{"id":21281,"date":"2024-02-13T22:33:44","date_gmt":"2024-02-13T17:33:44","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=21281"},"modified":"2024-03-02T10:20:59","modified_gmt":"2024-03-02T05:20:59","slug":"garpyzyn-ynsan-saglygyna-peydasy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=21281","title":{"rendered":"Garpyzy\u0148 ynsan saglygyna pe\u00fddasy."},"content":{"rendered":"<p>Garpyz hem melhemler bakjasyny\u0148 k\u00f6p dertlere derman bol\u00fdan aja\u00fdyp nygmatlaryny\u0148 biridir. Halk arasynda gawun-garpyz \u00fdaly bakja \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 gowusyny, bi\u015fenini sa\u00fdlap almak babatda \u00abGawuny\u0148 \u2014 agyry, garpyzy\u0148 \u2014 \u00fde\u0148ili\u00bb di\u00fden usul-t\u00e4r hem pe\u00fddalanyl\u00fdar. Muhammet Ga\u00fdmaz T\u00fcrkmeni\u0148 \u00abPygamber tebip\u00e7iligi\u00bb atly kitabynda bolsa \u015fu babatda: \u00abAbu Musehhir Gassany \u015fe\u00fdle di\u00fd\u00fd\u00e4r: \u00abKakam her gezek garpyz satyn alanda: \u2014 E\u00fd, oglum, onu\u0148 gara \u00e7yzyklaryny sana! Eger-de \u015fol \u00e7yzyklar t\u00e4k bolsa, garpyzy\u0148 s\u00fc\u00fdj\u00fcligini bil\u00e4\u00fdgin! \u2014 di\u00fderdi\u00bb di\u00fdlip bellenil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>D\u00fcz\u00fcmini\u0148 90 g\u00f6terimden gowragyny\u0148 suwdan ybaratdygy \u00fc\u00e7in, garpyz te\u015fneligi gandyryjylygy, \u00fde\u0148il si\u0148\u00fd\u00e4ndigi bilen a\u00fdratyn tapawutlan\u00fdar.<\/p>\n<p>Garpyz \u2014 B, C, E, PP witaminlerini\u0148, pektin maddalaryny\u0148, foli\u00fd tur\u015fusyny\u0148 we A prowitaminini\u0148 \u00e7e\u015fmesi. O\u0148a gyzyl re\u0148k ber\u00fd\u00e4n likopin maddasyny\u0148 \u00fd\u00fcrek-damar hem-de \u00e7i\u015f kesellerini\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almakda pe\u00fddasy uludyr. \u015ee\u00fdle-de onda demri\u0148, marganesi\u0148, magnini\u0148, kalini\u0148, nikeli\u0148, natrini\u0148, fosfory\u0148 duzlary bar. Garpyzy\u0148 s\u00fc\u00fdj\u00fcligi bolsa onu\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki fruktoza bagly bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Magni\u00fd \u2014 garpyzy\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki i\u0148 gymmatly elementleri\u0148 biri bolup, ol gan damarlaryny\u0148 \u00e7e\u00fdeligini sakla\u00fdar we bedeni\u0148 holesterinden saplanmagyna \u00fdardam ed\u00fd\u00e4r. Mundan ba\u015fga-da, i\u00e7eg\u00e4ni\u0148 i\u015fini kadala\u015fdyr\u00fdar. Adam bedenine g\u00fcn\u00fc\u0148 dowamynda gerek bolan magnini\u0148 m\u00f6\u00e7beri \u00fc\u00e7in garpyzy\u0148 150 gramyny i\u00fdmek \u00fdeterlikdir.<\/p>\n<p>Garpyzy\u0148 pe\u015few \u00e7ykaryjy t\u00e4siri \u00f6\u0148den b\u00e4ri m\u00e4lim bolup, halk lukman\u00e7ylygynda bagyr, \u00fd\u00fcrek-damar ulgamyndaky n\u00e4sazlyklary\u0148 netijesinde \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdan k\u00e4bir keselleri bejermekde, b\u00f6wrekd\u00e4ki we pe\u015few haltadaky da\u015fy \u00e7ykarmakda gi\u0148den pe\u00fddalanyl\u00fdar. Garpyz gan basy\u015fyny\u0148 \u00fdokarlanmagyny\u0148 hem \u00f6\u0148\u00fcni al\u00fdar. Onu\u0148 sykylan suwy bolsa bagry z\u00e4herli maddalardan arassala\u00fdar. \u00c7endena\u015fa semizlikden ejir \u00e7ek\u00fd\u00e4n adamlar \u00fc\u00e7in-de garpyz \u00f6r\u00e4n pe\u00fddaly.