{"id":23539,"date":"2025-05-16T02:04:11","date_gmt":"2025-05-15T21:04:11","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23539"},"modified":"2025-05-16T02:04:05","modified_gmt":"2025-05-15T21:04:05","slug":"rayat-jemgyyeti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23539","title":{"rendered":"Ra\u00fdat jemgy\u00fdeti"},"content":{"rendered":"<p>Ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 hukuk medeni\u00fdetini\u0148 d\u00fcz\u00fcmi \u00f6r\u00e4n k\u00f6p taraplydyr. Bu babatda onu\u0148 d\u00fcz\u00fcmini\u0148 k\u00e4bir taraplary: be\u00fdan etmegi\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, onu\u0148 sosial derejesi, mazmuny we ba\u015fgalar barada s\u00f6z a\u00e7mak m\u00fcmkindir. Hukuk medeni\u00fdeti jemgy\u00fdeti\u0148 a\u00fdratyn \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 derejesi h\u00f6km\u00fcnde ilkinji nobatda progressiw hukuk taglymatlaryny we kanunlaryny kabul etm\u00e4ge ta\u00fd\u00fdarlygy bilen \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar. Hukuk medeni\u00fdeti &#8211; munu\u0148 \u00f6zi ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 agzalaryny\u0148 i\u015fini\u0148 belli bir h\u00e4si\u00fdetidir we derejesidir, \u015fol i\u015fi\u0148 bar\u015fynda olar \u00f6z hukuk bilimlerine, ba\u015farnyklaryna, endiklerine e\u00fde bol\u00fdarlar \u00fda-da olary \u00f6sd\u00fcr\u00fd\u00e4rler. Ahyr so\u0148unda hukuk medeni\u00fdeti hukuk sferasynda medeni\u00fdetli i\u015fi\u0148 netijesi, \u00fdagny, jemgy\u00fdeti\u0148 hukuk bilimlerini\u0148, ba\u015famyklaiyny\u0148, endiklerini\u0148 degi\u015fli derejesini\u0148 jemi h\u00f6km\u00fcnde dowam edip biler. Hukuk medeni\u00fdetini\u0148 dowam etmegini\u0148 bu usuly ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 hukuk potensialy h\u00f6km\u00fcnde bellenil\u00fd\u00e4r. Ykdysady we sosial reformalar ge\u00e7iril\u00fd\u00e4n \u015fertlerinde \u00fdurdu\u0148 hukuk we ruhy potensialyny \u00f6sd\u00fcrmek babatda d\u00f6wleti\u0148 sy\u00fdasatyna hem-de i\u015fine ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148, onu\u0148 sy\u00fdasy ulgamyny\u0148, demokrati\u00fdany\u0148 emele getirilmegini\u0148 \u015ferti h\u00f6km\u00fcnde garalmalydyr. Ylym, medeni\u00fdet, ykdysady\u00fdet babatda go\u015fuly\u015fmak \u00fdagda\u00fdy jemgy\u00fdeti\u0148 ahlak we ruhy sagdynlygyny\u0148 girewini d\u00f6red\u00fd\u00e4r, onu\u0148 sosial howpsuzlygyny\u0148 esasyny emele getir- \u00fd\u00e4r. Jemgy\u00fdeti\u0148 ynsanperwerligini\u0148 derejesi di\u0148e bir sa\u00fdlawlary\u0148 we sala sal\u015fyklary\u0148 bar\u015fynda d\u00e4l, e\u00fdsem, hemi\u015fe, ra\u00fdatlary\u0148 d\u00f6wleti\u0148, wela\u00fdaty\u0148, i\u015fg\u00e4rler toparyny\u0148 ma\u015fgalany\u0148 i\u015flerine hem gatna\u015fyk etmegi\u0148 be\u00fdleki g\u00f6rn\u00fc\u015flerine gatna\u015fmagy hemde dahyllylygy bilen barlanyl\u00fdar. D\u00f6wlet bilimi, medeni\u00fdeti, habar beri\u015f seri\u015fdelerini, dolandyrmagy\u0148, \u00f6n\u00fcm\u00e7ilikde we ilkinji \u00fderli d\u00fcz\u00fcmlerde \u00f6z-\u00f6z\u00fc\u0148i dolandyrmak \u00fc\u00e7in \u015fertleri d\u00f6retmegi\u0148, ma\u015fgalany, \u015fahsy\u00fdeti \u00f6sdiirmek \u00fc\u00e7in \u015fertleri d\u00f6retmegi\u0148 d\u00fcz\u00fcmlerini\u0148 \u00fcsti bilen ruhy we beden ta\u00fddan sagdyn ra\u00fdatlary kemala getir\u00fd\u00e4r. Olary a\u00fdap saklamaga bor\u00e7ly bolup