{"id":22773,"date":"2024-10-06T13:16:25","date_gmt":"2024-10-06T08:16:25","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=22773"},"modified":"2024-10-06T13:17:24","modified_gmt":"2024-10-06T08:17:24","slug":"itburuny-osdurip-yetisdirmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=22773","title":{"rendered":"ITBURUNY \u00d6SD\u00dcRIP \u00ddETI\u015eDIRMEK"},"content":{"rendered":"<p>Itburuny\u0148 miwesini\u0148 d\u00fcz\u00fcminde 6% C witamini, B2, P, E we K witaminler, 12-27 mg% karotin, 29% organiki (limon, alma) kislotalar, tohumynda itburun \u00fdagy bar.<\/p>\n<p>Itburuny\u0148 k\u00f6p g\u00f6rn\u00fc\u015fleri d\u00fcrli ekologik \u015fertlerde: der\u00fdany\u0148 bo\u00fdlarynda, daglarda we toka\u00fdlarda k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin \u00f6s\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 bo\u00fduny\u0148 uzunlygy 3 metre \u00e7enli bolup, d\u00fcrli \u00fda\u015fdaky 8-12 sany \u00e7ybyklardan ybaratdyr.<\/p>\n<p>Itburuny\u0148 gymmatly h\u00e4si\u00fdetlerini\u0148 biri \u00e7ybyklaryny\u0148 \u00fczn\u00fcksiz \u00e7al\u015fygydyr. \u00d6s\u00fcp \u00e7ykan t\u00e4ze \u00e7ybyk ikinji \u00fdyl hasyl berip ba\u015fla\u00fdar we 5-6 \u00fdyldan so\u0148 gura\u00fdar. Onu\u0148 ornuna k\u00f6k bogunynda t\u00e4ze pyntyk emele gel\u00fd\u00e4r we uzak \u00fdyllap hasyl berm\u00e4ge ukuply bol\u00fdar. Itburuny\u0148 baldaklary tikenler bilen \u00f6rt\u00fclen, \u00fdapraklary 5-7 sany lanset, owal g\u00f6rn\u00fc\u015fli, gyralary di\u015fli. Ol aprel a\u00fdynda g\u00fclle\u00fd\u00e4r, miwesi awgust-sent\u00fdabr a\u00fdynda bi\u015fip ba\u015fla\u00fdar. G\u00fclleri uly, gyzyl, g\u00fclg\u00fcne \u00fda-da ak re\u0148kli, ho\u015fbo\u00fd ysly, nektara ba\u00fd bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Itburun tohum we \u00e7ybyklary arkaly medeni k\u00f6peldil\u00fd\u00e4r. Tohum arkaly k\u00f6peldilende ekiljek tohumy\u0148 hili \u00f6s\u00fcmligi\u0148 o\u0148at \u00f6smegine, tiz hasyl bermegine we da\u015fky t\u00e4sirlere \u00e7ydamly bolmagyna uly t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4r. \u015eol seb\u00e4pli ekiljek tohumlar bol hasylly, uly miweli, kesel we zy\u00fdanly m\u00f6r-m\u00f6jekler bilen za\u00fdalanmadyk hem-de gymmatly genetik hili bolan \u00f6s\u00fcmliklerden ta\u00fd\u00fdarlanyl\u00fdar.<\/p>\n<p>1 kg miwesinden 10-17% tohum \u00e7yk\u00fdar. Tohumlar miwesinden a\u00fdrylandan so\u0148 stratifikasi\u00fda edil\u00fd\u00e4r. 50-60 g\u00fcn stratifikasi\u00fda edilen tohumlar \u00e7ygly topraga ekil\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Itburuny \u00e7ybyklary bilen k\u00f6peltmek amatlydyr. Itburun ekmek \u00fc\u00e7in ta\u00fd\u00fdarlanan \u00e7ybyklar standart talaplara la\u00fdyk gelmelidir. Munu\u0148 \u00fc\u00e7in \u00fdokary hasylly, iri miweli itburuny\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerinden pe\u00fddalanmak zerurdyr. \u00c7ybyklar \u00f6\u0148den 40\u044540\u044550 sm \u00f6l\u00e7egli gazylyp go\u00fdulan \u00e7ukurlara ekil\u00fd\u00e4r. Eki\u015fden \u00f6\u0148 k\u00f6k \u00f6sd\u00fcriji maddalar bilen i\u015flenip ekilen \u00e7ybyklary\u0148 