{"id":22745,"date":"2025-03-29T09:28:27","date_gmt":"2025-03-29T04:28:27","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=22745"},"modified":"2025-03-29T09:28:30","modified_gmt":"2025-03-29T04:28:30","slug":"dil-bilen-dunyani-gezer-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=22745","title":{"rendered":"Dil bilen d\u00fcn\u00fd\u00e4ni gezer"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">T\u00fcrkmen halk nakyllarynda, halk d\u00f6rediligini\u0148 d\u00fcrd\u00e4nelerinde \u201cDil bolmasa, il bolmaz\u201d, \u201cBir dil bilen bir adam, iki dil bilen iki adam\u201d di\u00fdlip, milli dili\u0148 \u00e4hmi\u00fdetine \u00fdokary baha beril\u00fd\u00e4r. Millet, halk di\u00fden bitewiligi\u0148 emele gelmeginde umumy dil esasy wezipeleri\u0148 birini \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r. Ilkinji bellemeli zat, dil \u2013 onda geple\u00fd\u00e4n halky\u0148 milli medeni\u00fdetini\u0148 a\u00fdnasydyr. Ol ynsan medeni\u00fdetini\u0148 \u00f6n\u00fcmi we onu\u0148 \u00fda\u015famagyny\u0148 esasy \u015fertidir, milleti\u0148 medeni ta\u00fddan bitewiligini\u0148 g\u00f6rkezijisidir. Dil halky\u0148 asyrlary\u0148 dowamynda toplan tejribesini nesillere ge\u00e7irmegi\u0148 esasy seri\u015fdesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Bu barada Hormatly Prezidentimiz Serdar Berdimuhamedow \u00f6z \u00e7yky\u015flaryny\u0148 birinde: \u201cGara\u015fsyz, hemi\u015felik Bitarap d\u00f6wletimizde ylym-bilimi \u00f6sd\u00fcrmek, ykdysady\u00fdetimizi\u0148 pudaklaryna ylmy\u0148 t\u00e4ze gazananlaryny orna\u015fdyrmak, \u00fdurdumyzy\u0148 ylmy kuwwatyny \u00fdokarlandyrmak bizi\u0148 ba\u015f maksatlarymyzy\u0148 biridir. \u00d6\u0148e s\u00fcr\u00fd\u00e4n be\u00fdik ba\u015flangy\u00e7larymyzda, uludan tutul\u00fdan d\u00f6wletli i\u015flerimizde hemi\u015fe ylma da\u00fdan\u00fdarys\u201d-di\u00fdip belle\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u015eol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde hem ene dilimiz bilen bir hatarda d\u00fcn\u00fd\u00e4 dillerini \u00f6wrenmek t\u00fcrkmen milletini\u0148 taryhyny, medeni\u00fdetini, edebi\u00fdatyny, ruhy\u00fdetini \u00f6wrenmek bilen bir hatarda alnyp barylmalydyr. Mundan ba\u015fga-da dil sapaklary \u00fda\u015f nesli watan\u00e7ylyk ruhunda terbi\u00fdelemegi\u0148 esasy seri\u015fdesidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Bu barada belli rus alymy L.Uspenski\u00fd \u015fe\u00fdle \u00fdaz\u00fdar: \u201c\u00c7agalygy\u0148 i\u0148 irki d\u00f6w\u00fcrlerinden ba\u015flap garrylygyna \u00e7enli adamyny\u0148 b\u00fctin \u00fda\u015fa\u00fd\u015fy dil bilen a\u00fdrylmaz baglany\u015fyklydyr. \u00c7aga ent\u00e4k g\u00fcrlem\u00e4ni hem o\u0148ly ba\u015farma\u00fdar, emma e\u00fd\u00fd\u00e4m onu\u0148 gulagy eneleri\u0148 gyzykly ertekileri, ejesini\u0148 h\u00fcwdi a\u00fdd\u00fdan sesinden gan\u00fdar. \u00ddetginjek mekdebe gid\u00fd\u00e4r. \u00dda\u015f \u00fdigit instituty\u0148 gapysyndan gir\u00fd\u00e4r. Mugallymlary\u0148 