{"id":23366,"date":"2024-11-16T07:45:22","date_gmt":"2024-11-16T02:45:22","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23366"},"modified":"2024-11-16T07:45:22","modified_gmt":"2024-11-16T02:45:22","slug":"toprak-bejergisinde-bolup-gecyan-hadysalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23366","title":{"rendered":"Toprak bejergisinde bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4n hadysalar"},"content":{"rendered":"<p>Toprak bejergisini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerine we usullaryna doly we dogry baha bermek \u00fc\u00e7in ozaly bilen toprak bejeriji gurallar arkaly o\u0148a t\u00e4sir edilende n\u00e4hili tehnologiki hadysalary\u0148 bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6z \u00fdetirmek zerurdyr.<\/p>\n<p>Esasy we \u00fd\u00fczle\u00fd toprak bejergisini\u0148 gurallaryny\u0148 k\u00f6p d\u00fcrlidigine garamazdan olary\u0148 topraga ed\u00fd\u00e4n t\u00e4sirini\u0148 tehnologiki taraplary \u015fe\u00fdle k\u00f6p d\u00e4ldir. Ollary\u0148 esasylaryna agdarma, owranma, \u00fdum\u015fama, ha\u015fal otlary\u0148 kesilmegi we be\u00fdlekiler degi\u015flidir.<\/p>\n<p>Agdarma \u2013 topragy\u0148 \u00fdokarky we a\u015fakgy gatlaryny\u0148 \u00f6zara orunlaryny \u00e7aly\u015fmagy. Oba hojalyk ekinleri ekilenden t\u00e4 hasyl \u00fdygnalyp bol\u00fdan\u00e7a birn\u00e4\u00e7e faktorlary\u0148 t\u00e4sir etmegi bilen topragy\u0148 \u00fcstki gatlagy dykyzla\u015f\u00fdar. Netijede s\u00fcr\u00fcmli gatlakda d\u00fcrli fizikomehaniki h\u00e4s\u00fdetli t\u00e4ze gatlak emele gel\u00fdar. Agdarma netijesinde dykyzla\u015fan gatlak owran\u00fdar we ujaly\u0148 d\u00fc\u00fdb\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4r. A\u015fakdaky gatlak bolsa \u00fdokary gal\u00fdar. \u00d6s\u00fcmlikleri\u0148 galyndylary ders we be\u00fdleki d\u00f6k\u00fcnler ha\u015fal otlary\u0148 galyndylary we \u00fdere d\u00f6k\u00fclen tohumlary, kesel d\u00f6redijiler we zy\u00fdanly m\u00f6r-m\u00f6jekler topraga \u00e7u\u0148 g\u00f6m\u00fcl\u00fd\u00e4rler. Agdarmany\u0148 \u00e7u\u0148lugu ekin dolan\u015fygyndaky ekinleri\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerine, olary\u0148 biologiki a\u00fdratynlyklaryna, me\u00fddanlary\u0148 ha\u015fal otlar bilen hapallanan derejesine, topragy\u0148 \u00f6zle\u015fen derejesine, \u015forluk we ba\u015fga-da birn\u00e4\u00e7e seb\u00e4plere baglydyr. T\u00fcrkmenistany\u0148 suwarymly ekeran\u00e7ylygynda agdarmany\u0148 a\u00fdratyn \u00e4hmi\u00fdeti bardyr.<\/p>\n<p>Owranma\u2013iri toprak b\u00f6lejiklerini\u0148 ma\u00fddaja zerrelere dargamagy netijesinde bejeril\u00fd\u00e4n gatlagy\u0148 \u00fdum\u015faklygy\u0148 \u00fc\u00fdtgemegi. Topragy\u0148 ownujak digirli bolmagy ony\u0148 suw-howa we be\u00fdleki h\u00e4si\u00fdetlerine o\u0148a\u00fdly t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00ddum\u015fama \u2013toprak zerrejiklerini\u0148 \u00f6zara orunlaryny \u00fc\u00fdtgetmegi netijesinde has ulurak bo\u015fluklary\u0148 emele gelmegi. \u00ddum\u015fama netijesinde toprakda howa a\u00fdlan\u015fygy we onu\u0148 suw ge\u00e7irijiligi gowulan\u00fdar. Bu bolsa organiki maddalary\u0148 \u00e7\u00fc\u00fdreme hadysasyny tizle\u015fdir\u00fd\u00e4r we netijede biohimiki hadysalar g\u00fc\u00fd\u00e7len\u00fd\u00e4r hem-de \u00f6s\u00fcmlikler \u00fc\u00e7in zerur bolan i\u00fdmit elementlerini\u0148 k\u00f6p toplanmagyna \u00fdardam