{"id":23520,"date":"2024-11-21T10:09:33","date_gmt":"2024-11-21T05:09:33","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23520"},"modified":"2024-11-21T10:09:33","modified_gmt":"2024-11-21T05:09:33","slug":"garassyzlyk-yyllary-icinde-jemgyyetin-sosial-duzumi-we-onda-bolup-gecen-ozgerisler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23520","title":{"rendered":"Gara\u015fsyzlyk \u00fdyllary i\u00e7inde jemgy\u00fdeti\u0148 sosial d\u00fcz\u00fcmi we onda bolup ge\u00e7en \u00f6zgeri\u015fler"},"content":{"rendered":"<p>Jemgy\u00fdeti\u0148 ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcni\u0148 sosial g\u00fcz\u00fcmi \u00f6\u0148ki, synplary\u0148 sosial toparlary\u0148 we gatlaklary\u0148 d\u00fcz\u00fcmi bilen belli bir derejede bagly bol\u00fdar. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem ozalky jemgy\u00fdet gurlu\u015fyny\u0148 sosial d\u00fcz\u00fcmini\u0148 b\u00f6leklerini\u0148 we halkalaryny\u0148 k\u00e4birini \u00fc\u00fdtgetmek, ba\u015fga bim\u00e4\u00e7elerine t\u00e4ze hil h\u00e4si\u00fdetini bermek, \u015fonu\u0148 \u00fdaly-da t\u00e4ze durmu\u015fy-ykdysady reallyklara la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n t\u00e4ze sosial toparlary\u0148 hem gatlaklary\u0148 kemala gelmeklerine, jemgy\u00fdetde orun almaklaryna \u00fdardam etmek arkaly ulgamla\u00fdyn \u00f6s\u00fc\u015fine \u00fdol a\u00e7yldy. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcnde ilaty\u0148 d\u00fcz\u00fcminde t\u00e4ze-t\u00e4ze toparlar \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar. Olary\u0148 sosial statuslary \u00fc\u00fdtg\u00e4p, b\u00e4hbitleri a\u00fdryba\u015fgala\u015f\u00fdar. T\u00e4ze d\u00fcz\u00fcmler ba\u015fda b\u00f6lek-b\u00f6lek bol\u00fdar. Olara i\u00e7ki bitewilik, jebislik \u00fdetme\u00fd\u00e4r. Olary\u0148 ykdysady, sy\u00fdasy, durmu\u015fy-medeni statusyny\u0148 arasynda bir kysymda\u015flyk \u00fdok.<\/p>\n<p>Jemgy\u00fdet\u00e7ilik toparlaryny\u0148 kanuny resminamalarda berkidilen statusy bilen olary\u0148 sosial-psihologik ta\u00fddan \u00f6zlerini du\u00fdu\u015flary gabat gelenok. Bular wagtla\u00fdyn, ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcni\u0148 ny\u015fany. Meselem, jemgy\u00fdetde ge\u00e7\u00fd\u00e4n \u00f6zgeri\u015fe tapawutly gara\u00fdy\u015f esasynda hem d\u00fcrli sosial toparlar d\u00f6re\u00fd\u00e4rler: t\u00e4ze gymmatlyklara da\u015farky g\u00fc\u00fdj\u00fc\u0148 (d\u00f6wlet \u00fda-da \u00f6zgerdiji topar) t\u00e4siri h\u00f6km\u00fcnde gara\u00fdan topar; \u00f6zgeri\u015fe seri\u015fde h\u00f6km\u00fcnde gara\u00fdan topar; \u00f6zgeri\u015fe \u015fahsy\u00fdeti\u0148 \u00f6z\u00fcni k\u00e4mille\u015fdirmeklige d\u00f6r\u00e4n m\u00fcmkin\u00e7ilik h\u00f6km\u00fcnde gara\u00fdan topar. Bazar gatna\u015fyklaryna giri\u015fil\u00fd\u00e4n d\u00f6w\u00fcrde \u015fu hili d\u00fcrli toparlary\u0148 d\u00f6remekligi kanunala\u00fdyk. Seb\u00e4bi gara\u015fsyzlykdan \u00f6\u0148ki \u00fdyllar bizi\u0148 \u00fdurdumyzda agalyk eden marksistik filosofi\u00fda adamlary\u0148 a\u0148yna h\u00e4zirki Galkyny\u015f e\u00fd\u00fdamynda jemgy\u00fdete i\u015few\u00fcr orna\u015fdyryl\u00fdan bazar ykdysady\u00fdetini\u0148, hukuk d\u00f6wletini\u0148 we ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 gymmatlyklaryna \u00fdigren\u00e7 