<\/p>\n<p>Bedeni\u0148 garpyzy\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki \u00fdokumly maddalardyr witaminler bilen \u00fcpj\u00fcn edilmegi \u00fc\u00e7in onu\u0148 dogry sa\u00fdlanmagy \u00f6r\u00e4n m\u00f6h\u00fcmdir. Munu\u0148 \u00fc\u00e7in bolsa \u015fu a\u015fakdakylar maslahat beril\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>\u2014 de\u015fik, \u00fdaryk, \u00fdagny \u015fikeslenen garpyzdan ga\u00e7a durmaly;<\/p>\n<p>\u2014 garpyzy\u0148 \u00f6te ki\u00e7i \u00fda-da has uly bolmazlygyna \u00fcns bermeli. Orta\u00e7a ululykdaky garpyzy\u0148 agramy 5 \u2014 7 kilogram hasaplanyl\u00fdar;<\/p>\n<p>\u2014 garpyzy\u0148 \u00fdere degip duran \u00fderinde agymtyl, sary re\u0148k emele gel\u00fd\u00e4r. \u015eol \u00fder n\u00e4\u00e7e saralan bolsa, garpyz \u015fon\u00e7a-da bi\u015fen hem s\u00fc\u00fdji bol\u00fdar;<\/p>\n<p>\u2014 \u00e7igitsiz garpyzlar genetiki ta\u00fddan \u00fc\u00fdtgedilendir. Gowy garpyzy\u0148 h\u00f6kman \u00e7igidi bolmalydyr;<\/p>\n<p>\u2014 garpyzy\u0148 etind\u00e4ki s\u00fc\u00fd\u00fcmler ak re\u0148kde bolmaly;<\/p>\n<p>\u2014 garpyzy kesdirip, b\u00f6lekl\u00e4p almak maslahat berilme\u00fd\u00e4r. Kesilen garpyza mikroblar d\u00fc\u015f\u00fcp bil\u00fd\u00e4r;<\/p>\n<p>\u2014 garpyzy kesmezden \u00f6\u0148, onu\u0148 da\u015fyny gowy edip \u00fduwmaly.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u015eASENEM Gurbanowa,<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>D\u00f6wletm\u00e4mmet Azady adyndaky T\u00fcrkmen Milli d\u00fcn\u00fd\u00e4 dilleri institutyny\u00f1 talyby<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Garpyz hem melhemler bakjasyny\u0148 k\u00f6p dertlere derman bol\u00fdan aja\u00fdyp nygmatlaryny\u0148 biridir. Halk arasynda gawun-garpyz \u00fdaly bakja \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 gowusyny, bi\u015fenini sa\u00fdlap almak babatda \u00abGawuny\u0148 \u2014 agyry, garpyzy\u0148 \u2014 \u00fde\u0148ili\u00bb di\u00fden usul-t\u00e4r hem pe\u00fddalanyl\u00fdar. Muhammet Ga\u00fdmaz T\u00fcrkmeni\u0148 \u00abPygamber tebip\u00e7iligi\u00bb atly kitabynda bolsa \u015fu babatda: \u00abAbu Musehhir Gassany \u015fe\u00fdle di\u00fd\u00fd\u00e4r: \u00abKakam her gezek garpyz satyn alanda: \u2014 E\u00fd, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":21288,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21281"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21281"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21281\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21282,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21281\/revisions\/21282"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21281"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21281"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21281"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}