ed\u00fd\u00e4r. \u015eo\u0148a g\u00f6r\u00e4-de \u00fdum\u015fatmany\u0148 esasy wezipelerini\u0148 oba hojalyk ekinleri \u00fc\u00e7in \u00fdaramly i\u00fdmit maddalaryny\u0148 we yzgary\u0148 \u00fdeterlik derejede toplanmagyna m\u00fcmkin\u00e7ilik d\u00f6re\u00fd\u00e4r. Toprak \u00fdum\u015fak bolanda ekinleri\u0148 k\u00f6kleri has a\u015fakdaky gatlara arala\u015fyp bil\u00fd\u00e4r. D\u00fcrli ekinleri\u0148 biologiki a\u00fdratynlyklary bilen baglan\u015fykda, olary\u0148 topragy\u0148 \u00fdum\u015faklyk derejesine bolan talaplary birme\u0148ze\u015f d\u00e4ldir. Topragy \u00fdum\u015fatmak \u00fc\u00e7in d\u00fcrli azallar, ker\u00e7ele\u00fdjiler, dyrmyklar, kultiwatorlar ulanyl\u00fdar.<\/p>\n<p>Gary\u015fma-toprak zerrejiklerini\u0148 \u00f6zara orunlaryny \u00e7aly\u015fmagy. Gary\u015fma netijesinde topraga d\u00f6k\u00fcl\u00fd\u00e4n d\u00f6k\u00fcnler onda gowy \u00fda\u00fdra\u00fdarlar we toprakda endigan gatlak emele gel\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Dykyzlanma-toprak zerrejiklerini\u0148 \u00f6zara jebisle\u015fmegi we olary\u0148 arasyndaky bo\u015flajyklay\u0148 ki\u00e7elmegi. Dykyzla\u015fma netijesinde topragy \u00fdel \u00e7alma hadysasy pesel\u00fd\u00e4r we yzgar \u00fditgisi azal\u00fdar, eki\u015f d\u00f6wr\u00fcnde topraga d\u00fc\u015fen tohuma yzgar gowy bar\u00fdar we \u00e7alt g\u00f6ger\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Tekizlenme-topragy\u0148 \u00fcst\u00fcnd\u00e4ki n\u00e4tekizlikleri\u0148 d\u00fczlenmegi. Topragy\u0148 \u00fcsti tekiz bolanda eki\u015fi\u0148 \u00fdokary hilli ge\u00e7megi \u00fc\u00e7in, \u00fdagny tohumy\u0148 gyrade\u0148 \u00e7u\u0148luga d\u00fc\u015fmegi, hatarlary\u0148 g\u00f6ni bolmagy, \u015fe\u00fdle hem ekinleri\u0148 so\u0148raky edegi \u00fc\u00e7in \u00fdaramly \u015fertler d\u00f6re\u00fd\u00e4r. N\u00e4tekiz topraklarda yzgary\u0148 bugar\u015fy tekiz topraga garany\u0148da \u00fdokary bol\u00fdar. \u015eu \u00fdokarda agzalan we ba\u015fga-da birn\u00e4\u00e7e tehnologiki hadysalar toprak bejergisini\u0148 d\u00fcrli usullaryndan pe\u00fddalanmak arkaly amala a\u015fyryl\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0<strong><em>Baba\u017eanow Atabek <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0Weterinar lukman\u00e7ylygy fakultetini\u0148 <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0 \u00a0 3-nji \u00fdyl talyby <\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Toprak bejergisini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerine we usullaryna doly we dogry baha bermek \u00fc\u00e7in ozaly bilen toprak bejeriji gurallar arkaly o\u0148a t\u00e4sir edilende n\u00e4hili tehnologiki hadysalary\u0148 bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4ndigini g\u00f6z \u00fdetirmek zerurdyr. Esasy we \u00fd\u00fczle\u00fd toprak bejergisini\u0148 gurallaryny\u0148 k\u00f6p d\u00fcrlidigine garamazdan olary\u0148 topraga ed\u00fd\u00e4n t\u00e4sirini\u0148 tehnologiki taraplary \u015fe\u00fdle k\u00f6p d\u00e4ldir. Ollary\u0148 esasylaryna agdarma, owranma, \u00fdum\u015fama, ha\u015fal otlary\u0148 kesilmegi we [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23367,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23366"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23368,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23366\/revisions\/23368"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}