{"id":20811,"date":"2024-05-28T08:55:00","date_gmt":"2024-05-28T03:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=20811"},"modified":"2024-05-28T08:55:37","modified_gmt":"2024-05-28T03:55:37","slug":"temperamentin-psihologiyasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=20811","title":{"rendered":"Temperamenti\u0148 psihologi\u00fdasy"},"content":{"rendered":"<p>Temperament-\u00fcl\u00fc\u015flilik psihiki\u0148 tebigy esasy we h\u00e4si\u00fdetnamasydyr. Ol hereket-du\u00fdgylary\u0148 i\u015fje\u0148ligini, \u00e7altlygyny, ha\u00fdallygyny, galja\u0148lygyny \u00fda-da asudalygyny, s\u00f6zle\u00fd\u015fe g\u00f6w\u00fcnjeligini \u00fda-da aragatny\u015fyga me\u00fdilsizligini, galagoplugyny \u00fda-da \u00e4wmezekligini, da\u015fky gur\u015fawa u\u00fdgunla\u015fmak a\u00fdratynlygyny kesgitle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00dd\u00f6ne agzalan h\u00e4si\u00fdetler di\u0148e bir temperamente bagly bolman, olar adamy\u0148 me\u00fdillerine, \u00fdagda\u00fda, i\u015fe bolan gatna\u015fygyna hem baglydyr. \u015ee\u00fdle iki mazmunlylygy aradan a\u00fdyrmak \u00fc\u00e7in temperamenti-\u00fcl\u00fc\u015fliligi me\u00fdil-gatna\u015fyklary\u0148 d\u00f6red\u00fd\u00e4n \u00f6z\u00fc\u0148i alyp bary\u015fdan tapawutlandyr\u00fdan go\u015fma\u00e7a \u015fertler esaslandyrylmalydyr.<\/p>\n<p>Birinjiden, me\u00fdillerden tapawutlykda temperamenti\u0148-\u00fcl\u00fc\u015fliligi\u0148 \u015fol bir h\u00e4si\u00fdeti \u015fol bir adamda onu\u0148 i\u015fini\u0148 d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015flerinde we d\u00fcrli me\u00fdil-gatna\u015fyklarynda \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar.<\/p>\n<p>Ikinjiden, temperamenti\u0148-\u00fcl\u00fc\u015fliligi\u0148 h\u00e4si\u00fdetleri \u00f6r\u00e4n durnukly bolup, olar adamy\u0148 i\u015f-durmu\u015fyny\u0148 uzak \u00fda-da b\u00fctin dowamynda \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnjiden, temperamenti\u0148-\u00fcl\u00fc\u015fliligi\u0148 d\u00fcrli h\u00e4si\u00fdetleri bir-biri bilen tot\u00e4nlikde utga\u015fman, durnukly kanunala\u00fdyklykda baglany\u015f\u00fdandyr. Munu\u0148 netijesinde d\u00f6re\u00fd\u00e4n durnukly gurlu\u015f temperamenti\u0148-\u00fcl\u00fc\u015fliligi\u0148 tipini-umumy g\u00f6rn\u00fc\u015fini d\u00fcz\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Birinji \u015fert barada a\u00fddylanda adamy\u0148 galagoplulygy temperamentden-\u00fcl\u00fc\u015flilikden ga\u00fdd\u00fdan bolsa ol onu\u0148 okuw, z\u00e4hmet, o\u00fdun i\u015flerinde \u00fdagda\u00fdy\u0148 mazmuny hat-da \u00f6z\u00fcne b\u00e4hbitsiz bolanda hem \u015fol bir adamda \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar. Eger-de bu h\u00e4si\u00fdet di\u0148e \u00f6z\u00fcne o\u0148a\u00fdlylyk (kesekini\u0148 rehimdarlygyny gazanmak) me\u00fdli esasynda d\u00f6re\u00fd\u00e4n bolsa, ol \u00fdagda\u00fdy\u0148 b\u00e4hbitlilik h\u00e4si\u00fdetnamasyny\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Temperamenti-\u00fcl\u00fc\u015fliligi a\u00fdgyt ed\u00fd\u00e4n ikinji \u015fert bu gurlu\u015fy\u0148 