{"id":23542,"date":"2024-11-22T03:26:54","date_gmt":"2024-11-21T22:26:54","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23542"},"modified":"2024-11-22T03:26:54","modified_gmt":"2024-11-21T22:26:54","slug":"jemgyyetde-bazar-gymmatlyklarynyn-ornasdyrylyp-baslanmagy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23542","title":{"rendered":"Jemgy\u00fdetde bazar gymmatlyklaryny\u0148 orna\u015fdyrylyp ba\u015flanmagy"},"content":{"rendered":"<p>Ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcnde g\u00fc\u00fd\u00e7li d\u00f6wletlilik, ykdysady reforma d\u00f6wlet tarapyndan g\u00f6zeg\u00e7ilik etmeklik bu d\u00f6wr\u00fc\u0148 a\u00fdratynlygy boldy. Me\u00fdilnamaly hojalykdan bazar hojalygyna, umumy e\u00fde\u00e7ilikden e\u00fde\u00e7iligi\u0148 d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015flerine, \u015fol sanda hususy e\u00fde\u00e7ilige ge\u00e7mek, ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcnde hususyla\u015fdyrmak i\u015fi ba\u015flanyp, nyrhlar d\u00f6wleti\u0148 elinde saklanyp, ykdysady \u00f6zgeri\u015fler etapla\u00fdyn, \u00fduwa\u015f-\u00fduwa\u015fdan amala a\u015fyryldy.<\/p>\n<p>Gara\u015fsyzlygy\u0148 ilkinji \u00fdyllaryndan d\u00f6wlet e\u00fde\u00e7iligini doly agalygyndan azat bolup gary\u015fyk hilli ykdysady\u00fdeti d\u00f6retmek we ony \u00f6sd\u00fcrmek maksat edinildi. \u015ee\u00fdle ykdysady\u00fdet d\u00fcrli e\u00fde\u00e7ilik g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148, \u015fol sanda hususy e\u00fde\u00e7iligi\u0148 hereket etmegi \u00fc\u00e7in de\u0148 ykdysady \u015fertleri\u0148 d\u00f6redilmegi esasynda kemala gel\u00fd\u00e4r. Gary\u015fyk ykdysady ulgamy d\u00f6retmek meselesi e\u00fde\u00e7iligi d\u00f6wletden a\u00fdyrmak we hususyla\u015fdyrmak i\u015fine \u00f6z t\u00e4sirini \u00fdetirdi. \u00ddurtda d\u00f6wlet e\u00fde\u00e7iligi bilen bir hatarda hususy e\u00fde\u00e7iligi\u0148 we e\u00fde\u00e7iligi\u0148 be\u00fdleki g\u00f6rn\u00fc\u015flerini\u0148 d\u00f6remegi hyzmat edi\u015f s\u00f6wda pudaklaryna degi\u015fli ki\u00e7i hem orta\u00e7a k\u00e4rhanalary hususy e\u00fde\u00e7ilige satmakdan ba\u015flandy. Eml\u00e4k e\u00fde\u00e7iligi wajyp mesele, ol her bir adamy\u0148 durmu\u015fda tut\u00fdan ornuny we geljegini kesgitle\u00fd\u00e4r. \u015eonu\u0148 \u00fc\u00e7in hususy e\u00fde\u00e7ilige ge\u00e7ilende \u00fdurdu\u0148 ilatyny\u0148 d\u00fcrli gatlaklaryny\u0148 b\u00e4hbitlerini g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tut\u00fdan usullar bilen amala a\u015fyryldy. \u201cHususy e\u00fde\u00e7ilik, go\u00fd, t\u00e4ze girizil\u00fd\u00e4n desgalarda we \u00f6zle\u015fdiril\u00fd\u00e4n \u00fderlerde has-da gi\u0148 gerim alsyn\u201d di\u00fden \u00fd\u00f6relge \u00f6\u0148e s\u00fcr\u00fcldi. \u015eol bir wagty\u0148 \u00f6z\u00fcnde bolsa, hyzmat gur\u015fawynda \u00e7akla\u0148rak ob\u00fdektleri auksionlary\u0148 \u00fcsti arkaly satylyp ba\u015flandy. Orta g\u00f6wr\u00fcmli k\u00e4rhanalar z\u00e4hmet birle\u015fmelerine uzak m\u00f6hletle\u00fdin k\u00e4rendesine ulanylmaga berildi. E\u00fde\u00e7iligi\u0148 pa\u00fddarlar g\u00f6rn\u00fc\u015fi