilim ulgamyny hemmetarapla\u00fdyn \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00ddurdumyzy\u0148 \u00e4hli k\u00fcnjeklerinde gurlup ulanylmaga beril\u00fd\u00e4n t\u00e4ze d\u00f6wrebap bilim ojaklaryny\u0148 h\u00e4zirki zaman \u00f6sen innowasion tehnologi\u00fdalar bilen enjamla\u015fdyrylmagy sanly bilim ulgamyny\u0148 \u00fcst\u00fcnlikli durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. XXI asyrda tehnologik ylmy \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 tizligi has hem batly depginde art\u00fdar. Meselem, mekdepd\u00e4ki adaty tagtany\u0148 deregine h\u00e4zirki wagtda interaktiw panel ulanyl\u00fdar. Bilim ulgamy d\u00f6wrebap tehnologi\u00fdalar bilen de\u0148 gadam ur\u00fdar we d\u00f6wr\u00fc\u0148 talaplaryna la\u00fdyk getiril\u00fd\u00e4r. Bu ulgamdaky t\u00e4ze tehnologi\u00fdalar durmu\u015f-ykdysady we tehnologik \u00f6zgertmeler bilen baglylykda k\u00e4mille\u015fdiril\u00fd\u00e4r. Bu bolsa \u00fda\u015flary\u0148 h\u00fcn\u00e4r \u00f6wrenmek bilen bagly i\u015fini\u0148 h\u00e4si\u00fdetini\u0148 we hilini\u0148 \u00f6zgerdilmegine m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6red\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00ddurdumyzy\u0148 okuw mekdeplerinde \u00abSanly bilim ulgamy\u00bb atly portal taslamasyny\u0148 \u00fdola go\u00fdulmagy, bilim ojaklarynda telek\u00f6pri arkaly okuw sapaklaryny\u0148, internet b\u00e4sle\u015fiklerini\u0148 ge\u00e7irilmegi beril\u00fd\u00e4n bilimi\u0148 hilini \u00fdokarlandyrmakda, okatmagy\u0148 usullaryny k\u00e4mille\u015fdirmekde, \u00f6\u0148debaryjy tejribelerden pe\u00fddalanmakda \u00e4girt uly \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir. \u00c4hli amatlyklary \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n sanly elektron portaly\u0148 \u00fcsti bilen sarp edil\u00fd\u00e4n wagt ep-esli tyg\u015fytlanyp, \u00fda\u015f nesli\u0148 ylym-bilim derejesini\u0148 artmagyna uly t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>H\u00e4zirki wagtda sanly bilim ulgamy bilen birlikde sanly ykdysady\u00fdete ge\u00e7mek zerur bolup dur\u00fdar. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7inem ylmy\u0148 jemgy\u00fdet\u00e7ilik we d\u00f6wlet durmu\u015fynda m\u00f6h\u00fcm orny e\u00fdele\u00fd\u00e4ndigi bilen baglylykda, \u00fdurdumyzda \u00fdokary h\u00fcn\u00e4rli ylmy i\u015fg\u00e4rleri\u0148, \u00fda\u015f alymlary\u0148 ta\u00fd\u00fdarlanylmagyna a\u00fdratyn \u00fcns beril\u00fd\u00e4r. \u00c7\u00fcnki jemgy\u00fdeti\u0148 d\u00f6redijilik kuwwatyny i\u015fje\u0148le\u015fdirmek sanly ykdysady\u00fdeti dolandyrmak babatda \u00fda\u015f alymlary\u0148 we k\u00e4mil h\u00fcn\u00e4rmenleri\u0148 ta\u00fd\u00fdarlanmagy m\u00f6h\u00fcmdir. \u00ddokary h\u00fcn\u00e4r derejesini ber\u00fd\u00e4n bilim edaralaryny\u0148 maglumat-aragatna\u015fyk tehnologi\u00fdalary, ykdysady-matematiki usullary we \u00fcl\u0148\u00fcleri ulanmagy\u0148 esasynda, dolandyry\u015f hem-de ykdysady \u00e7\u00f6zg\u00fctleri\u0148 algoritmlerini pe\u00fddalanmagy\u0148 derejesini\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fi bo\u00fdun\u00e7a \u00fdurdumyzy\u0148 \u00f6\u0148d\u00e4ki orunlarda bolmagyny d\u00f6w\u00fcr talap ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Bazar gatna\u015fyklaryna mahsus \u015fertlerde k\u00e4mil h\u00fcn\u00e4rmenleri ta\u00fd\u00fdarlamakda b\u00e4sde\u015flige ukyplylyk we z\u00e4hmete u\u00fdgunla\u015fmak \u00fdaly h\u00e4si\u00fdetleri kemala getirmegi\u0148 we \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 esasy wezipeleri\u0148 birine \u00f6wr\u00fclmegi tebigydyr. \u015eunda zerur bolan bilimleri\u0148 sanly g\u00f6rn\u00fc\u015fde alynmagy, onu\u0148 yzygiderli k\u00e4mille\u015fdirilmegi uly \u00e4hmi\u00fdete e\u00fdedir.<\/p>\n<p>Halkara tejrib\u00e4ni\u0148 g\u00f6rkezi\u015fi \u00fdaly, diwersifikasi\u00fda \u00fdoly bilen \u00f6sd\u00fcril\u00fd\u00e4n, innowasi\u00fdalara esaslan\u00fdan ykdysady\u00fdet uzak geljek \u00fc\u00e7in durnukly bol\u00fdar. \u015eol sanda durnukly ykdysady \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 kemala getirilmeginde ykdysady-dolandyry\u015f toplumyna degi\u015fli h\u00fcn\u00e4rmenleri\u0148 z\u00e4hmetini\u0148 a\u00fdratyn orny bardyr. Olary\u0148 z\u00e4hmetini\u0148 esasy mazmuny maglumatlary jemlemekden, seljermekden, i\u015fleri me\u00fdilnamala\u015fdyrmakdan we sazla\u015fdyrmakdan, bu i\u015fleri \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4n i\u015fg\u00e4rlere \u00fdolba\u015f\u00e7ylygy amala a\u015fyrmakdan ybaratdyr.<\/p>\n<p>So\u0148ky \u00fdyllarda maglumat tehnologi\u00fdalary \u00f6r\u00e4n i\u015fje\u0148 \u00fdagda\u00fdda \u00f6s\u00fd\u00e4r, \u00e7alt \u00fda\u00fdra\u00fdar we gi\u0148den pe\u00fddalanyl\u00fdar. Netijede, sanly bilim ulgamyny\u0148 \u00fcpj\u00fcn edilmegi adam kuwwatyny \u00fdokarlandyrmaga, ykdysady\u00fdete we be\u00fdleki ulgamlara innowasion seri\u015fdeleri \u00e7ekm\u00e4ge m\u00fcmkin\u00e7ilik berer. \u015eunu\u0148 bilen baglylykda b\u00e4sde\u015flige ukyply, \u00fdokary h\u00fcn\u00e4r derejeli i\u015fg\u00e4rlere bolan zerurlyk \u00fdyl-\u00fdyldan art\u00fdar.<\/p>\n<p>Jemgy\u00fdeti \u00f6sd\u00fcrmegi\u0148 \u00fdokary tizlikli g\u00f6rn\u00fc\u015fleri di\u0148e bir bilimi\u0148 hilini\u0148 \u00fdokarlandyrylmagy bilen \u00e7\u00e4klenm\u00e4n, onu\u0148 d\u00fcn\u00fd\u00e4 bilele\u015figini\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 derejesine la\u00fdyklykda d\u00fc\u00fdpg\u00f6ter \u00f6zgerdilmegini talap ed\u00fd\u00e4r. Maglumat tehnologi\u00fdalaryny ugur edin\u00fd\u00e4n jemgy\u00fdeti\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fine mahsus \u015fertlerde k\u00e4mille\u015f\u00fd\u00e4n \u015fahsy\u00fdet tutu\u015f \u00fdurdu\u0148 ykdysady \u00f6s\u00fc\u015finde we jemgy\u00fdeti\u0148 rowa\u00e7lyga e\u00fde bolmagynda a\u00fdgytla\u00fdjy \u00fdagda\u00fda \u00f6wr\u00fcl\u00fd\u00e4r. D\u00f6wrebap maglumat tehnologi\u00fdalardan pe\u00fddalanylanda, t\u00e4ze maglumaty g\u00f6zl\u00e4p tapmaga we seljerm\u00e4ge \u00e7aly\u015fmagy\u0148 hem-de zerur wezip\u00e4ni berja\u00fd etmekde t\u00e4zeliklerden \u00fderlikli pe\u00fddalanmagy\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri uludyr.