esasynda d\u00f6re\u00fd\u00e4n sypaty\u0148 adamy\u0148 \u00f6mr\u00fcni\u0148 i\u0148\u0148\u00e4n uzak dowamynda (eger bedeni\u0148 gurlu\u015fyny d\u00fc\u00fdpg\u00f6ter \u00fc\u00fdtged\u00fd\u00e4n gyzdyrma keseli \u00fdaly seb\u00e4pler bola\u00fdmasa) o\u0148a hemra bolandygyny a\u00fdgyt ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Adam temperamenti-\u00fcl\u00fc\u015fliligi bo\u00fdun\u00e7a galja\u0148, gany gyzma bolsa, ol edil \u015fonu\u0148 \u00fdalyda \u00e7alt sowa\u00fdan we bu halda go\u00fdberen nogsanlygyna \u00f6\u00fdk\u00fcnmek bilen bol\u00fdar. Gyzmalygy\u0148 kanunala\u00fdyklykda sowamak bilen utga\u015fmagy di\u0148e temperamentden-\u00fcl\u00fc\u015flilikden ga\u00fdd\u00fdan \u00f6z\u00fcni alyp bar\u015fa mahsusdyr. Edil \u015fonu\u0148 \u00fdaly-da fiziki g\u00fc\u00fdji ejiz, i\u015fde \u00e7alt \u00fdada\u00fdan h\u00e4si\u00fdetli temperamentde-\u00fcl\u00fc\u015flilikde bu \u00fdetmez\u00e7ilik onu\u0148 i\u0148\u0148\u00e4n \u00fdokary du\u00fdgurlygy bilen \u00f6wezi doldurul\u00fdar.<\/p>\n<p>Gadymy grek alymy Gippokrat temperamenti adamy\u0148 beden-psihologik gurlu\u015fyna g\u00f6r\u00e4 4 g\u00f6rn\u00fc\u015fini tapawutlandyr\u00fdar:<\/p>\n<ol>\n<li><em><strong>Sangwinik.<\/strong><\/em><\/li>\n<li><em><strong>Melanholik.<\/strong><\/em><\/li>\n<li><em><strong>Holerik.<\/strong><\/em><\/li>\n<li><em><strong>Flegmatik.<\/strong><\/em><\/li>\n<\/ol>\n<p>Sangiwinikde-gansow \u00fcl\u00fc\u015flilikde du\u00fdgy \u00f6r\u00e4n \u00e7alt d\u00f6r\u00e4p, ol \u00f6z\u00fcni\u0148 da\u015fky \u00f6z\u00fc\u0148i alyp bary\u015fda \u00fdokary i\u015fje\u0148ligi, emma i\u00e7ki syzyly\u015fda \u00fd\u00fczle\u00fd, dowamly bolmadyk syzyly\u015fy bilen tapawutlan\u00fdar. Bu hili adamlar n\u00e4tany\u015f \u00fdagda\u00fdda \u00f6z\u00fcni \u00fditirme\u00fd\u00e4n, hemmeler bilen esentany\u015f, h\u00f6wesleri \u00e7alt \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4n, be\u00fdleki adamlara \u00e7\u00fc\u0148\u0148ur k\u00f6n\u00fcl.berip bilme\u00fd\u00e4n, o\u0148a me\u00fdli pesel\u00fd\u00e4n, \u00f6z\u00fcni alyp bar\u015fy umuman \u015f\u00e4hdia\u00e7yk adamlardyr.<\/p>\n<p>Melanholik \u2013 gara \u00f6tsow \u00fcl\u00fc\u015flilikde du\u00fdgylary\u0148 da\u015fky \u00f6z\u00fc\u0148i alyp bary\u015fdaky \u00fd\u00fcze \u00e7yky\u015fyny\u0148 \u00fd\u00fczle\u00fdligi onu\u0148 adamy\u0148 i\u00e7ki d\u00fcn\u00fd\u00e4sinde \u00f6r\u00e4n \u00e7u\u0148\u0148ur we dowamly syzyly\u015fy bilen utga\u015f\u00fdar. Ol \u00fdokary du\u00fdgurlykdaky surat alyn\u00fdan \u00fdarkany\u0148 y\u015fykdan gorku\u015fy \u00fdaly, da\u015fky gur\u015fawy\u0148 n\u00e4tany\u015f, du\u00fddansyz, fiziki g\u00fc\u00fdji agdyk t\u00e4sirlerinden \u00e7ekin\u00fd\u00e4r, aljyra\u00fdar. U\u00fdgunla\u015fmadyk derejesinde da\u015fky s\u00e4hel\u00e7e p\u00e4sgel\u00e7ilikleri \u00fde\u0148ip bolma\u00fdan gar\u015fylyk h\u00e4si\u00fdetde kabul ed\u00fd\u00e4r, ujypsyz seb\u00e4plerden galagoplulyga, ga\u00fdgy-gussa bat\u00fdar. \u00d6wreni\u015filen gur\u015fawdyr, \u00fdagda\u00fdlarda bolsa o\u0148a adaty i\u015fjenlikde we \u00f6nd\u00fcr\u00fcjilikde z\u00e4hmet \u00e7ekmek mahsusdyr.