hem kem-kemden durmu\u015fa ornap ba\u015flady. \u00dd\u00f6ne e\u00fde\u00e7iligi\u0148 bu g\u00f6rn\u00fc\u015fini\u0148 d\u00f6remekligi \u00fc\u00e7in bazar gatna\u015fyklaryny\u0148 \u00f6sen derejesi gerek. \u015eol seb\u00e4pli ol k\u00f6ptarapla\u00fdyn \u00e7emele\u015fmeler esasynda girizildi. T\u00fcrkmenistany\u0148 ykdysady\u00fdetini k\u00f6p pudakly \u00f6sen hojalyga \u00f6w\u00fcrmek meselesi ga\u00fdrago\u00fdulmasyz mesele h\u00f6km\u00fcnde \u00f6\u0148e \u00e7ykdy. Hawa, oba hojalygy bilen bir hatarda senagat T\u00fcrkmenistany\u0148 ykdysady\u00fdetini\u0148 esasy s\u00fct\u00fcni bolup ozal hem \u00e7yky\u015f ed\u00fd\u00e4rdiler. Gara\u015fsyzlygy\u0148 ilkinji \u00fdyllarynda \u00fdurtda 1600 k\u00e4rhana hereket ed\u00fd\u00e4rdi, \u015folary\u0148 400-e gola\u00fdy \u00f6zba\u015fdak balansdaky \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik birle\u015fikleri, kombinatlar we k\u00e4rhanalardy. \u00d6nd\u00fcril\u00fd\u00e4n senagat \u00f6n\u00fcmini\u0148 aglaba b\u00f6legi (76,2%) agyr senagaty\u0148, \u015fol sanda 67,1% -i \u00fdangy\u00e7-energetiki toplumy\u0148 pa\u00fdyna d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4rdi. Nyrhlary\u0148 t\u00e4siri netijesinde \u00fde\u0148il senagaty\u0148 udel agramy peselip 11,6%-e barabar boldy. Ozalky d\u00f6wletara gatna\u015fyklary\u0148 bozulmagy \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik kuwwatlaryny\u0148 ulanyly\u015fyny\u0148 peselmegine, \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik seri\u015fdelerini\u0148 k\u00f6nelmegine getirdi. Bu kyn\u00e7ylyklar t\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 ykdysady sy\u00fdasatynda \u00f6z \u015f\u00f6hlelenmesini tap\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0<strong><em>\u015eermedow Asadbek <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 Weterinar lukman\u00e7ylygy fakultetini\u0148 Sanly dolandyry\u015f (oba hojalygynda) ta\u00fd\u00fdarlyk ugryny\u0148 1-nji \u00fdyl talyby <\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcnde g\u00fc\u00fd\u00e7li d\u00f6wletlilik, ykdysady reforma d\u00f6wlet tarapyndan g\u00f6zeg\u00e7ilik etmeklik bu d\u00f6wr\u00fc\u0148 a\u00fdratynlygy boldy. Me\u00fdilnamaly hojalykdan bazar hojalygyna, umumy e\u00fde\u00e7ilikden e\u00fde\u00e7iligi\u0148 d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015flerine, \u015fol sanda hususy e\u00fde\u00e7ilige ge\u00e7mek, ge\u00e7i\u015f d\u00f6wr\u00fcnde hususyla\u015fdyrmak i\u015fi ba\u015flanyp, nyrhlar d\u00f6wleti\u0148 elinde saklanyp, ykdysady \u00f6zgeri\u015fler etapla\u00fdyn, \u00fduwa\u015f-\u00fduwa\u015fdan amala a\u015fyryldy. Gara\u015fsyzlygy\u0148 ilkinji \u00fdyllaryndan d\u00f6wlet e\u00fde\u00e7iligini doly agalygyndan azat bolup gary\u015fyk hilli ykdysady\u00fdeti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23542"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23542"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23544,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23542\/revisions\/23544"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}