{"id":21144,"date":"2025-09-18T13:48:53","date_gmt":"2025-09-18T08:48:53","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=21144"},"modified":"2025-09-18T18:52:29","modified_gmt":"2025-09-18T13:52:29","slug":"wi-fi-tehnologiyasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=21144","title":{"rendered":"Wi-fi tehnologi\u00fdasy."},"content":{"rendered":"<p>Wi-Fi \u2013 \u201cWireless Fidelity\u201d s\u00f6z\u00fcni\u0148 gysgaldylan g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolup, simsiz takyklyk, toru\u0148 simsiz g\u00f6rn\u00fc\u015fi di\u00fdmegi a\u0148lad\u00fdar. Wi-Fi tehnologi\u00fdasy \u201cWi-Fi Alliance\u201d topary tarapyndan o\u00fdlanyp tapyl\u00fdar. Wi-Fi \u2013 bu Elektrik we elektronik in\u017eenerligi institutyny\u0148 802.11 standartyna (IEEE 802.11 standarts) la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n islendik WLAN enjamy di\u00fdip, \u201cWi-Fi Alliance\u201d topary d\u00fc\u015f\u00fcndiri\u015f ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>H\u00e4zirkizaman enjamlary\u0148 \u00e4hlisi di\u00fden \u00fdaly Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny ulanyp bilmek m\u00fcmkin\u00e7iligi bilen \u00f6nd\u00fcril\u00fd\u00e4r, meselem, komp\u00fduterler, noutbuklar, plan\u015fetler, telefonlar. Bu tehnologi\u00fda arkaly i\u00e7ki tor \u00fda-da Internet toruna simsiz baglanyp bol\u00fdar. Wi-Fi torunda giri\u015f nokady (Access point) bol\u00fdar, \u00fdagny merkezi nokat, \u015fol nokady\u0148 \u00fcsti bilen ulanyjy \u015fol tora \u00fda-da Internet toruna birigip bil\u00fd\u00e4r. Giri\u015f nokady enjamlarda d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Eger giri\u015f nokady bolmasa, di\u00fdmek Wi-Fi tory \u00fdok. Mysal \u00fc\u00e7in, iki sany ulanyjy Wi-Fi tory, \u00fdagny simsiz tory arkaly komp\u00fduterlerini\u0148 arasynda fa\u00fdl aly\u015f-\u00e7al\u015fygy etmek isleseler, bir ulanyjy \u00f6z komp\u00fduterinde giri\u015f nokadyny d\u00f6retmeli. Giri\u015f nokady a\u00e7ars\u00f6zli, a\u00e7ars\u00f6zs\u00fcz hem bolup bil\u00fd\u00e4r, bulary giri\u015f nokadyny gurna\u00fdan ulanyjy kesgitle\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdlelikde, iki ulanyjy hem \u015fol giri\u015f nokadyna baglan\u00fdarlar, bu di\u00fdmek ikisi hem bir Wi-Fi toruna baglandylar. Netijede, ulanyjylar \u00fdokarda agzalan gerek amallary \u00fderine \u00fdetirip bil\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny\u0148 howpsuzlygy.<\/p>\n<p>Wi-Fi torunda enjamlary\u0148 arasynda fiziki baglany\u015fyk bolma\u00fdar. \u015ee\u00fdle-de, Wi-Fi d\u00fcrli \u015fifrleme usullaryny ulan\u00fdar. Mu\u0148a mysal edip, WEP, WPA, WPA2, WPS protokollaryny bermek bolar. WPS (Wi-Fi Protected Setup) protokoly be\u00fdleki protokollara g\u00f6r\u00e4 howpsuz di\u00fdip d\u00fc\u015f\u00fcndiri\u015f beril\u00fd\u00e4r. Mysal \u00fc\u00e7in, Wi-Fi giri\u015f nokadyny WPS protokoly arkaly \u00e7yl\u015fyrymly a\u00e7ars\u00f6z\u00fc\u0148 goraglylygy we \u015fifrleme bilen \u00fcpj\u00fcn etmek bolar.<\/p>\n<p>Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny\u0148 amatly taraplary.<\/p>\n<p>-Ykjamlylyk. Adamlar \u00f6z enjamlary bilen i\u015f \u00fderlerinde, kitaphanalarda, se\u00fdilg\u00e4hlerde Wi-Fi tehnologi\u00fdasy arkaly Internet toruna baglanyp bilerler. \u015ee\u00fdle hem, \u201cakylly\u201d (Smart) enjamlara Wi-Fi modulyny orna\u015fdyryp, olary dolandyryp bilerler.<\/p>\n<p>-Gurnalmagy a\u0148sat, \u00e7ykdajysy az. Simli, \u00fdagny kabelli tora g\u00f6r\u00e4 Wi-Fi toruny gurnamak a\u0148sat. \u015ee\u00fdle-de, kabelli tory gurnamak \u00fc\u00e7in k\u00f6p swi\u00e7ler, kabeller satyn alynmaly bol\u00fdar. Wi-Fi toruny gurnamakda bolsa munu\u0148 \u00fdaly \u00e7ykdajylar az.<\/p>\n<p>-Tora ulanyjy go\u015fmak. Wi-Fi toruna ulanyjy birikdirmek \u00fc\u00e7in programma derejesinde m\u00fcmkin, adaty torda bolsa go\u015fma\u00e7a kabel hem gerek bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny\u0148 amatsyz taraplary.