{"id":24057,"date":"2025-04-02T12:57:09","date_gmt":"2025-04-02T07:57:09","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=24057"},"modified":"2025-04-02T12:57:09","modified_gmt":"2025-04-02T07:57:09","slug":"npk-kalkulyatoryn-ulanylys-maksady-we-mumkincilikleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=24057","title":{"rendered":"NPK kalkul\u00fdatory\u0148 ulanyly\u015f maksady we m\u00fcmkin\u00e7ilikleri"},"content":{"rendered":"<p>Sanly ulgamy\u0148 m\u00fcmkin\u00e7iliklerinden pe\u00fddalanyp oba hojalygynda d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fli programmalar pe\u00fddalanyl\u00fdar: soil, NPK kalkul\u00fdator, learn to make organic fertilizer, fermerler mekdebi, agrok\u00f6mek\u00e7i, aqua crop we \u015fo\u0148a me\u0148ze\u015f programmalar gi\u0148den pe\u00fddalanyl\u00fdar. Ulanyl\u00fdan sanly programmalary\u0148 k\u00f6meginde oba hojalygynda \u00fderine \u00fdetiril\u00fd\u00e4n z\u00e4hmet i\u015fini\u0148 \u00fde\u0148ille\u015fdirilmekligi, \u00f6n\u00fcmi\u0148 \u00f6z\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4n gymmatyny\u0148 peselmekligi, d\u00fc\u015few\u00fcntliligi\u0148 bolsa \u00fdokalanmagynda uly \u00e4hmi\u00fdeti bar.<\/p>\n<p>Mineral d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 oba hojalyk ekinleri \u00fc\u00e7in takyk mukdarlaryny hasaplamakda birn\u00e4\u00e7e kyn\u00e7ylyklar \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdar:<\/p>\n<p>\u2022 Uzak wagt talap edil\u00fdar;<\/p>\n<p>\u2022 Birn\u00e4\u00e7e matematiki amallary \u00fderine \u00fdetirmek zerurlygy d\u00f6re\u00fd\u00e4r;<\/p>\n<p>\u2022 Oba hojalyk ekinlerini\u0148 mineral d\u00f6k\u00fcnleri talap edijilik mukdarlary zerur bol\u00fdar;<\/p>\n<p>\u2022 Oba hojalyk ekinleri ekiljek me\u00fddany\u0148 topragyny\u0148 mehaniki d\u00fcz\u00fcmi, \u015forla\u015fma derejesi barada maglumatlar zerur bol\u00fdar;<\/p>\n<p>\u2022 \u00c4hli maglumatlar jemlenenden so\u0148ra mysaly hasaplamalary zyygiderlilikde hasaplamaly.<\/p>\n<p>G\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutulan birn\u00e4\u00e7e kyn\u00e7ylyklary aradan a\u00fdyrmak \u00fc\u00e7in sanly ulgamy\u0148 m\u00fcmkin\u00e7iliklerinden pe\u00fddalanyp, tiz wagtda takyk d\u00f6k\u00fcn kadasyny kesgitlemekde NPK kalkul\u00fdatory ulanmak amatly \u00e7ykalga hasaplan\u00fdar. NPK kalkul\u00fdatoryny ulanmaklygy\u0148 esasy maksatlary a\u015fakdaky \u00fdaly:<\/p>\n<p>&#8211; h\u00e4zirki wagtda oba hojalygynda, ekeran\u00e7ylarda, k\u00e4rende\u00e7iler we da\u00fdhanlarda d\u00f6k\u00fcn ulanmakda \u00fd\u00fcze \u00e7yk\u00fdan meseleleri \u00e7\u00f6zmekde \u00fdakyn k\u00f6mek\u00e7i bolup dur\u00fdar;<\/p>\n<p>-mineral d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 oba hojalyk ekinleri \u00fc\u00e7in artykma\u00e7 ulanmaklygy\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almak;<\/p>\n<p>-mineral d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 zerur bolan mukdarlaryny netijeli ulanmakda we da\u015f-t\u00f6weregi himiki seri\u015fdeler bilen hapalanmagyny\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almakda;<\/p>\n<p>&#8211; \u00f6s\u00fcmliklere i\u00fdmit elementlerini\u0148 \u00fdetmez\u00e7iligini\u0148 \u00f6\u0148\u00fcni almakda azot, fosfor we kali\u00fd elementlerini \u00fdeterlik mukdarda ulanmakda;<\/p>\n<p>-geljekgi hasyly\u0148 hilini\u0148 gowy bolmagynda mineral d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 tyg\u015fytly-rejeli kadada ulanmakda.