{"id":24598,"date":"2025-09-17T06:41:10","date_gmt":"2025-09-17T01:41:10","guid":{"rendered":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=24598"},"modified":"2025-09-17T22:39:04","modified_gmt":"2025-09-17T17:39:04","slug":"oba-hojalyk-karhanalarynyn-pudaklayyn-duzumi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/newsashgabat.com\/?p=24598","title":{"rendered":"Oba hojalyk k\u00e4rhanalaryny\u0148 pudakla\u00fdyn d\u00fcz\u00fcmi"},"content":{"rendered":"<p>Oba hojalyk k\u00e4rhanalaryny\u0148 pudaklaryny\u0148 optimal d\u00fcz\u00fcmini we baglan\u015fygyny kesgitlemek \u00fc\u00e7in \u00e7yzykly programmirlemegi\u0148 usullaryny \u00fcst\u00fcnlikli pe\u00fddalanyp bol\u00fdar. Seb\u00e4bi mesel\u00e4ni\u0148 ykdysadymatematiki modeli \u00e7yzykly programmirlemegi\u0148 meselesini\u0148 \u00e4hli talaplaryny \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r:<\/p>\n<p>-birinjiden, k\u00f6p wariantli meseleligi, \u00fdagny pudaklary utga\u015fdyrmagy\u0148 k\u00f6p g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 bolmagy;<\/p>\n<p>-ikinjiden, pudaklary bagla\u015fdymagy\u0148 we m\u00f6\u00e7berlerini kesgitlemegi\u0148 ykdysady, tehnologiki we ba\u015fga \u015fertlerini matematiki a\u0148ladyp bol\u00fdanlygy;<\/p>\n<p>-\u00fc\u00e7\u00fcnjiden , optimallyk \u00f6l\u00e7egini matematiki a\u0148ladyp bol\u00fdanlygy.<\/p>\n<p>\u015eertnamalary \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4n, seri\u015fdeleri amatly pe\u00fddalanyp, \u00fdokary \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik netijesini ber\u00fd\u00e4n, oba hojalyk k\u00e4rhanasyny\u0148 pudakla\u00fdyn d\u00fcz\u00fcmini kesgitlemeli.<\/p>\n<p>\u015eu nukda\u00fdzaradan hem optimallyk g\u00f6rkezjisi edilip d\u00fcrli g\u00f6rkezjiler ulanylyp biliner:<\/p>\n<p>1. eger-de \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik seri\u015fdeleri\u0148 mukdary berlen bolsa, onda umumy \u00f6n\u00fcmi\u0148 gymmatyny, \u00fderle\u015fdiril\u00fd\u00e4n \u00f6n\u00fcmleri\u0148 gymmatyny, arassa \u00f6n\u00fcmi, sap girdejini, pe\u00fddany, peydalylyk derejesini \u2013 \u00fdokarlandyrmak bolar;<\/p>\n<p>2. eger-de \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik seri\u015fdeleri\u0148 mukdary berlen bolsa onda maddy-pul harajadyny, z\u00e4hmet harajadyny, getirlen harajatlary \u2013 ki\u00e7eldip bol\u00fdar.<\/p>\n<p>Optimallyk g\u00f6rkezjileri her-bir a\u00fddy\u0148 \u00fdagda\u00fd \u00fc\u00e7in g\u00f6rkezjileri\u0148 k\u00f6pl\u00fcginden sa\u00fdlanyp alyn\u00fdar. Sa\u00fdlamaklyk kyn bolan \u00fdagda\u00fdynda mesele birn\u00e4\u00e7e optimallyk g\u00f6rkezjisi bo\u00fdun\u00e7a \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fd\u00e4r. Optimallyk g\u00f6rkezijisi sa\u00fdlanandan so\u0148 a\u015fakdakylary anyklamaly:<\/p>\n<p>-t\u00e4ze oba hojalyk ekinlerini we mallaryny oba hojalyk \u00f6n\u00fcm\u00e7iligine orna\u015fdyryljagyny;<\/p>\n<p>-seri\u015fdeleri\u0148 \u00e7\u00e4gini;<\/p>\n<p>&#8211; seri\u015fdeleleri\u0148 \u00e7e\u015fmesini;<\/p>\n<p>&#8211; mesele \u00e7\u00f6z\u00fclende hasaplanyl\u00fdan seri\u015fd\u00e4ni\u0148 mukdaryny;<\/p>\n<p>&#8211; mallary\u0148 ot i\u00fdme bolan islegini;<\/p>\n<p>&#8211; mallary\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015fine hasaplanyljak \u00fdyllyk optimal rasiony;<\/p>\n<p>&#8211; ot- i\u00fdmleri netijeli pe\u00fddalanmak \u00fc\u00e7in zerur bolan ba\u015fga go\u015fma\u00e7a talaplary;<\/p>\n<p>&#8211; oba hojalyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 \u00fderle\u015fdiriljek \u00fderlerini ;<\/p>\n<p>-oba hojalyk \u00f6n\u00fcmlerini\u0148 mukdaryny;<\/p>\n<p>-\u00f6l\u00e7egi \u00e7\u00e4klendiril\u00fd\u00e4n pudaklary. \u00dc\u00fdtge\u00fd\u00e4nleri\u0148 d\u00fcz\u00fcmi.<\/p>\n<p>1 .Ekeran\u00e7ylyk bo\u00fdun\u00e7a , ga:<\/p>\n<p>&#8211; \u00f6n\u00fcmleri satyl\u00fdan ekinler (bugda\u00fd,arpa we \u015f,m,);<\/p>\n<p>&#8211; ot-i\u00fdmlik ekinler;<\/p>\n<p>&#8211; medeni \u00fderler;<\/p>\n<p>&#8211; tebigi \u00fderler.