{"id":23458,"date":"2024-11-18T22:42:10","date_gmt":"2024-11-18T17:42:10","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23458"},"modified":"2024-11-18T22:42:10","modified_gmt":"2024-11-18T17:42:10","slug":"yyladyshanalara-garyn-we-yelin-tasirleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23458","title":{"rendered":"\u00ddylady\u015fhanalara gary\u0148 we \u00fdeli\u0148 t\u00e4sirleri"},"content":{"rendered":"<p>\u00ddylady\u015fhanany\u0148 \u00fcst\u00fcne gar \u00fdagmagy bilen emele gel\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fcklenmeler \u00e7ynlaka\u00fd g\u00fc\u00fd\u00e7 t\u00e4sirleri bolup, o\u0148a \u00f6\u0148\u00fcnden takyk baha berip bolma\u00fdar. Gary\u0148 a\u015fa k\u00f6p \u00fdagmagy bilen \u00fdylady\u015fhanany\u0148 konstruktiw gurlu\u015fyny\u0148 karkaslaryny\u0148 durnuksyzlygyna getirip biler. Gar \u00f6rt\u00fcgini\u0148 mukdary gurlu\u015fyk etrabyny\u0148 sebidini\u0148 meterologiki h\u00e4s\u00fdetnamasyna bagly bolup, \u00fc\u00e7egi\u0148 taslanyly\u015fyna, gurlu\u015fygyna-da baglydyr. \u00c7yl\u015fyrymly \u015fekilli \u00fc\u00e7ekler bolsa, \u00e7ukurlarda \u201cgar haltalary\u201d \u00fdygnan\u00fdar we gurlu\u015fy\u0148 de\u0148 d\u00e4l \u00fd\u00fcklenmegine seb\u00e4p bol\u00fdar. Mundan ba\u015fga-da, k\u00f6pden b\u00e4ri dowam edip gel\u00fd\u00e4n &#8220;gar haltalary&#8221; gysyl\u00fdar, bu hem gardan \u00fd\u00fck\u00fc\u0148 k\u00f6pelmegine seb\u00e4p bolup \u00fc\u00e7egi\u0148 hatardan \u00e7ykmagyna alyp bar\u00fdar.<\/p>\n<p>\u00d6\u0148ki SSSR-de gar \u00fd\u00fckleri \u00fc\u00e7in kadala\u015fdyrylan SNiP 2.01.07-85 bilen hasaplamalar ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. Gowy \u00f6wrenilmedik we daglyk \u00fderlerde, kyn \u00fderleri bolan \u00fderlerde gar \u00f6rt\u00fcgini\u0148 agramy gidrometeorologi\u00fda gullugyny\u0148 maglumatlaryna esaslanmalydyr we \u00fdylady\u015fhanany takyk hasaplama esasynda taslamalydyr. Bu ugurlary\u0148 hasaplamalary gurlu\u015fyk etrabyny\u0148 meterologiki h\u00e4s\u00fdetnamalaryny\u0148 sanawy kadalarda beril\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>\u00ddylady\u015fhanany\u0148 desgalaryna \u00fdelden gel\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fckleri\u0148 t\u00e4sirleri. Tupan \u015femallary\u0148 g\u00fc\u00fdj\u00fcni\u0148 uly g\u00f6rn\u00fc\u015fde emele gelmegi birn\u00e4\u00e7e in\u017eener\u00e7ilik gurlu\u015flaryny\u0148 konstruksi\u00fdalary\u0148 we aragatna\u015fyk ulgamlaryny\u0148 k\u00f6p sanlysyny\u0148 hatardan.\u00e7ykmagyna getirip biler.<\/p>\n<p>\u00ddeli\u0148 t\u00e4sirinden gel\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fckler keseligine bolmagy olary\u0148 esasy a\u00fdratynlyklaryny\u0148 biridir. T\u00e4ze, has \u00e7ydamly materiallara ge\u00e7mek binalary\u0148 we desgalary\u0148 massasyny\u0148 azalmagyna seb\u00e4p boldy we bu \u00fdel \u00fd\u00fcklerini du\u00fdmak meselesini \u00f6\u0148e s\u00fcrdi. Belent binalara, di\u0148lere, di\u0148 kranlaryna \u00fdel t\u00e4siri has howpludyr. \u00dderden n\u00e4\u00e7e be\u00fdikde \u00fderle\u015fen desgalara \u00fdeli\u0148 tizligini\u0148 t\u00e4siri \u015fon\u00e7ada k\u00f6p t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4ndir.<\/p>\n<p>Binalar we desgalar \u00e7yl\u015fyrymly geometrik \u015fekilleri\u0148 konstruktiw gurlu\u015flarydyr we \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in birn\u00e4\u00e7e aerodinamiki t\u00e4sirleri d\u00f6red\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdlelik bilen, binany parallelepiped g\u00f6rn\u00fc\u015finde g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutsak, howa akymy da\u015f tarapdan.a\u00fdlan\u00fdar. Takmynan 80% \u00fdel \u00f6\u0148 tarapdan bol\u00fdar, tersine \u00fdeli\u0148 bol\u00fdan tarapyny\u0148 gar\u015fy tarapynda 60% t\u00f6weregi \u00fdel sorulmasy bol\u00fdar \u015fo\u0148a g\u00f6r\u00e4 onu\u0148 taslamasyny \u00fderine \u00fdetirmeklik zerurdyr.