{"id":23023,"date":"2024-10-28T07:40:54","date_gmt":"2024-10-28T02:40:54","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23023"},"modified":"2024-10-29T13:24:55","modified_gmt":"2024-10-29T08:24:55","slug":"hytayly-alymlar-ewerest-dagynyn-osyandigini-anykladylar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23023","title":{"rendered":"Hyta\u00fdly alymlar Ewerest dagyny\u0148 \u00f6s\u00fd\u00e4ndigini anykladylar"},"content":{"rendered":"<p>Ewerest dag ger\u015fini\u0148 be\u00fdikligi gitdigi\u00e7e \u00fdokarlan\u00fdar. Pekind\u00e4ki Hyta\u00fd geologik uniwersitetini\u0148 alymlary \u015fe\u00fdle netij\u00e4 geldiler.<\/p>\n<p>Alymlar munu\u0148 \u00fc\u00e7in d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 be\u00fdik nokady Gimala\u00fdlarda bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4n \u00f6zgeri\u015flikleri\u0148 komp\u00fduter nusgasyny d\u00f6retdiler. \u00abNature Geoscience\u00bb \u017eurnalynda \u00e7ap edilen ylmy-barlaglar barada makalada Eweresti\u0148 \u00f6smegini\u0148 dag der\u00fdalaryny\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcni\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen baglydygy bellen\u00fd\u00e4r. \u015eunu\u0148 netijesinde dag so\u0148ky 89 m\u00fc\u0148 \u00fdylda 15-50 metr \u00fdokarlanandygy anyklanyldy.<\/p>\n<p>Hyta\u00fdly alymlar 90 m\u00fc\u0148 \u00fdyl t\u00f6weregi mundan \u00f6\u0148 Nepalda Gimala\u00fdlary kesip ge\u00e7\u00fd\u00e4n Arun der\u00fdasyny\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcnde uly \u00f6zgeri\u015flikleri\u0148 bolandygyny anykladylar. Netijede, der\u00fda Gang der\u00fdasyny\u0148 uly akymlaryny\u0148 biri bolan Kosi der\u00fdasyny\u0148 gi\u0148 ulgamyna go\u015fulypdyr. Bu hadysa \u00fdokarky g\u00f6zba\u015flary\u0148 guramagyna we ze\u00fdle\u015fmegine getir\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in birle\u015fen der\u00fdalarda suw k\u00f6p. Bu bolsa gatlaklardaky uly da\u015flary g\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fd\u00e4r, go\u0148\u015fy \u00fderleri, \u015fol sanda daglary belende g\u00f6ter\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Alymlary\u0148 pikiri\u00e7e, Ewerest \u00fdylda takmynan 0,16-0,53 mm \u00f6s\u00fd\u00e4r. H\u00e4zirki wagtda onu\u0148 be\u00fdikligi 8849 metr. \u015ee\u00fdle hadysalar go\u0148\u015fy Lhosze we Makalu belentliklerinde hem bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4r. \u00abBu \u00fdagda\u00fd der\u00fda ulgamy t\u00e4ze kadaly \u00fdagda\u00fda \u00fdet\u00fd\u00e4n\u00e7\u00e4 dowam eder\u00bb di\u00fdip, ylmy-barlaglary\u0148 awtorlaryny\u0148 biri professor Szingen Da\u00fd g\u00fcrr\u00fc\u0148 ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0<b><i>Bally\u00fdew Babamyrat,<\/i><\/b><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><b><i>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 talyby.<\/i><\/b><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ewerest dag ger\u015fini\u0148 be\u00fdikligi gitdigi\u00e7e \u00fdokarlan\u00fdar. Pekind\u00e4ki Hyta\u00fd geologik uniwersitetini\u0148 alymlary \u015fe\u00fdle netij\u00e4 geldiler. Alymlar munu\u0148 \u00fc\u00e7in d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 i\u0148 be\u00fdik nokady Gimala\u00fdlarda bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4n \u00f6zgeri\u015flikleri\u0148 komp\u00fduter nusgasyny d\u00f6retdiler. \u00abNature Geoscience\u00bb \u017eurnalynda \u00e7ap edilen ylmy-barlaglar barada makalada Eweresti\u0148 \u00f6smegini\u0148 dag der\u00fdalaryny\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcni\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi bilen baglydygy bellen\u00fd\u00e4r. \u015eunu\u0148 netijesinde dag so\u0148ky 89 m\u00fc\u0148 \u00fdylda 15-50 metr \u00fdokarlanandygy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23023"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23023"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23023\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23064,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23023\/revisions\/23064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23023"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23023"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23023"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}