{"id":23632,"date":"2024-11-27T11:47:45","date_gmt":"2024-11-27T06:47:45","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23632"},"modified":"2024-11-27T11:47:45","modified_gmt":"2024-11-27T06:47:45","slug":"tebigy-yadygarlikler-we-olaryn-gornusleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=23632","title":{"rendered":"Tebigy \u00fdadyg\u00e4rlikler we olary\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri"},"content":{"rendered":"<p>A\u00fdratyn ylmy ekologik medeni a\u0148 bilim \u00fda-da estetiki gymmaty bolup, olary \u00f6wrenmek, dikeltmek we gorap saklamak \u00fc\u00e7in T\u00fcrkmenistany\u0148 H\u00f6k\u00fcmetini\u0148 \u00fdada \u00fderine \u00fdetiriji guramalary\u0148 karary esasynda goral\u00fdan se\u00fdrek hem ge\u0148-ena\u00fdy tebigy komplekslere we ob\u00fdektlere tebigy \u00fd\u00e4dig\u00e4rlikler di\u00fdil\u00fd\u00e4r. Tebigy \u00fdadig\u00e4rlikleri\u0148\u00e7\u00e4klerinde olary\u0148 goraly\u015f tertibini bozan \u00fda tebigy \u00fd\u00e4dyg\u00e4rliklere \u00e7eki\u015f \u00fdetirip bil\u00e4\u00fdjek islendik hojalyk i\u015fi gadagandyr. \u00d6zlerini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fi bo\u00fdun\u00e7a tebigy \u00fdadyg\u00e4rlikler a\u015fakdaky toparlara b\u00f6l\u00fcn\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>Geologik we geomorfologik tebigy \u00fdadyg\u00e4rlikler- Olara gadymy jandarlary\u0148 da\u015fa \u00f6wr\u00fclip giden a\u00fdak yzlary, \u00fdellenmek netijesinde gadymy rel\u00fdefden saklanyp galan k\u00fck\u00fcrtli depeler \u00fda-da j\u00fclgeler, k\u00f6wler, gowaklar d\u00fcrli \u00fda\u015fdaky dag jynslaryny\u0148 d\u00fcrli gatlaklaryny\u0148 a\u00e7ylyp duran \u00fderleri, gyrlary\u0148 u\u00e7ut (kert) \u00e7\u00fc\u0148kleri we be\u00fdleki.<\/p>\n<p>Gidrologik-\u00fdagny suw bilen bagly tebigy \u00fdadyg\u00e4rlikler. Olara: \u015faglawuklar, bosagalar, gadymy der\u00fdalary\u0148 gury hanasyndaky k\u00f6ller, \u00fdyly we mineral suwly \u00e7e\u015fmeler hem \u00f6zi akyp duran skwa\u017einalar,kesel bejer\u00fd\u00e4n pal\u00e7ygy we k\u00f6ller we be\u00fdlekiler.<\/p>\n<p>Botaniki tebigy \u00fdadig\u00e4rlikler \u2013Olara asyr \u00fda\u015fan aga\u00e7lar (\u00fdeke \u00fda-da k\u00f6p) k\u00f6ne toka\u00fdlary\u0148 galandylary, memor\u00fdal \u00e4hmi\u00fdetli aga\u00e7lar, gymmatly aga\u00e7 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri, se\u00fdrek, \u00fditip \u00fdok bolup bar\u00fdan \u00f6s\u00fcmlikler gir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Zoologiki tebigy ob\u00fdektler \u2013Olara se\u00fdrek, san ta\u00fddan azal\u00fdan, \u00fditip \u00fdok bolup bar\u00fdan,se\u00fdrek we gymmatly jandarlary\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fleri gir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>Land\u015faft tebigy ob\u00fdektler -Olara \u00fder \u00fcst\u00fcni\u0148 ge\u0148 pursatlary, se\u00fdrek tebigy hadysalary\u0148 tut\u00fdan \u00fderleri, d\u00fcrli ke\u015fipd\u00e4ki t\u00e4sin tebigy kompleksleri gir\u00fd\u00e4rler.<\/p>\n<p>Tebigy \u00fdadyg\u00e4rlikleri\u0148 gelip \u00e7yky\u015fy bo\u00fdun\u00e7a emeli \u00fdol bilen, \u00fdagny adam tarapyndan d\u00f6redilenleri hem bar. Olara mineral we termal suwlaru\u0148 ak\u00fdan skwa\u017enalary, gadymy adamlary\u0148 k\u00f6wek gowaklary, taryhy seneleri\u0148 \u00fda-da tanymal maksatlary\u0148 hormatyna oturdulan aga\u00e7lar we be\u00fdleki a\u00fdratyn goralmaga mynasyp ob\u00fdektler gir\u00fd\u00e4r.<\/p>\n<p>40-njy \u00fdyllarda ba\u015flap, \u2015\u00ddedi dogan, K\u00f6wata 60-njy \u00fdyllar \u2015P\u00f6wrize j\u00fclgesi tebigy park 1987-nji \u00fdylda Gara\u00fdaz\u00e7y (B\u00e4herden) hoz we \u00e7arlykdaky pisse aga\u00e7lary tebigy \u00fdadigarlikler h\u00f6km\u00fcnde a\u00fdratyn gorag astyna alyndy.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0 <em><strong>Ma\u00fdag\u00f6zel JUMA\u00ddEWA <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00a0D\u00f6wletm\u00e4mmet Azady adyndaky T\u00fcrkmen milli d\u00fcn\u00fd\u00e4 dilleri institutyny\u0148 G\u00fcndogar dilleri we edebi\u00fdaty fakultetini\u0148 \u00ddapon dili we edebi\u00fdaty h\u00fcn\u00e4rini\u0148 4-nji \u00fdyl talyby <\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>A\u00fdratyn ylmy ekologik medeni a\u0148 bilim \u00fda-da estetiki gymmaty bolup, olary \u00f6wrenmek, dikeltmek we gorap saklamak \u00fc\u00e7in T\u00fcrkmenistany\u0148 H\u00f6k\u00fcmetini\u0148 \u00fdada \u00fderine \u00fdetiriji guramalary\u0148 karary esasynda goral\u00fdan se\u00fdrek hem ge\u0148-ena\u00fdy tebigy komplekslere we ob\u00fdektlere tebigy \u00fd\u00e4dig\u00e4rlikler di\u00fdil\u00fd\u00e4r. Tebigy \u00fdadig\u00e4rlikleri\u0148\u00e7\u00e4klerinde olary\u0148 goraly\u015f tertibini bozan \u00fda tebigy \u00fd\u00e4dyg\u00e4rliklere \u00e7eki\u015f \u00fdetirip bil\u00e4\u00fdjek islendik hojalyk i\u015fi gadagandyr. \u00d6zlerini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fi bo\u00fdun\u00e7a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":23633,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23632"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=23632"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23634,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/23632\/revisions\/23634"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/23633"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=23632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=23632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=23632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}