{"id":21589,"date":"2024-03-08T21:16:33","date_gmt":"2024-03-08T16:16:33","guid":{"rendered":"https:\/\/newashgabat.com\/?p=21589"},"modified":"2024-03-08T21:16:33","modified_gmt":"2024-03-08T16:16:33","slug":"atmosferanyn-gatlaklary-haysylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=21589","title":{"rendered":"Atmosferany\u0148 gatlaklary ha\u00fdsylar?"},"content":{"rendered":"<p>1).Troposfera (janly organizmleri\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdan gatlagy) \u2013 de\u0148iz derejesinden pol\u00fduslarda 8-10 km., ekwatorda 16-18 km. be\u00fdiklige \u00e7enli. Bu gatlakda tempratura her kilometr be\u00fdiklikde orta\u00e7a 6 \u00b0C pesel\u00fd\u00e4r. Troposferada howany\u0148 agramyny\u0148 80% t\u00f6weregi, garyndylary\u0148 esasy mukdary we suw buglaryny\u0148 \u00e4hlisi di\u00fden \u00fdaly saklan\u00fdar. \u015eol seb\u00e4pden bu gatlakda howa \u015fertlerini h\u00e4si\u00fdetlendir\u00fd\u00e4n fiziki prosesler bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4r; bulutlar emele gel\u00fd\u00e4rler, \u00fdyldyrym \u00e7ak\u00fdar, \u00fdagy\u015f \u00fdag\u00fdar we \u015f.m.<\/p>\n<p>2). Stratosfera \u2013 12 km \u2013den 50-55 km. be\u00fdiklige \u00e7enli.Bu gatlakda kislorody\u0148 we azody\u0148 mukdary azal\u00fdar, wodorody\u0148, gelini\u0148 we be\u00fdleki \u00fde\u0148il gazlary\u0148 mukdary bolsa k\u00f6pel\u00fd\u00e4r. Bu \u00fderde emele gel\u00fd\u00e4n ozon gatlagy ultrafiolet radiasi\u00fdany \u00f6z\u00fcne si\u0148dir\u00fd\u00e4r we \u00dder \u00fcst\u00fcni\u0148 \u00fdylylyk \u015fertlerine we troposferadaky fiziki proseslere g\u00fc\u00fd\u00e7li t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>3). Mezosfera &#8211; 50-55 km \u2013den 80-85 km be\u00fdiklige \u00e7enli.<\/p>\n<p>4).Termosfera (ionosfera ) \u2013 85 km \u2013den 800 km be\u00fdiklige \u00e7enli. Bu gatlakda esasan hem geli\u00fd we wodorod agdyklyk ed\u00fd\u00e4r. Molekulalary\u0148 bir b\u00f6legi kosmos \u015f\u00f6hlelenmelerini\u0148 t\u00e4sirinde atomlara we ionlara darga\u00fdar. Tempratura 400 km. be\u00fdiklikde 1500 \u00b0C \u00fdet\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Ta\u00fdyrow M\u00e4met<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Agronom\u00e7ylyk fakultetini\u0148 3-nji \u00fdyl talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1).Troposfera (janly organizmleri\u0148 \u00fda\u015fa\u00fdan gatlagy) \u2013 de\u0148iz derejesinden pol\u00fduslarda 8-10 km., ekwatorda 16-18 km. be\u00fdiklige \u00e7enli. Bu gatlakda tempratura her kilometr be\u00fdiklikde orta\u00e7a 6 \u00b0C pesel\u00fd\u00e4r. Troposferada howany\u0148 agramyny\u0148 80% t\u00f6weregi, garyndylary\u0148 esasy mukdary we suw buglaryny\u0148 \u00e4hlisi di\u00fden \u00fdaly saklan\u00fdar. \u015eol seb\u00e4pden bu gatlakda howa \u015fertlerini h\u00e4si\u00fdetlendir\u00fd\u00e4n fiziki prosesler bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4r; bulutlar emele gel\u00fd\u00e4rler, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21589"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21590,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21589\/revisions\/21590"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}