{"id":21494,"date":"2024-03-02T06:17:17","date_gmt":"2024-03-02T01:17:17","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=21494"},"modified":"2024-03-02T06:17:17","modified_gmt":"2024-03-02T01:17:17","slug":"turkmenistanyn-gyzyl-kitaby","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=21494","title":{"rendered":"T\u00fcrkmenistany\u0148 Gyzyl kitaby"},"content":{"rendered":"<p>Gyzyl kitap \u2013 se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n we \u00fditip gitmek howpy astyndaky organizmleri\u0148 sanawy; g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 we a\u015faky g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 ozalky we h\u00e4zirki \u00fda\u00fdran \u00fderleri, sany we onu\u0148 kemelmegini\u0148 seb\u00e4pleri, ga\u00fdtadan dikeltmegi\u0148 a\u00fdratynlyklary, g\u00f6rn\u00fc\u015fleri dikeltmek \u00fc\u00e7in h\u00e4zirki wagtda g\u00f6rlen we g\u00f6r\u00fclmeli zerur \u00e7\u00e4releri\u0148 \u00fdazgysy. Gyzyl kitaby\u0148 halkara, milli(d\u00f6wlet derejesinde) we \u00fderli nusgalary bar.<\/p>\n<p>Gyzyl kitap barada d\u00fc\u015f\u00fcnje. \u00dditmek howpy aban\u00fdan g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 goragyny \u00fcpj\u00fcn etmek \u00fc\u00e7in olary\u0148 \u00fd\u00f6rite sanawy girizilen wagtla\u00fdyn resminama \u2013 Gyzyl kitap d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Ilkinji Gyzyl kitap Tebigaty we tebigy ba\u00fdlyklary goramagy\u0148 halkara bilele\u015figi (h\u00e4zirki atlandyryly\u015fy \u2013Tebigaty goramagy\u0148 b\u00fctind\u00fcn\u00fd\u00e4 bilele\u015figi) tarapyndan 1966-njy \u00fdylda d\u00f6redildi. Bu halkara bilele\u015fik t\u00e4jir\u00e7ilik d\u00e4l guramasy bolup, ol 1948-nji \u00fdylda d\u00f6redil\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 \u015ftab-kwartirasy Mor\u017e \u015f\u00e4herinde (\u015ewe\u00fdsari\u00fda) \u00fderle\u015fen. Bilele\u015figi\u0148 d\u00fcz\u00fcmine d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 84 d\u00f6wleti, biod\u00fcrliligi goramak meseleleri bilen me\u015fgullan\u00fdan \u00fd\u00fczler\u00e7e t\u00e4jir\u00e7ilik bilele\u015fikleri we m\u00fc\u0148ler\u00e7e alymlar gir\u00fd\u00e4r. Gara\u015fsyz, hemi\u015felik Bitarap T\u00fcrkmenistan \u00fdurdumyz hem bu bilele\u015figi\u0148 i\u015fje\u0148 agzasydyr.<\/p>\n<p>Gyzyl kitaba girizilen g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 ygtybarly goralyp saklanylmagy we k\u00f6peldilmegi di\u0148e bir \u00fdurdumyz \u00fc\u00e7in d\u00e4l, e\u00fdsem b\u00fctin d\u00fcn\u00fd\u00e4 m\u00f6\u00e7berinde biologik d\u00fcrl\u00fcligi gorap saklamaga mynasyp go\u015fantdyr. Adamzat jemgy\u00fdetini\u0148 umumy \u00f6\u00fdi bolan \u00e7yl\u015fyrymly gurlu\u015fly \u00dder \u00fd\u00fcz\u00fcni\u0148 her bir k\u00fcnjegi hemi\u015fe \u00fdadawsyz \u00fcns berilmegini we aladany talap ed\u00fd\u00e4r. \u00ddurdumyzy\u0148 goraghanalarynda \u00fdabany ha\u00fdwanlary we \u00f6s\u00fcmlikleri gorap saklamak, ylmy ta\u00fddan d\u00fc\u00fdpli \u00f6wrenmek, olary\u0148 sanyny artdyrmak, g\u00f6zel tebigatly \u00fderlerimizi a\u00fdawly saklamak bo\u00fdun\u00e7a zerur i\u015fler ge\u00e7irilmelidir. Adamy\u0148 amala a\u015fyr\u00fdan i\u015flerini\u0148 tebigata ed\u00fd\u00e4n t\u00e4siri