d\u00f6retmeklige \u00e7al\u015fypdy. Ol \u00fdyllar jemgy\u00fdet\u00e7ilik a\u0148y k\u00f6p\u00e7\u00fclikle\u00fdin pa\u00fdhasy kemala getirip, adamy\u0148 \u00f6zba\u015fdak pikir \u00fd\u00f6retmeklik ukybyny peseltdi. \u00d6zba\u015fdak pikiri\u0148 ink\u00e4rlen\u00fd\u00e4n \u00fderinde \u015fahsy bor\u00e7 we \u015fahsy jogapk\u00e4rlik gow\u015fa\u00fdar. \u015eonda jemgy\u00fdet jogapk\u00e4r\u00e7iligi adamy\u0148 \u00f6zi bilen d\u00e4l-de, onu\u0148 ma\u015fgalasy, kowumy, garynda\u015flary bilen bagla\u00fdar. Netijede, ahlaklylygy g\u00f6teriji bolup a\u00fdratyn adam d\u00e4l-de topar \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4r. \u00c7\u00fcnki ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcnde toparla\u00fdyn a\u0148y\u0148 t\u00e4siri saklanyp gal\u00fdar. Bizi\u0148 bazar gatna\u015fyklaryna i\u015few\u00fcr giri\u015f\u00fd\u00e4n d\u00f6wr\u00fcmizde adam \u00f6z ed\u00fd\u00e4n i\u015fine \u00f6zi jogap bermelidir. Adamlary\u0148 t\u00e4ze \u015fertlerde \u00f6z borjuny we jogapk\u00e4r\u00e7iligini bilmekleri \u00fc\u00e7in t\u00e4ze a\u0148 gerek. Jemgy\u00fdetde t\u00e4ze a\u0148y\u0148 kemala gelmeginini\u0148 \u00f6z depgini bar. A\u0148y\u0148 kemala gelmegine ykdysady we durmu\u015fy \u00f6zgeri\u015fleri\u0148 t\u00e4sir ed\u00fd\u00e4nligine garamazdan, onu\u0148 depgini so\u0148kulary\u0148 \u00fc\u00fdtge\u00fdi\u015f depgini bilen gabat gelme\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in t\u00e4ze a\u0148y\u0148 kemala gelmegini emeli ta\u00fddan \u00e7altlandyrmak \u00fda-da \u00e7\u00e4klendirmeklik gerekli netije berip bilme\u00fd\u00e4r. Ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcne geregugerekmejek salgylary\u0148 k\u00f6pd\u00fcrliligi h\u00e4si\u00fdetli bol\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0<strong><em>Bahadyrowa N\u00e4zik <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u00f1 Weterinar lukman\u00e7ylygy fakultetini\u00f1 1-nji yyl talyby <\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jemgy\u00fdeti\u0148 ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcni\u0148 sosial g\u00fcz\u00fcmi \u00f6\u0148ki, synplary\u0148 sosial toparlary\u0148 we gatlaklary\u0148 d\u00fcz\u00fcmi bilen belli bir derejede bagly bol\u00fdar. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hem ozalky jemgy\u00fdet gurlu\u015fyny\u0148 sosial d\u00fcz\u00fcmini\u0148 b\u00f6leklerini\u0148 we halkalaryny\u0148 k\u00e4birini \u00fc\u00fdtgetmek, ba\u015fga bim\u00e4\u00e7elerine t\u00e4ze hil h\u00e4si\u00fdetini bermek, \u015fonu\u0148 \u00fdaly-da t\u00e4ze durmu\u015fy-ykdysady reallyklara la\u00fdyk gel\u00fd\u00e4n t\u00e4ze sosial toparlary\u0148 hem gatlaklary\u0148 kemala gelmeklerine, jemgy\u00fdetde orun almaklaryna \u00fdardam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23520"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23520"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23520\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23521,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23520\/revisions\/23521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23520"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23520"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23520"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}