{"id":23572,"date":"2024-11-24T13:26:26","date_gmt":"2024-11-24T08:26:26","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23572"},"modified":"2024-11-24T13:26:26","modified_gmt":"2024-11-24T08:26:26","slug":"turkmen-halkynyn-dowlet-gurujylyk-tejribesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23572","title":{"rendered":"T\u00fcrkmen halkyny\u0148 d\u00f6wlet gurujylyk tejribesi"},"content":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen jemgy\u00fdeti asyrlary\u0148 dowamynda \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00fdokary ahlaklylygy, jebisligi, medeni\u00fdeti bilen tapawutlanyp gelipdir. Halk h\u00e4kimi\u00fdetlilik d\u00fc\u015f\u00fcnjeleri bizi\u0148 halkymyz m\u00e4k\u00e4m oman d\u00fc\u015f\u00fcnjeler bolmak bilen, ol d\u00fc\u015f\u00fcnjeleri\u0148 d\u00f6remegi taryhy k\u00f6klerini asyrlary\u0148 j\u00fcmm\u00fc\u015finden alyp ga\u00fdd\u00fdar. Asyrlary\u0148 dowamynda en\u00e7eme d\u00f6wletler d\u00f6redip, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde d\u00fcrli jemgy\u00fdetleri\u0148 emele gelmegine \u00f6z\u00fcni\u0148 kesgitle\u00fdji t\u00e4sirini \u00fdetiren halkymyz hi\u00e7 ha\u00e7an d\u00f6wlet dolandyry\u015fyny amala a\u015fyrmakda k\u00f6re-k\u00f6r dessurlara e\u00fdermek nukda\u00fdnazaryndan ugur almandyr. Hemi\u015fe halkymyzda d\u00f6wlet ba\u015ftutanlaryny\u0148 sa\u00fdlawlylygy, halk \u00e4hmi\u00fdetli wajyp meseleleri\u0148 halk k\u00f6p\u00e7\u00fcligi bilen maslahatla\u015fylmagy d\u00e4p h\u00f6km\u00fcnde garalypdyr.<\/p>\n<p>Mu\u0148a mysal h\u00f6km\u00fcnde ata-babalarymyzy\u0148 han sa\u00fdla\u00fdy\u015flaryny, ar\u00e7ynlary we miraplary, serkerdeleri hem serdarlary se\u00e7i\u015flerini, gadymy d\u00f6wr\u00fc\u0148 gurlu\u015f to\u00fdlaryny, gurulta\u00fdlaryny \u00fdatlaly\u0148. Gahryman Arkadagymyzy\u0148 \u201cYnsanperwerlik, a\u00e7yklyk, din erkinligi, be\u00fdleki halklary\u0148 medeni\u00fdetine sarpa go\u00fdmak, agressi\u00fdany \u00fdek \u00fdigrenmek \u00fdaly \u00fd\u00f6relgeler t\u00fcrkmen h\u00e4si\u00fdetini\u0148 esasyny d\u00fcz\u00fd\u00e4r\u201d di\u00fdip nygta\u00fdan s\u00f6zleri hem t\u00fcrkmen milli h\u00e4si\u00fdetini\u0148 i\u0148 anyk a\u0148latmasy bolup dur\u00fdandyr. \u015eu gadymdan gel\u00fd\u00e4n milli h\u00e4si\u00fdetler hem t\u00fcrkmen halkyny\u0148 asyrlary\u0148 dowamynda en\u00e7eme d\u00f6wletleri d\u00f6redip, be\u00fdik millet h\u00f6km\u00fcnde taryha girmegine getiripdir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkmen halkyny\u0148 d\u00f6wlet gurujylyk tejribesini\u0148 t\u00e4sirini biz, \u00fdokarda a\u00e7ylyp g\u00f6rkezilen, gara\u015fsyzlygy\u0148 ilkinji \u00fdyllaryny\u0148 mysalynda hem g\u00f6r\u00fd\u00e4ris. \u015eol \u00fdyllarda t\u00fcrkmen milletini\u0148 Gara\u015fsyz d\u00f6wleti d\u00f6retmeklikde bitiren i\u015flerini\u0148 k\u00e4birini \u00fdatlaly\u0148. Sekiz asyra \u00e7eken d\u00f6wletsizlik d\u00f6wr\u00fcnden, 70 \u00fdyla \u00e7eken gara\u015flylyk zamanasyndan so\u0148 arzylanyp \u00fdetilen T\u00fcrkmenistan d\u00f6wletini\u0148 gara\u015fsyzlygyny\u0148 we \u00f6zygty\u00fdarlylygyny\u0148 taryhy barada s\u00f6z a\u00e7ylanda, ilkinji nobatda \u00fderi\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde t\u00e4ze bir \u00f6zygty\u00fdarly d\u00f6wleti\u0148 d\u00f6r\u00e4ndigini b\u00fctin d\u00fcn\u00fd\u00e4 yglan eden, T\u00fcrkmenistany\u0148 d\u00f6wlet \u00f6zygty\u00fdarlylygy hakynda Jarnamadan ba\u015flaman bolmaz. Seb\u00e4bi, \u00fdokarda bellenil\u015fi \u00fdaly, 1990-njy \u00fdyly\u0148 22-nji awgustynda kabul edilen bu Jarnamada t\u00fcrkmen halky \u00f6z erk-islegini be\u00fdan edip we \u00f6z ykbaly \u00fc\u00e7in jogapk\u00e4r\u00e7i- likden ugur alyp hem-de halklary\u0148 \u00f6z.ykbalyny \u00f6zlerini\u0148 kesgitlemek hukugyny durmu\u015fa ge\u00e7irm\u00e4ge \u00e7al\u015fyp, T\u00fcrkmenistany\u0148 d\u00f6wlet \u00f6zygty\u00fdarlylygyny jar etdi. Bu