<\/p>\n<p>Holerik \u2013 \u00f6tsow i\u015f \u00fcl\u00fc\u015fliligi h\u00f6km\u00fcnde \u00f6z\u00fcni\u0148 herekerlerini\u0148 kadasyzlygy, d\u00f6re\u00fd\u00e4n p\u00e4sgel\u00e7iliklere \u00fdokary galja\u0148lygy, i\u015fini\u0148 gidi\u015fine \u00fdokary g\u00f6terili\u015fler we d\u00fc\u015fn\u00fcksiz ruhy peselmeleri\u0148 mahsuslygy bilen tarawutlan\u00fdar. Bedeni\u0148 fiziologik ulgamy umuman \u00fdokary g\u00fc\u00fdjenmede bol\u00fdan bu hili adamlary\u0148 i\u015fi\u0148 ba\u015flangy\u00e7 d\u00f6w\u00fcrlerinde esasy g\u00fc\u00fd\u00e7 \u00e4ti\u00fdajyny sarp edip, onu\u0148 so\u0148lamasy pese d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4n netijelilikde amala a\u015fyryl\u00fdar. Hut \u015fe\u00fdle g\u00fc\u00fdjenme onu\u0148 p\u00e4sgel\u00e7ilikli \u00fdagda\u00fdlarda sowukganlylygyny \u00fditirmeklige getir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Flegmatik \u2013 nemsow i\u015f \u00fcl\u00fc\u015fliligini\u0148 ikinji g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolup, ol da\u015fky t\u00e4sirlere \u00f6r\u00e4n ha\u00fdallykda jogap hereketlerini ga\u00fdtar\u00fdan, da\u015fky we i\u00e7ki p\u00e4sgel\u00e7iliklere durnukly we dowamly gar\u015fy dur\u00fdan, \u00f6z\u00fcni\u0148 umumy sowukganlylygy bilen tapawutlan\u00fdar. I\u015fe giri\u015fmesi ha\u00fdal bolsa-da onu\u0148 tabyny ele alanso\u0148 maksada birsydyrgyn i\u015fjenlikde \u00fdetmegi ba\u015far\u00fdar. Gur\u015fawy\u0148 du\u00fddansyz \u00fc\u00fdtge\u015fmelerine ha\u00fdal u\u00fdgunla\u015f\u00fdar. Nemsowa umuman sowukganlylyk mahsusdyr.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><b><i>T\u00fcrkmen d\u00f6wlet binag\u00e4rlik-gurlu\u015fyk institutyny\u00f1 talyby Agamyradow Nazar<\/i><\/b><b><i><\/i><\/b><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Temperament-\u00fcl\u00fc\u015flilik psihiki\u0148 tebigy esasy we h\u00e4si\u00fdetnamasydyr. Ol hereket-du\u00fdgylary\u0148 i\u015fje\u0148ligini, \u00e7altlygyny, ha\u00fdallygyny, galja\u0148lygyny \u00fda-da asudalygyny, s\u00f6zle\u00fd\u015fe g\u00f6w\u00fcnjeligini \u00fda-da aragatny\u015fyga me\u00fdilsizligini, galagoplugyny \u00fda-da \u00e4wmezekligini, da\u015fky gur\u015fawa u\u00fdgunla\u015fmak a\u00fdratynlygyny kesgitle\u00fd\u00e4r. \u00dd\u00f6ne agzalan h\u00e4si\u00fdetler di\u0148e bir temperamente bagly bolman, olar adamy\u0148 me\u00fdillerine, \u00fdagda\u00fda, i\u015fe bolan gatna\u015fygyna hem baglydyr. \u015ee\u00fdle iki mazmunlylygy aradan a\u00fdyrmak \u00fc\u00e7in temperamenti-\u00fcl\u00fc\u015fliligi me\u00fdil-gatna\u015fyklary\u0148 d\u00f6red\u00fd\u00e4n \u00f6z\u00fc\u0148i alyp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":20836,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20811"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20811"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22532,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20811\/revisions\/22532"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}