<\/p>\n<p>Iki tarapla\u00fdyn e\u0148\u0148itli \u00fc\u00e7ek \u00f6rt\u00fcgi ep-esli \u00fdel basy\u015fyny \u00fcst\u00fcnden ge\u00e7ir\u00fd\u00e4r we se\u00fdrek du\u015f gelmegi seb\u00e4pli \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdan \u00fdeli\u0148 dykyzlygyny\u0148 gowu\u015famaklygy bolup ge\u00e7\u00fd\u00e4r, \u015fonu\u0148 \u00fc\u00e7in \u00fc\u00e7egi\u0148 \u00fdokary e\u0148\u0148idi bol\u015fy \u00fdaly \u00fdokary gal\u00fdar \u00dde\u0148il konstruktiw gurlu\u015flar we \u00fc\u00e7ekler bolsa, \u00fc\u00e7egi\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 durnuklylygyny saklamaklygy talap ed\u00fd\u00e4nligi seb\u00e4pli g\u00f6teriji ganat durnukly \u00fdagda\u00fdda bolup biler, ha\u00e7anda k\u00e4 wagt bolmaly agramyndan \u00fdokary bolanda g\u00f6teriji g\u00fc\u00fd\u00e7 \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar.<\/p>\n<p>Egerde \u00fdylady\u015fhana uly g\u00f6wr\u00fcmli bolsa we \u00fdeli\u0148 tizligini\u0148 dinamiki ga\u00fdtalanmasy k\u00f6p bolsa, (inertial) g\u00fc\u00fd\u00e7leri tolgundyryp bilme\u00fd\u00e4n bolsa, \u00fdel basy\u015fyny statiki \u00fd\u00fck h\u00f6km\u00fcnde kabul etm\u00e4ge rugsat beril\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle-de bolsa, be\u00fdik konstruktiw gurlu\u015flarda durnuklylygy saklamaklyk zerurdyr.<\/p>\n<p>\u00ddelden gel\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fck\u00fcni\u0148 aerodinamiki a\u00fdratynlyklaryna we \u00fdylady\u015fhanany\u0148 konstruktiw gurlu\u015flaryna t\u00e4sirini\u0148 tebigatyna \u00fdeterlik derejede hasaplamalaryny\u0148 talabala\u00fdyk \u00fderine \u00fdetirilmezligi gara\u015fylmadyk \u00fdagda\u00fdlary\u0148 netijesinde kadaly ulany\u015fa \u00fdaramsyz bolmagy m\u00fcmkin.<\/p>\n<p>\u00ddylady\u015fhanalarda \u00fdeldel gel\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fck\u00fcni\u0148 pa\u00fdlany\u015fyny hil ta\u00fddan seljermek \u00fc\u00e7in \u00fdel tunellerind\u00e4ki modellerde aerodinamiki synaglar ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r, \u015fe\u00fdle hem desgalary\u0148 tebigy \u015fertlerde synlary ge\u00e7iril\u00fd\u00e4r. \u00ddylady\u015fhana modeller di\u0148e bir gurlu\u015fy\u0148 da\u015farky g\u00f6rn\u00fc\u015flerini m\u00fcmkin bolan dolulyk bilen ga\u00fdtalamaly d\u00e4l, e\u00fdsem konstruksi\u00fdalaryny\u0148 berkligi we massalary\u0148 tebigaty\u0148 t\u00e4sirlerine durnuklylygy bilen de\u0148 pa\u00fdlany\u015fyna e\u00fde bolmalydyr. \u00d6\u0148ki SSSR-e gir\u00fd\u00e4n d\u00f6wletlerde \u00fdel \u00fd\u00fckleri SNIP 2.01.07-85 bilen kadala\u015fdyryl\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Jora\u00fdew Hekim <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>Agronom\u00e7ylyk fakultetini\u0148 <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0 \u00a0 3-nji \u00fdyl talyby <\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00ddylady\u015fhanany\u0148 \u00fcst\u00fcne gar \u00fdagmagy bilen emele gel\u00fd\u00e4n \u00fd\u00fcklenmeler \u00e7ynlaka\u00fd g\u00fc\u00fd\u00e7 t\u00e4sirleri bolup, o\u0148a \u00f6\u0148\u00fcnden takyk baha berip bolma\u00fdar. Gary\u0148 a\u015fa k\u00f6p \u00fdagmagy bilen \u00fdylady\u015fhanany\u0148 konstruktiw gurlu\u015fyny\u0148 karkaslaryny\u0148 durnuksyzlygyna getirip biler. Gar \u00f6rt\u00fcgini\u0148 mukdary gurlu\u015fyk etrabyny\u0148 sebidini\u0148 meterologiki h\u00e4s\u00fdetnamasyna bagly bolup, \u00fc\u00e7egi\u0148 taslanyly\u015fyna, gurlu\u015fygyna-da baglydyr. \u00c7yl\u015fyrymly \u015fekilli \u00fc\u00e7ekler bolsa, \u00e7ukurlarda \u201cgar haltalary\u201d \u00fdygnan\u00fdar we gurlu\u015fy\u0148 de\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23458"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23458"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23458\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23460,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23458\/revisions\/23460"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}