gyzykly g\u00fcrr\u00fc\u0148lerinden, kitaplardan s\u00f6z\u00fc\u0148 k\u00f6megi bilen g\u00f6zlerini\u0148 entek g\u00f6rmedik (m\u00fcmkin, hi\u00e7 ha\u00e7an g\u00f6r\u00fcp hem bilmejek) zatlary bilen tany\u015f\u00fdar. Dil \u2013 adamlary\u0148 \u00f6zara habarla\u015fyp, biri-birine islendik pikirlerini \u00fdetirip bil\u00fd\u00e4n seri\u015fdedir\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Gysga\u00e7a a\u00fddylanynda, t\u00fcrkmen dilini, d\u00fcn\u00fd\u00e4 dillerini we onu\u0148 a\u00fdry-a\u00fdry d\u00fc\u015f\u00fcnjelerini \u00f6wretmegi\u0148 esasy maksady \u00f6z Watanyna wepaly, jemgy\u00fdeti\u0148 sowatly, t\u00fcrkmen dili, onu\u0148 grammatiki gurlu\u015fy barada belli bir derejede bilimleri ele alan, dili\u0148 seri\u015fdelerini d\u00fcrli \u00fdagda\u00fdlarda ussatlyk bilen ulanyp bil\u00fd\u00e4n, s\u00f6zle\u00fd\u015fi\u0148 d\u00fcrli stillerini (t\u00e4rlerini) ele alan, d\u00f6redijilikli, \u00f6zba\u015fdak i\u015flemegi ba\u015far\u00fdan ra\u00fdatyny terbi\u00fdelemekdir. D\u00f6wletimizde ene dilimizi, \u015fol sanda d\u00fcn\u00fd\u00e4 dillerini \u00f6wrenmek \u00fc\u00e7in gi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikler d\u00f6redilendir. Bu m\u00fcmkin\u00e7ilikleri\u0148 sakasynda bolsa Gahryman Arkadagymyzy\u0148, Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 ed\u00fd\u00e4n tagallalary \u00fdatyr. Ene dilimizi\u0148 erkinligi, millligi, d\u00fcn\u00fd\u00e4 derejesind\u00e4ki orny ugrunda dynuwsyz aladalary ed\u00fd\u00e4n, d\u00fcn\u00fd\u00e4 dillerini i\u00e7gin \u00f6wrenm\u00e4ge gi\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri d\u00f6redip ber\u00fd\u00e4n Gahryman Arkadagymyzy\u0148, Arkadagly Gahryman Serdarymyzy\u0148 janlary sag, belent ba\u015flary aman bolsun, tut\u00fdan tutmly i\u015fleri hemi\u015fe rowa\u00e7 alsyn.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>D\u00f6wletm\u00e4mmet Azady adyndaky T\u00fcrkmen milli d\u00fcn\u00fd\u00e4 dilleri institutyny\u00f1 talyby<\/strong><\/em><br \/>\n<em><strong>\u015eamuhammedowa A\u00fdlar<\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen halk nakyllarynda, halk d\u00f6rediligini\u0148 d\u00fcrd\u00e4nelerinde \u201cDil bolmasa, il bolmaz\u201d, \u201cBir dil bilen bir adam, iki dil bilen iki adam\u201d di\u00fdlip, milli dili\u0148 \u00e4hmi\u00fdetine \u00fdokary baha beril\u00fd\u00e4r. Millet, halk di\u00fden bitewiligi\u0148 emele gelmeginde umumy dil esasy wezipeleri\u0148 birini \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r. Ilkinji bellemeli zat, dil \u2013 onda geple\u00fd\u00e4n halky\u0148 milli medeni\u00fdetini\u0148 a\u00fdnasydyr. Ol ynsan medeni\u00fdetini\u0148 \u00f6n\u00fcmi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22745"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22745"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22746,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22745\/revisions\/22746"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}