<\/p>\n<p>2. Maldar\u00e7ylyk bo\u00fdun\u00e7a, orta\u00e7a \u00fdyl hasabynda:<\/p>\n<p>-iri \u015fahly mallar (d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fli we \u00fda\u015f toparlary);<\/p>\n<p>-ma\u00fdda mallar (d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fli we \u00fda\u015f toparlary);<\/p>\n<p>-gu\u015f (d\u00fcrli g\u00f6rn\u00fc\u015fli we \u00fda\u015f toparlary 100 gu\u015fa bir \u00fc\u00fdtge\u00fd\u00e4n);<\/p>\n<p>-atlar.<\/p>\n<p>3.Sentner i\u00fdm birliginde optimal rasion d\u00fczmek \u00fc\u00e7in:<\/p>\n<p>&#8211; rasiona gir\u00fd\u00e4n ot-i\u00fdmleri\u0148 g\u00f6rn\u00fc\u015flerini (optimal rasioni \u00f6n\u00fcmleri \u00fd\u00f6ritele\u015fdirlen mallar \u00fc\u00e7in kesgitlemegi g\u00f6z \u00f6\u0148\u00fcnde tutmaly).<\/p>\n<p>4. Seri\u015fdeleri\u0148 \u00e7e\u015fmesi:<\/p>\n<p>&#8211; \u00fderi\u0148 (esasy, oba hojalygyna \u00fdaramsyz, \u00fderi bir g\u00f6rn\u00fc\u015fden ba\u015fga g\u00f6rn\u00fc\u015fe ge\u00e7irmek, tebigy \u00f6ri we \u015f.m.);<\/p>\n<p>-z\u00e4hmeti\u0148 (i\u015fi\u0148 gyzgala\u0148ly d\u00f6wri z\u00e4hmet seri\u015fdesini artdyrmak);<\/p>\n<p>-esasy \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik gaznalary (tehnika satyn almak \u00fc\u00e7in, \u00f6n\u00fcm\u00e7ilik ja\u00fdlaryny gurmak \u00fc\u00e7in);<\/p>\n<p>-ot-i\u00fdmler (kombikorma satyn almak, kombikormany d\u00e4n\u00e4 \u00e7aly\u015fmak; ba\u015fga pudaklary\u0148 \u00f6n\u00fcmlerini pe\u00fddalanmak- arpa, bugda\u00fd we \u015f.m. samanlaryny pe\u00fddalanmak ).<\/p>\n<p>5. \u00d6n\u00fcmleri me\u00fdilnamadan artyk \u00fderle\u015fdirmek:<\/p>\n<p>&#8211; ekaran\u00e7ylykda;<\/p>\n<p>&#8211; maldar\u00e7ylykda.<\/p>\n<p>6. Mesele \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fd\u00e4n d\u00f6w\u00fcrde mukdary hasaplanyl\u00fdan seri\u015fdeler (umumy \u00f6n\u00fcmi \u00f6nd\u00fcrmek \u00fc\u00e7in maddy-pul seri\u015fdeleri, satlyk \u00f6n\u00fcmleri \u00f6nd\u00fcrmek we \u00fderle\u015fdirmek \u00fc\u00e7in maddy-pul seri\u015fdeleri, azot, fosfor, kali\u00fd-d\u00f6k\u00fcnleri).<\/p>\n<p>7.\u00d6n\u00fcm\u00e7iligi\u0148 ykdysady netijeligini g\u00f6rkez\u00fd\u00e4n gymmat g\u00f6rkezjileri (umumy \u00f6n\u00fcmi\u0148 gymmaty, satlyk \u00f6n\u00fcmi\u0148 gymmaty, pe\u00fdda we \u015f.m.).<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0 <strong><em>Nurmuhammet \u00c7ARWA\u00ddEW <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong><em>\u00a0 S.A.Ny\u00fdazow adyndaky T\u00fcrkmen oba hojalyk uniwersitetini\u0148 Weterinar lukman\u00e7ylygy fakultetini\u0148 Zootehni\u00fda ta\u00fd\u00fdarlyk ugruny\u0148 2-nji \u00fdyl talyby<\/em><\/strong><\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oba hojalyk k\u00e4rhanalaryny\u0148 pudaklaryny\u0148 optimal d\u00fcz\u00fcmini we baglan\u015fygyny kesgitlemek \u00fc\u00e7in \u00e7yzykly programmirlemegi\u0148 usullaryny \u00fcst\u00fcnlikli pe\u00fddalanyp bol\u00fdar. Seb\u00e4bi mesel\u00e4ni\u0148 ykdysadymatematiki modeli \u00e7yzykly programmirlemegi\u0148 meselesini\u0148 \u00e4hli talaplaryny \u00fderine \u00fdetir\u00fd\u00e4r: -birinjiden, k\u00f6p wariantli meseleligi, \u00fdagny pudaklary utga\u015fdyrmagy\u0148 k\u00f6p g\u00f6rn\u00fc\u015fleri\u0148 bolmagy; -ikinjiden, pudaklary bagla\u015fdymagy\u0148 we m\u00f6\u00e7berlerini kesgitlemegi\u0148 ykdysady, tehnologiki we ba\u015fga \u015fertlerini matematiki a\u0148ladyp bol\u00fdanlygy; -\u00fc\u00e7\u00fcnjiden , optimallyk \u00f6l\u00e7egini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":24714,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24598"}],"collection":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24598"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24598\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24599,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24598\/revisions\/24599"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24714"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24598"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24598"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/newsashgabat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24598"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}