<\/p>\n<p>-Howpsuzlyk. So\u0148ky wagtlarda a\u00e7ars\u00f6zs\u00fcz \u00fda-da a\u00e7ars\u00f6zleri a\u0148sat bolan Wi-Fi giri\u015f nokatlaryna girmek m\u00fcmkin\u00e7iligi a\u0148satla\u015fdy.<\/p>\n<p>-Aragatna\u015fyk \u00e7\u00e4gi. Adaty Wi-Fi toruny\u0148 aragatna\u015fyk \u00e7\u00e4gi uzak aralykly d\u00e4l. Muny gi\u0148eltmek \u00fc\u00e7in has k\u00f6p enjam almaly bol\u00fdar.<\/p>\n<p>-Aragatna\u015fyk hili. \u015eol bir kanalda i\u015fle\u00fd\u00e4n k\u00e4bir Wi-Fi nokatlary biri-biri bilen \u00e7akny\u015fyp bilerler we bu aragatna\u015fygy\u0148 hiline t\u00e4sirini \u00fdetirip biler.<\/p>\n<p>Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny nirelerde ulanyp bolar?<\/p>\n<p>Hormatly Prezidentimizi\u0148 tagallalary netijesinde \u015f\u00e4herimizi\u0148 ilaty we myhmanlary s\u00f6wda nokatlarynda, dyn\u00e7 aly\u015f merkezlerinde, myhmanhanalarda, \u015fe\u00fdle hem se\u00fdilg\u00e4hlerde Internet hyzmatlaryny\u0148 Wi-Fi (simsiz) g\u00f6rn\u00fc\u015fi bilen \u00fcpj\u00fcn edil\u00fd\u00e4r. Mu\u0148a mysal edip, \u201cBerkarar\u201d s\u00f6wda-dyn\u00e7 aly\u015f merkezi, \u201c\u00ddyldyz\u201d myhmanhanasy, \u201cYlham\u201d se\u00fdilg\u00e4hi, internet kafeleri bermek bolar. Bulardan ba\u015fga-da, ilatymyza internet hyzmatlaryny\u0148 d\u00fcrli nyrhnamalary h\u00f6d\u00fcrlen\u00fd\u00e4r. \u015eunu\u0148 bilen baglany\u015fykly, \u00e7\u00e4ksiz internet nyrhnamasyny mysal h\u00f6km\u00fcnde bermek bolar. ADSL internet simini Wi-Fi routere baglap, \u00e7\u00e4ksiz internet nyrhnamasyny komp\u00fduter-aragatna\u015fyk enjamlarynda simsiz ulanyp bol\u00fdar. Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny i\u015f we okuw maslahatlarynda, \u00fdygnaklarda, sergilerde hem ulanyp bol\u00fdar.<\/p>\n<p>D\u00fcrli pudaklarda, d\u00fcrli taslamalarda bu tehnologi\u00fdany ulanmak bolar. Mysal \u00fc\u00e7in, banklar internet bank hyzmatlarynda, m\u00fc\u015fderiler banka gelende \u00f6z komp\u00fduter-aragatna\u015fyk enjamlaryndan banky\u0148 Wi-Fi toruna, maglumat howpsuzlygyny \u00fcpj\u00fcn etmek bilen, baglanyp, hasaplaryny, t\u00f6leg taryhlaryny, banky\u0148 web sa\u00fdtyny g\u00f6r\u00fcp bilerler. Be\u00fdleki ykdysady edaralar hem m\u00fc\u015fderilerden hasabat almakda, resminamalary kabul etmekde Wi-Fi tehnologi\u00fdasyndan pe\u00fddalanyp bilerler. \u015ee\u00fdlelikde, i\u015fi\u0148 netijeliligi artar we wagt tyg\u015fytlylygy bolar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00c7arwa\u00fdew Maksatmyrat<\/em><\/strong><br \/>\n<strong><em>Halkara senagat\u00e7ylar we teleke\u00e7iler uniwersitetini\u0148 Dil \u00f6wreni\u015f b\u00f6l\u00fcmini\u0148 124-nji toparyny\u0148 talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wi-Fi \u2013 \u201cWireless Fidelity\u201d s\u00f6z\u00fcni\u0148 gysgaldylan g\u00f6rn\u00fc\u015fi bolup, simsiz takyklyk, toru\u0148 simsiz g\u00f6rn\u00fc\u015fi di\u00fdmegi a\u0148lad\u00fdar. Wi-Fi tehnologi\u00fdasy \u201cWi-Fi Alliance\u201d topary tarapyndan o\u00fdlanyp tapyl\u00fdar. Wi-Fi \u2013 bu Elektrik we elektronik in\u017eenerligi institutyny\u0148 802.11 standartyna (IEEE 802.11 standarts) la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n islendik WLAN enjamy di\u00fdip, \u201cWi-Fi Alliance\u201d topary d\u00fc\u015f\u00fcndiri\u015f ber\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirkizaman enjamlary\u0148 \u00e4hlisi di\u00fden \u00fdaly Wi-Fi tehnologi\u00fdasyny ulanyp [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21144"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21144"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25056,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21144\/revisions\/25056"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}