<\/p>\n<p>\u00d6s\u00fcmliklere beril\u00fd\u00e4n mineral d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 esasy g\u00f6rn\u00fc\u015fleri bolan karbamid, ammiak selitrasy, ammoni\u00fd sulfaty, ammonizirlenen superfosfat, \u00fd\u00f6neke\u00fd we ikile\u00fdin superfosfat, hlorly kali\u00fd \u00fdaly d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 d\u00fcz\u00fcminde saklan\u00fdan \u00f6s\u00fcmlikler \u00fc\u00e7in pe\u00fddaly bolan i\u00fdmit elementleri esasan N (azot), P (fosfor), K (kali\u00fd) hasaplan\u00fdar. \u00d6s\u00fcmliklere zerur bolan d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 d\u00fcz\u00fcmind\u00e4ki NPK \u00fdaly i\u00fdmit elementlerini\u0148 mineral d\u00f6k\u00fcn bilen berilmeli mukdarlaryny takyk kesgitlemeklik \u00fc\u00e7in \u201cNPK kalkul\u00fdator\u201d atly sanly programma d\u00f6redilendir. NPK kalkul\u00fdator programmasy oba hojalyk ekinlerine zerur bolan azot, fosfor we kali\u00fd i\u00fdmit elementlerini\u0148 takyk mukdarlaryny \u00e7alt kesgitlemeklige ni\u00fdetlenilendir.<\/p>\n<p>NPK kalkul\u00fdator programmasyny\u0148 k\u00f6meginde ekiljek bol\u00fdan ekini\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fi sa\u00fdlanyp alyn\u00fdar we gara\u015fyl\u00fdan hasyllyk sentner m\u00f6\u00e7berinde degi\u015fli g\u00f6zeneginde bellenil\u00fd\u00e4r. Programmany\u0148 m\u00fcmkin\u00e7ilikleri ekinleri\u0148 1 sentner hasyly \u00fc\u00e7in zerur bolan NPK ny\u0148 mukdaryndan ugur alyp geljekgi hasyla gerek bolan NPK mukdaryny kilogram\/gektar m\u00f6\u00e7berinde kesgitl\u00e4p ber\u00fd\u00e4r. \u015ee\u00fdle-de NPK kalkul\u00fdator programmasyny\u0148 \u00fdene-de bir artykma\u00e7lyklaryny\u0148 biri topragy\u0148 g\u00f6rkezijilerine baglylykda hem zerur bolan d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 mukdarlaryna \u00fc\u00fdtge\u015fme girizip bil\u00fd\u00e4r. \u00ddagny, topragy\u0148 d\u00fcz\u00fcminde \u00e7\u00fc\u00fdr\u00fcntgi pes saklan\u00fdan bolsa, onda gerek bolan d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 mukdarlaryna go\u015fma\u00e7a d\u00f6k\u00fcn go\u015fulyp hasaplanyl\u00fdar. \u00dda-da bolmasa topragy\u0148 \u015forla\u015fma derejesi orta we g\u00fcb\u00fd\u00e7li derjede \u015forla\u015fan bolsa, programmany\u0148 penjiresind\u00e4ki topragy\u0148 g\u00f6rkezijilerini\u0148 i\u00e7inden sa\u00fdlap bellik edilen halatynda, \u015forla\u015fma seb\u00e4pli hem ylmy esasda berilmeli go\u015fma\u00e7a d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 mukdarlary hem g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutulyp hasaplanyl\u00fdar.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>ORAZG\u00dcL MYRATDURDY\u00ddEWA <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>T\u00fcrkmen oba hojalyk institutyny\u0148 <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>Agronom\u00e7ylyk fakultetini\u0148 <\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><em><strong>\u00a0Agroekologi\u00fda h\u00fcn\u00e4rini\u0148 4-nji \u00fdyl talyby <\/strong><\/em><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sanly ulgamy\u0148 m\u00fcmkin\u00e7iliklerinden pe\u00fddalanyp oba hojalygynda d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fli programmalar pe\u00fddalanyl\u00fdar: soil, NPK kalkul\u00fdator, learn to make organic fertilizer, fermerler mekdebi, agrok\u00f6mek\u00e7i, aqua crop we \u015fo\u0148a me\u0148ze\u015f programmalar gi\u0148den pe\u00fddalanyl\u00fdar. Ulanyl\u00fdan sanly programmalary\u0148 k\u00f6meginde oba hojalygynda \u00fderine \u00fdetiril\u00fd\u00e4n z\u00e4hmet i\u015fini\u0148 \u00fde\u0148ille\u015fdirilmekligi, \u00f6n\u00fcmi\u0148 \u00f6z\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fd\u00e4n gymmatyny\u0148 peselmekligi, d\u00fc\u015few\u00fcntliligi\u0148 bolsa \u00fdokalanmagynda uly \u00e4hmi\u00fdeti bar. Mineral d\u00f6k\u00fcnleri\u0148 oba hojalyk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4,10],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24057"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24057"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24057\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24057"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24057"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24057"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}