dur\u00fdar. D\u00fcn\u00fd\u00e4 tejribesini\u0148 \u015fa\u00fdatlyk edi\u015fi \u00fdaly, \u00f6sen ra\u00fdat jemgy\u00fdeti demokrati\u00fdany\u0148 m\u00e4k\u00e4m esasyny d\u00f6retmek bilen, k\u00f6p\u00e7\u00fcligi\u0148 sy\u00fdasy i\u015fe\u0148\u0148irligini\u0148 \u00e7e\u015fmesidir we netijesidir. Ra\u00fdat jemgy\u00fdeti \u00fc\u00e7in \u00fc\u00e7 sany a\u00fdratynlyk h\u00e4si\u00fdetlidir. Birinjiden, assosiasi\u00fdalary\u0148 k\u00f6p bolmagy, ikinjiden, olary\u0148 \u00f6zba\u015fdaklygy, \u00fc\u00e7\u00fcnjiden bolsa ra\u00fdat jogapk\u00e4r\u00e7iligini du\u00fdmak, \u015fe\u00fdle hem medeni\u00fdetle\u015fen \u00fdagda\u00fdda \u00f6z\u00fc\u0148i alyp barmak we i\u015fje\u0148 ra\u00fdat gara\u00fd\u015fy &#8211; bulary\u0148 hemmesi hakyky ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 zerur par\u00e7alarydyr. \u00ddokarda bellenil\u015fi \u00fdaly, ra\u00fdat jemgy\u00fdeti we hukuk d\u00f6wleti logiki ta\u00fddan biri-birini g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tut\u00fdar, olary biri-birinden a\u00fdra g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde getirmek m\u00fcmkin d\u00e4ldir. \u015eol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcn- de ra\u00fdat jemgy\u00fdeti ilkinjiligi e\u00fdele\u00fd\u00e4r, ol hukuk d\u00f6wletini\u0148 a\u00fdgytly sosial-ykdysady \u015fertidir.<\/p>\n<p>Jemgy\u00fdeti\u0148 sy\u00fdasy ta\u00fddan \u00f6z-\u00f6z\u00fcni guramaga ukyby di\u0148e belli bir ykdysady \u015fertler, hususan-da, ykdysady ta\u00fddan erkinlik, e\u00fde\u00e7iligi\u0148 d\u00fcrli hili g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, bazar gatna\u015fyklary bolan mahaly m\u00fcmkindir. Ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 esasynda bolsa hususy e\u00fde\u00e7ilik \u00fdatandyr. Hut \u015fonu\u0148 \u00f6zi ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 agzalaryna ykdysady ta\u00fddan \u00f6z mertebelerini saklap galmaga m\u00fcmkin\u00e7ilik ber\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><em><strong>Durdy\u00fdewa Akg\u00fcl,<\/strong><\/em><\/div>\n<div dir=\"auto\" style=\"text-align: right;\"><em><strong>Beki Se\u00fdt\u00e4kow adyndaky mugallym\u00e7ylyk mekdebini\u00f1 1-nji \u00fdyl talyby.<\/strong><\/em><\/div>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 hukuk medeni\u00fdetini\u0148 d\u00fcz\u00fcmi \u00f6r\u00e4n k\u00f6p taraplydyr. Bu babatda onu\u0148 d\u00fcz\u00fcmini\u0148 k\u00e4bir taraplary: be\u00fdan etmegi\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, onu\u0148 sosial derejesi, mazmuny we ba\u015fgalar barada s\u00f6z a\u00e7mak m\u00fcmkindir. Hukuk medeni\u00fdeti jemgy\u00fdeti\u0148 a\u00fdratyn \u00f6s\u00fc\u015fini\u0148 derejesi h\u00f6km\u00fcnde ilkinji nobatda progressiw hukuk taglymatlaryny we kanunlaryny kabul etm\u00e4ge ta\u00fd\u00fdarlygy bilen \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar. Hukuk medeni\u00fdeti &#8211; munu\u0148 \u00f6zi ra\u00fdat jemgy\u00fdetini\u0148 agzalaryny\u0148 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23540,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23539"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23539"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23539\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24203,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23539\/revisions\/24203"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}