Jamamany\u0148 t\u00e4ze t\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 d\u00f6remeginde \u00e4hmi\u00fdetini nygtamak bilen birlikde, hemmeler tarapyndan T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00f6zygty\u00fdarlylygyny\u0148 hem gara\u015fsyzlygyny\u0148 ilkinji bu\u015fluk\u00e7ysy h\u00f6km\u00fcnde ykrar edil\u00fd\u00e4n, 1990-njy \u00fdyly\u0148 24-nji ma\u00fdynda kabul edilen T\u00fcrkmenistany\u0148 \u201cDil hakynda\u201d kanunyny hem g\u00f6rkezmek gerek. \u00c7\u00fcnki bu kanun halkymyzy\u0148 milli d\u00f6wletliligini\u0148 taryhynda t\u00e4ze bir sahypany a\u00e7mak bilen, ilki D\u00f6wlet \u00f6zygty\u00fdarlylygy hakynda Jarnamany\u0148 kabul edilmegine we \u015fonu\u0148 netijesinde-de T\u00fcrkmenistany\u0148 \u00f6zygty\u00fdarly d\u00f6wlet h\u00f6km\u00fcnde halkara hukugyny\u0148 doly hukukly agzasy di\u00fdlip ykrar edilmegine \u00fdol a\u00e7dy. \u015eonu\u0148 \u00fdaly- da, Gara\u015fsyz t\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 emele gelmeginde esasgo\u00fdujy wajyplygy bolan bu iki hukuk nama so\u0148ra, 1991-nji \u00fdyly\u0148 27-nji okl\u00fdabrynda \u201cT\u00fcrkmenistany\u0148 gara\u015fsyzlygy we d\u00f6wlet gurlu\u015fyny\u0148 esaslary hakynda\u201d konstitusion kanuny\u0148 kabul edilmegi \u00fc\u00e7in zerur bolan sy\u00fdasy-hukuk \u015fertlerini d\u00f6retdiler. 1992-nji \u00fdyly\u0148 18-nji ma\u00fdynda bu \u00fc\u00e7 sany taryhy hukuk namalary\u0148 tutu\u015f mazmunyny \u00f6z\u00fcnde jeml\u00e4n T\u00fcrkmenistany\u0148 Konstitusi\u00fdasyny\u0148 kabul edilmegi bolsa t\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 emele gelmegini\u0148 hem berkarar bolmagyny\u0148 birinji tapgyryny \u00fcst\u00fcnlikli tamamlady hem-de 1995-nji \u00fdyly\u0148 12-nji dekabrynda d\u00f6wlet sy\u00fdasatynda \u00fdetilen t\u00e4ze bir \u00fcst\u00fcnlige, \u00fdagny Bilaraplyk derejesini almagyna getirdi. \u015eo\u0148a g\u00f6r\u00e4-de \u00fda\u015f t\u00fcrkmen d\u00f6wletini\u0148 emele gelmegini\u0148 we berkarar bolmagyny\u0148 g\u00f6zba\u015flarynda duran bu hukuk resminamalary milli t\u00fcrkmen d\u00f6wletini d\u00f6retmeklikde \u00f6r\u00e4n wajyp wezipeleri \u00fderine \u00fdetirdiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0 <strong><em>Agamyrat GARA\u00ddEW <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0S.A.Ny\u00fdazow adyndaky T\u00fcrkmen oba hojalyk uniwersitetini\u0148 Weterinar lukman\u00e7ylygy fakultetini\u0148 Kinologi\u00fda ta\u00fdarlyk ugryny\u0148 1-nji \u00fdyl talyby <\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkmen jemgy\u00fdeti asyrlary\u0148 dowamynda \u00f6z\u00fcni\u0148 \u00fdokary ahlaklylygy, jebisligi, medeni\u00fdeti bilen tapawutlanyp gelipdir. Halk h\u00e4kimi\u00fdetlilik d\u00fc\u015f\u00fcnjeleri bizi\u0148 halkymyz m\u00e4k\u00e4m oman d\u00fc\u015f\u00fcnjeler bolmak bilen, ol d\u00fc\u015f\u00fcnjeleri\u0148 d\u00f6remegi taryhy k\u00f6klerini asyrlary\u0148 j\u00fcmm\u00fc\u015finden alyp ga\u00fdd\u00fdar. Asyrlary\u0148 dowamynda en\u00e7eme d\u00f6wletler d\u00f6redip, d\u00fcn\u00fd\u00e4ni\u0148 \u00fd\u00fcz\u00fcnde d\u00fcrli jemgy\u00fdetleri\u0148 emele gelmegine \u00f6z\u00fcni\u0148 kesgitle\u00fdji t\u00e4sirini \u00fdetiren halkymyz hi\u00e7 ha\u00e7an d\u00f6wlet dolandyry\u015fyny amala a\u015fyrmakda k\u00f6re-k\u00f6r dessurlara [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23573,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23572"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23572"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23572\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23574,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23572\/revisions\/23574"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23572"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23572"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23572"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}