hem ylmy tarapdan \u00f6wrenilmegini talap ed\u00fd\u00e4r. Bu i\u015fler \u00fdurdumyzy\u0148 b\u00fctin ekologi\u00fda ulgamyna, \u015fol sanda topragy\u0148, suwu\u0148, howany\u0148 arassalygyna, biod\u00fcrl\u00fcligi\u0148 \u00fdagda\u00fdyna zy\u00fdan \u00fdetirmeli d\u00e4ldir. Tebigata a\u00fdawly we hakyky e\u00fde\u00e7ilik g\u00f6zi bilen garamak bizi\u0148 mukaddes borjumyzdyr. \u00ddurdumyzy\u0148 aja\u00fdyp tebigatyny goramak we has-da ba\u00fdla\u015fdyrmak bo\u00fdun\u00e7a d\u00f6wlet derejesinde uly i\u015fleri ge\u00e7ir\u00fd\u00e4ris. Tebigat baradaky alada \u00e4hli halky\u0148 aladasydyr we T\u00fcrkmenistany\u0148 her bir \u00fda\u015fa\u00fdjysy tebigy ba\u00fdlyklarymyzy g\u00f6z\u00fcni\u0148 g\u00f6reji de\u00fdin gorap saklamalydyr. T\u00fcrkmenistany\u0148 Gyzyl kitaby \u2014 milli ba\u00fdlyklarymyz barada gymmatly ylmy i\u015fdir. \u00ddurdumyzy\u0148 Gyzyl kitaby \u201eTebigaty goramak hakynda\u201c, \u201eA\u00fdratyn goral\u00fdan d\u00f6wlet tebigy \u00fderler hakynda\u201c, \u201e\u00d6s\u00fcmlik d\u00fcn\u00fd\u00e4si hakynda\u201c, \u201eHa\u00fdwanat d\u00fcn\u00fd\u00e4 hakynda\u201c T\u00fcrkmenistany\u0148 Kanunlaryna, halkara tebigaty goramak konwensi\u00fdalary bo\u00fdun\u00e7a \u00fdurdu\u0148 bor\u00e7namalaryna, d\u00f6wlet ekologik maksatnamalaryna we me\u00fdilnamalaryna la\u00fdyklykda wagtla\u00fdyn hereket ed\u00fd\u00e4n resminamadyr. T\u00fcrkmenistany\u0148 Gyzyl kitaby \u2013 d\u00f6wletimizi\u0148 \u00e7\u00e4klerinde du\u015f\u00fdan ha\u00fdwanlaryny\u0148, \u00f6s\u00fcmliklerini\u0148 we k\u00f6meleklerini\u0148 se\u00fdrek we \u00fditmek howpy astyndaky g\u00f6rn\u00fc\u015fleri (a\u015faky g\u00f6rn\u00fc\u015fleri), olary\u0148 biologi\u00fdasy, \u00fda\u00fdra\u00fd\u015fy, sanyny\u0148 azalmagyny\u0148 we \u00fditip gitmegini\u0148 seb\u00e4pleri baradaky gymmatly ylmy maglumaty \u00f6z\u00fcnde jemle\u00fd\u00e4n, yzygiderli t\u00e4zelen\u00fd\u00e4n we k\u00e4mille\u015fdiril\u00fd\u00e4n d\u00f6wlet sanawydyr. Ol indi 40 \u00fdyla gola\u00fd wagt b\u00e4ri \u00fd\u00f6redilip gelin\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Geladowa Mahym<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Agronom\u00e7ylyk fakultetini\u0148 3-nji \u00fdyl talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gyzyl kitap \u2013 se\u00fdrek du\u015f gel\u00fd\u00e4n we \u00fditip gitmek howpy astyndaky organizmleri\u0148 sanawy; g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 we a\u015faky g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 ozalky we h\u00e4zirki \u00fda\u00fdran \u00fderleri, sany we onu\u0148 kemelmegini\u0148 seb\u00e4pleri, ga\u00fdtadan dikeltmegi\u0148 a\u00fdratynlyklary, g\u00f6rn\u00fc\u015fleri dikeltmek \u00fc\u00e7in h\u00e4zirki wagtda g\u00f6rlen we g\u00f6r\u00fclmeli zerur \u00e7\u00e4releri\u0148 \u00fdazgysy. Gyzyl kitaby\u0148 halkara, milli(d\u00f6wlet derejesinde) we \u00fderli nusgalary bar. Gyzyl kitap barada d\u00fc\u015f\u00fcnje. \u00dditmek [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21494"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21495,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21494\/revisions\/21495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}