g\u00f6geri\u015fi \u00fdokary bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Ekilen \u00e7ybyklary\u0148 t\u00f6wereginde \u00e7yglylyk saklanar \u00fdaly her \u00f6s\u00fcmligi\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcne aga\u00e7 gyryndysy go\u00fdul\u00fdar. Ideg d\u00f6wr\u00fcnde mineral d\u00f6k\u00fcnler bermek itburuny\u0148 hasyla giri\u015f wagtyny \u00e7altlandyr\u00fdar we hasyllygyny \u00fdokarlandyr\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00d6s\u00fc\u015f d\u00f6wr\u00fcnde ha\u015fal otlary\u0148 \u00f6s\u00fc\u015fine g\u00f6r\u00e4, 4-6 gezek hatarara bejergi ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. Hatararasy 8-10 sm \u00e7u\u0148lukda, hatardaky \u00e7ybyklary\u0148 t\u00f6weregi 4-6 sm \u00e7u\u0148luga \u00e7enli, \u00fdagny gapdal k\u00f6klere zy\u00fdan \u00fdetirmezden toprak \u00fdum\u015fadyl\u00fdar. Ekilen \u00e7ybyklar 2-3 \u00fdyldan so\u0148 tiz \u00f6s\u00fcp \u00fderi\u015f\u00fd\u00e4r we toprakdaky i\u00fdmit maddalaryny gowy \u00f6zle\u015fdir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Agrotehniki \u00e7\u00e4reler \u00f6z wagtynda we \u00fdokary derejeli ge\u00e7irilende itburun \u00e7ybyklary 3-nji \u00fdyly hasyl ber\u00fd\u00e4r. \u00c7ybyklaryny kesip \u015fekil bermek, \u00fda\u015flandyryp durmak itburuny\u0148 hasyllygyny artdyr\u00fdar. Itburuny\u0148 miwesini\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki witaminleri\u0148 mukdaryny k\u00f6peltmek \u00fc\u00e7in mineral d\u00f6k\u00fcnler bermek, ha\u015fal otlardan arassalamak we i\u00fdmit me\u00fddanyny gi\u0148eltmek \u00fdaly agrotehniki \u00e7\u00e4reler gowy netijeleri ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Jumaguly\u00fdewa A\u00fdjeren, <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148, <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00a0Agroin\u017eener\u00e7ilik ta\u00fd\u00fdarlyk ugruny\u0148 2-nji \u00fdyl talyby. <\/strong><\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Itburuny\u0148 miwesini\u0148 d\u00fcz\u00fcminde 6% C witamini, B2, P, E we K witaminler, 12-27 mg% karotin, 29% organiki (limon, alma) kislotalar, tohumynda itburun \u00fdagy bar. Itburuny\u0148 k\u00f6p g\u00f6rn\u00fc\u015fleri d\u00fcrli ekologik \u015fertlerde: der\u00fdany\u0148 bo\u00fdlarynda, daglarda we toka\u00fdlarda k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin \u00f6s\u00fd\u00e4r. Onu\u0148 bo\u00fduny\u0148 uzunlygy 3 metre \u00e7enli bolup, d\u00fcrli \u00fda\u015fdaky 8-12 sany \u00e7ybyklardan ybaratdyr. Itburuny\u0148 gymmatly h\u00e4si\u00fdetlerini\u0148 biri \u00e7ybyklaryny\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22773"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22773"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22773\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22774,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22773\/revisions\/22774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22773"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22773"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22773"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}