<\/p>\n<p>Innowasion \u00f6s\u00fc\u015fe tarap ugur alan \u00fdurdumyzda \u00fdokary h\u00fcn\u00e4r derejelerine, h\u00e4zirki zaman bilimlerine we ba\u00fd d\u00fcn\u00fd\u00e4gara\u00fd\u015fa e\u00fde bolan \u00fda\u015f h\u00fcn\u00e4rmenlere a\u00fdratyn \u00fcns beril\u00fd\u00e4r. \u00dda\u015f zehinleri\u0148 \u00fd\u00fcze \u00e7ykmagyna, i\u015fje\u0148ligini\u0148 netijeli ugurlara g\u00f6n\u00fckdirilmegine sanly bilim ulgamyny\u0148 \u00fdola go\u00fdulmagyny\u0148 t\u00e4siri uludyr. \u00ddurdumyzda \u00fda\u015flary\u0148 d\u00f6wrebap bilim almagy, h\u00fcn\u00e4r we ylym \u00f6wrenmegi, beden we ruhy ta\u00fddan sagdyn \u00f6smegi \u00fc\u00e7in m\u00f6h\u00fcm \u00f6zgertmeler durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. Munu\u0148 \u00f6zi agzybir, z\u00e4hmets\u00f6\u00fder, merdana halkymyzy\u0148 hormatly Prezidentimizi\u0148 parasatly ba\u015ftutanlygynda \u00fdurdumyzy\u0148 t\u00e4ze taryhyny\u0148 altyn sahypalaryny \u00fdaz\u00fdandygyna bu\u00fdsanjy\u0148y go\u015falandyr\u00fdar. Bagty\u00fdar \u00fda\u015flara okamak we h\u00fcn\u00e4r \u00f6wrenmek babatynda \u00e4hli m\u00fcmkin\u00e7ilikleri d\u00f6red\u00fd\u00e4n Arkadagly Serdarymyza t\u00fc\u00fds \u00fd\u00fcrekden alky\u015f a\u00fdd\u00fdarys.<\/p>\n<div id=\"m#msg-f:1794527809896805765\" class=\"mail-message expanded\">\n<div class=\"mail-message-content collapsible zoom-normal mail-show-images \">\n<div class=\"clear\">\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\">\n<div dir=\"auto\"><strong><em>T\u00e4\u015fjemal G\u00dc\u00dd\u00c7GELDI\u00ddEWA,<\/em><\/strong><\/div>\n<div dir=\"auto\"><strong><em>Beki Se\u00fdt\u00e4kow adyndaky mugallym\u00e7ylyk mekdebini\u0148 talyby.<\/em><\/strong><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Berkarar d\u00f6wleti\u0148 t\u00e4ze e\u00fd\u00fdamyny\u0148 Galkyny\u015fy d\u00f6wr\u00fcnde durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet sy\u00fdasatyny\u0148 ileri tutul\u00fdan ugurlaryny\u0148 hatarynda sanly bilim ulgamyny hemmetarapla\u00fdyn \u00f6sd\u00fcrm\u00e4ge a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdet beril\u00fd\u00e4r. \u00ddurdumyzy\u0148 \u00e4hli k\u00fcnjeklerinde gurlup ulanylmaga beril\u00fd\u00e4n t\u00e4ze d\u00f6wrebap bilim ojaklaryny\u0148 h\u00e4zirki zaman \u00f6sen innowasion tehnologi\u00fdalar bilen enjamla\u015fdyrylmagy sanly bilim ulgamyny\u0148 \u00fcst\u00fcnlikli durmu\u015fa ge\u00e7iril\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4r. XXI asyrda tehnologik ylmy \u00f6s\u00fc\u015fi\u0148 tizligi has hem batly [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":19468,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20464"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20464"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20464\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24258,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20464\/revisions\/24258"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20464"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20464"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20464"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}